Жаңылыктар

Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдыктардын алкагында, бүгүн, 29-сентябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров мамлекеттик органдардын өкүлдөрү менен жумушчу кеңешме өткөрдү. Президенттик шайлоо 2027-жылдын 27-январына дайындалган.Жыйынга Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун, Башкы прокуратурасынын, Ички иштер министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Президентинин алдындагы Дин иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча улуттук агенттиктин, Мамлекеттик чек ара кызматынын, Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш башкармалыгынын «Кызмат» мамлекеттик мекемесинин жана «Кыргызтест» мамлекеттик мекемесинин өкүлдөрү катышты.Жыйындын жүрүшүндө мамлекеттик органдар ортосундагы өз ара аракеттенүү жана маалыматтарды ыкчам алмашуу маселелери талкууланды. Анын ичинде Кыргыз Республикасынын президенттигине талапкерлердин жарандыгы, соттуулугунун бар же жок экендиги, кылмыштуу же куралдуу топторго мүмкүн болгон тиешелүүлүгү, ошондой эле диний ишмердикке катышуусу тууралуу маалыматтарды берүү маселелери каралды.Мамлекеттик тилди билүү деңгээлин тастыктаган сертификаттарды текшерүүгө, талапкерлерди тестирлөөнү уюштурууга жана тиешелүү маалыматтарды ыкчам алмашуу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурулду.Тынчтык Шайназаров шайлоого даярдык көрүүнүн бардык этаптарында мамлекеттик органдардын макулдашылган иш алып баруусунун маанилүүлүгүн белгиледи. Ал шайлоо процессин мыйзамдарга ылайык сапаттуу уюштурууну камсыз кылуу үчүн маалыматтарды өз убагында берүү жана мамлекеттик органдар ортосунда натыйжалуу өз ара аракеттенүүнү камсыз кылуу зарылдыгын баса белгиледи. 

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын өкүлдөрү - БШКнын алдындагы Жарандык билим берүү борборунун директору А. Бейшембаева жана БШК аппаратынын кызматкери Н. Талгатова Индиянын Демократия жана шайлоолорду башкаруу боюнча эл аралык институтунун (IIIDEM) базасында 2026-жылдын 28-сентябрынан 1-октябрына чейин өтүп жаткан шайлоону башкаруу органдарын институционалдык карталоо боюнча эл аралык семинарга (Institutional Mapping Workshop) катышууда.Семинардын негизги максаты - шайлоону башкаруу органдарынын кызматкерлеринин кесиптик өнүгүүсүнө карата эл аралык ыкмаларды изилдөө, тажрыйба алмашуу, ошондой эле бул багыттагы институционалдык муктаждыктарды аныктоо.Иш-чаранын алкагында катышуучулар улуттук шайлоо системаларынын өзгөчөлүктөрү менен тааныштырып, кесиптик даярдоонун учурдагы ыкмаларын карашат, кызыкдар тараптарды карталоону жүргүзүшөт, компетенцияларды, колдонулуп жаткан окутуу программаларын жана жеткиликтүү ресурстарды талдашат. Ошондой эле андан аркы өнүгүү үчүн бар болгон боштуктарды жана муктаждыктарды аныкташат.Семинардын жыйынтыгында катышуучулар өлкөлөр боюнча иш пландарын иштеп чыгып, шайлоону башкаруу органдарынын кесиптик даярдоо системаларын жана институционалдык потенциалын өнүктүрүү боюнча кийинки кадамдарды аныктоону пландашууда.КР БШК өкүлдөрүнүн семинарга катышуусу эл аралык тажрыйба алмашууга, ошондой эле шайлоолорду уюштуруу жана өткөрүү жаатындагы кесиптик потенциалды чыңдоого өбөлгө түзөт.

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Тюп, Каракол, Ак-Суу, Ысык-Ата, Аламудун, Чүй, Токмок, Талас шаардык, Талас, Жумгал, Токтогул аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерин толуктоо максатында жарандардан жана саясий партиялардан документтерди кабыл аларын жарыялайт. Саясий партиялар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдары (жергиликтүү кеңештер) шайлоо комиссияларынын курамдарына жана резервдерине көрсөтүүчү субъектер болуп саналат. “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын  22-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык төмөнкүлөр шайлоо комиссиясынын мүчөсү боло алышпайт: - Жогорку Кеңештин депутаты, жергиликтүү кеңештин депутаты; - мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамы; - судья, укук коргоо жана фискалдык органдын кызматкери, аскер кызматчысы; -  талапкер, талапкердин жана саясий партиянын өкүлү; - башка мамлекеттин жарандыгы бар адам; - мыйзамда белгиленген тартипте соттуулугу алып салынбаган же жоюлбаган адам; - башка шайлоо комиссиясынын мүчөсү; - терс негиздер боюнча шайлоо комиссиясынын мүчөсүнүн милдеттеринен мөөнөтүнөн мурда бошотулган адам. Ошондой эле бир шайлоо комиссиясынын курамына жубайлар жана жакын туугандар шайлана алышпайт. Саясий партиялардан аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо алардын уставына ылайык жүргүзүлөт. Саясий партиялар талапкерлердин документтерин Борбордук шайлоо комиссиясына 2026-жылдын 7-октябрына саат 18.00гө чейин беришет. Аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерине киргизүү үчүн жарандар, коомдук бирикмелер 2026-жылдын 7-октябрына саат 18.00гө чейин тиешелүү жергиликтүү кеңешке документтерди тапшыруусу зарыл. Жергиликтүү кеңештин шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо боюнча сессиясы шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндөн кечиктирилбестен өткөрүлөт. Сессиянын чечими бардык талапкерлердин документтери менен бирге Борбордук шайлоо комиссиясына дароо өткөрүлүп берилет. Шайлоо комиссияларынын резервине берилүүчү документтердин тизмеги: - “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамын сактоо боюнча милдеттенме алуу менен тиешелүү шайлоо комиссиясынын курамында иштөөгө макулдугу жөнүндө арызы; - паспорттун көчүрмөсү; - иштеген жери, окуган жери, билими  көрсөтүлгөн биографиялык маалыматтар (кадрларды эсепке алуу боюнча өздүк баракча же резюме); - байланыш маалыматтары: жашаган жеринин дареги, телефон номерлери; - жеке маалыматты чогултууга жана иштетүүгө макулдугу; - көрсөтүүчү субъекттин протоколу. Көрсөтүүчү субъекттер шайлоо комиссиясынын мүчөлүгүнө талапкерлер, эреже катары, тиешелүү калктуу пункттун аймагында жашоого тийиш экенин эске алуусу зарыл. Керектүү документтердин үлгүлөрү: арыз, саясий партиянын протоколу, жарандардын чогулушунун протоколу, жеке маалыматтарды чогултууга жана иштетүүгө макулдук.Жарандын шайлоо комиссиясынын курамында иштөөгө макулдугу жөнүндөжеке маалыматтарды чогултууга жана иштетүүгө макулдукпротоколсаясий партиянын протоколу

Шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн ЖМКлар жана интернет-басылмалар “Шайлоолордо ЖМКларды аккредитациялоо” автоматташтырылган маалыматтык тутуму аркылуу Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү борбордук комиссиясында аккредитациядан өтүүгө тийиш. 2026-жылдын 14-октябры 2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоодо шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн жалпыга маалымдоо каражаттарын жана интернет-басылмаларды аккредитациялоого арыздарды кабыл алуунун акыркы күнү болуп саналат.Мыйзамдарга ылайык шайлоону маалыматтык камсыздоо шайлоочуларга маалымдоону, шайлоо алдындагы үгүттү камтыйт жана жарандардын аң-сезимдүү түрдө жана ээн-эркин эрк билдирүүсүн, ошондой эле шайлоонун ачыктыгын камсыздоого багытталган. Эфир убактысы же басма аянты үчүн төлөмдүн өлчөмү бардык саясий партиялар жана талапкерлер үчүн бирдей болушу жана шайлоо дайындалган күнгө чейинки 6 айдын ичинде белгиленген нарктан ашпашы керек.Ушуга байланыштуу жалпыга маалымдоо каражаттары жана интернет-басылмалар белгиленген мөөнөттө – 2026-жылдын 14-октябрына чейин – автоматташтырылган  маалыматтык тутум аркылуу төмөнкү документтерди бериши керек:- жетекчинин аты-жөнү, жалпыга маалымдоо каражатынын же интернет-басылманын координаттары жана байланыш маалыматтары көрсөтүлгөн шайлоо алдындагы үгүткө катышууга даяр экендиги жөнүндө арызды;- Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинде жалпыга маалымдоо каражатын каттоо жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсүн;- интернет-басылмалар үчүн юридикалык жакты мамлекеттик каттоо (кайра каттоо) жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсүн же болбосо салык органдарында жеке ишкерди каттоо жөнүндө күбөлүктүн (патенттин) көчүрмөсүн (интернет-басылмалар үчүн);- маалымат же маалыматтык коммуникациялар чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан берилген ишмердикти жүзөгө ашырууга уруксат берүүчү документтердин көчүрмөсүн;- уставдын көчүрмөсүн (эгерде бар болсо);- эфир убактысын, басма аянтын же жарыялоолорду интернет-басылмада жайгаштыруу укугун бергени үчүн төлөмдүн өлчөмү жана башка шарттары жөнүндө күбөлөндүрүлгөн маалыматтарды.Жалпыга маалымдоо каражаттарынан жана интернет-басылмалардан жогоруда көрсөтүлгөн документтер кагаз түрүндө, ошондой эле КР БШКнын маалыматтык камсыздоо секторунун pr.shailoo@gmail.com электрондук почтасы аркылуу кабыл алынбайт.          Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий сайтынын башкы бетинде жайгашкан   “ЖМКны аккредитациялоо” бөлүмүнө кирип, арыздарыңыздарды калтырсаңыздар болот. Сурап-билүү үчүн телефон: 66 54 52

“Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарыншайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынынконституциялык Мыйзамына ченемдик базаны шайкешкелтирүүнүн алкагында, шайлоо участокторунда эреже катары              4000ден ашпаган шайлоочу түзүлөрүбелгиленгенине байланыштуу, Борбордук шайлоокомиссиясы шайлоо участокторунун чек араларыноптималдаштыруу боюнча пландуу иштерди жүргүзүүдө.Ошол эле учурда Борбордук шайлоо комиссиясыазыркы этапта шайлоо участкаларын массалык түрдөирилештирүү жүргүзүлбөй тургандыгын баса белгилейт. Борбордук шайлоо комиссиясынын башкы артыкчылыгышайлоочулар үчүн жеткиликтүүлүктү, мурдагыдай эле маршруттарды жана максималдуу ыңгайлуулукту камсызкылуу багыты кала берет.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 28-июлундагы № 41 токтому менен бекитилген “Шайлооокругдары менен шайлоо участокторунун схемаларын жаначек араларын башкаруу тартиби жөнүндө жобону” конституциялык Мыйзамга шайкеш келтирүү укуктукалкакты белгилейт жана жарандардын укуктарын, алардынкоопсуздугун коргоо үчүн зарыл болгон айрым, негиздүүучурларда гана участокторду бириктирүүгө мүмкүнчүлүкберет.Эгерде, иштеп жаткан шайлоо участогунун имараты авариялык абалда, сейсмикалык жактан кооптуу же массалык иш-чараларды өткөрүүгө жараксыз деп табылып, КР ӨКМнин жана тармактык кызматтардын корутундулары бар болсо, ошондой эле жакын жерде кезектерди жаратпастан чектеш участоктордун тургундарын кенен батыра турган имарат (мисалы, жаңы мектеп) болгон учурларда жана ушул сыяктуу башка негиздүү учурларда гана бириктирүүгө жол берилет.Жалпысынан шайлоо участокторунун басымдуу көпчүлүгү өздөрүнүн мурдагы чек араларын, даректерин жана добуш берүүчү көнүмүш орундарын сактап калат. Муну менен катар административдик-аймактык реформанын (ААР) жүрүшүндө шайлоо участоктору жайгашкан көчөлөрдүн аталыштары, имараттардын номерлери же объекттердин аталыштары өзгөрүшү мүмкүн экендигин эске алуу зарыл. Шайлоо участокторунун аталыштарын жана иш жүзүндөгү жайгашкан жерин тактоо, шайкеш келтирүү боюнча иштер азыркы тапта улантылууда.Шайлоо участокторунун чек аралары жана даректери жөнүндөгү бардык актуалдуу маалыматтар Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий сайтында үзгүлтүксүз жаңыртылып, жарыяланып турат.

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын шайлоочуларга, талапкерлерге, саясий партияларга, жалпыга маалымдоо каражаттарына, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнө жана шайлоо процессинин катышуучуларына кайрылуусу!Урматтуу шайлоочулар, талапкерлер, саясий партиялардын, жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү жана шайлоо процессинин катышуучулары!Кыргыз Республикасынын “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын (мындан ары – конституциялык Мыйзам) 48-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык:Президентти кезектеги шайлоо Президенттин шайланган ыйгарым укуктарынын мөөнөтү аяктоочу жылдын январь айынын төртүнчү шаршембисинде өткөрүлөт жана шайлоо күнүнө чейин 4 айдан кечиктирбестен Жогорку Кеңеш тарабынан дайындалат.Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2026-жылдын 24-сентябрындагы № 715-VIII токтому менен Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоо 2027-жылдын 27-январына (шаршемби) дайындалды.Урматтуу Кыргыз Республикасынын жарандары, шайлоочулар!Жалпы шайлоо укугунун принциптерине ылайык, 18 жашка толгон Кыргыз Республикасынын жарандары Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого  жана добуш берүүгө катышууга укуктуу.Шайлоо мезгилинде Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жашаган же жүргөн Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктары тышкы иштер маселелерин тескеген мамлекеттик орган тарабынан өзүнүн дипломатиялык өкүлчүлүктөрү жана консулдук мекемелери аркылуу камсыз кылынат. Шайлоо күнү активдүү шайлоо укугуна ээ болгон жана «Кыргыз Республикасынын жарандарын биометрикалык каттоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген тартипте биометрикалык каттоодон өткөн Кыргыз Республикасынын бардык жарандары шайлоочулардын тизмесине киргизилет.Эгерде Сиз шайлоочулардын тизмесинде жок болсоңуз, ошондой эле биометрикалык каттоодон өтпөсөңүз, Калкты тейлөө борборлорунда (КТБ) биометрикалык каттоодон өтүп, паспорттук маалыматтарыңызды жаңыртсаңыз болот.Добуш берүү күнүнө 80 календардык күн калганда, башкача айтканда, 2026-жылдын 8-ноябрына чейин, www.tizme.gov.kg мамлекеттик порталында шайлоочулардын алдын ала тизмеси жайгаштырылат, анда Сиз өзүңүз жөнүндө маалыматтарды тактай аласыз.Ошондой эле шайлоочулардын алдын ала тизмеси тиешелүү шайлоо участкаларында 2026-жылдын 18-ноябрына чейин илинет.Кандайдыр бир ката же так эместик табылган учурда, Сиз 2026-жылдын 18-ноябрынан 2027-жылдын 12-январына чейин мыйзамдарда белгиленген тартипте авторизациядан өтүү менен www.tizme.gov.kg мамлекеттик порталындагы «Шайлоочунун кабинети» сервиси аркылуу электрондук форматта арыз берүүгө укуктуусуз.Урматтуу Кыргыз Республикасынын жарандары, саясий партиялардын өкүлдөрү!Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык, 35 жашка чыккан, мамлекеттик тилди билген жана республикада жалпысынан 15 жылдан кем эмес жашаган Кыргыз Республикасынын жараны Президент болуп шайлана алат. Шайлоочулардын 30 миңден кем эмес колун топтогон жана өз шайлоо фондунун каражатынан Борбордук шайлоо комиссиясынын эсебине мыйзамда белгиленген эсептик көрсөткүчтүн он миң эсе өлчөмүндө шайлоо төгүмүн төккөн адам Президенттикке талапкер болуп каттала алат.Президенттин кызмат ордуна талапкер мамлекеттик тилди билүүнүн деңгээлин аныктоо тутумунун талаптарына ылайык «Ортодон жогору» деңгээл катары мүнөздөлүүчү, карым-катыштын бардык чөйрөлөрүндө кесиптик ишти жүзөгө ашыруу үчүн коммуникативдик компетенциянын деңгээлинде мамлекеттик тилди билүүгө тийиш. Мамлекеттик тилди билүү деңгээли мамлекеттик тилди билүү деңгээли тууралуу сертификат менен ырасталат. Мамлекеттик тилди билүү деңгээли тууралуу сертификат тестирлөөнүн жыйынтыгы боюнча мамлекеттик тилди билүү деңгээлин баалоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган же мекеме тарабынан берилет.Конституциялык Мыйзамга ылайык, Президенттин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү шайлоону дайындоо жөнүндө чечим расмий жарыяланган күндөн кийинки күндөн тартып башталат жана шайлоо күнүнө 75 календардык күн калганда, башкача айтканда, 2026-жылдын 13-ноябрына чейин аяктайт.Президенттин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү укугу жарандарга өзүн-өзү көрсөтүү жолу менен, ошондой эле шайлоону дайындоо жөнүндө чечим расмий жарыяланган күнгө карата белгиленген тартипте катталган саясий партияларга таандык.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди саясий партия тарабынан көрсөтүү анын уставында каралган тартипте жана конституциялык Мыйзамдын талаптарына ылайык жүзөгө ашырылат.Талапкерди көрсөтүү жөнүндө саясий партиянын чечиминин протоколу Президенттин кызмат ордуна талапкерлигин коюуга макулдугу жөнүндө арыз тиркелүү менен талапкер тарабынан Борбордук шайлоо комиссиясына машинада окулуучу түрдө берилет.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди өзүн-өзү көрсөтүү тартибинде көрсөтүү Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлигин коюу ниети жөнүндө арызды Борбордук шайлоо комиссиясына берүү жолу менен жүзөгө ашырылат.Талапкерлигин коюуга каалоосун билдирген жаран же Президенттин кызмат ордуна талапкерди көрсөткөн саясий партия документтерди бергенге чейин шайлоо алдындагы өнөктүктү каржылоо үчүн өзүнүн шайлоо фондун түзөт. Шайлоо фонддорунун каражаттары максаттуу багытка ээ. Алар шайлоо өнөктүгүн өткөрүүгө байланышкан чыгымдарды жабууга гана пайдаланылышы мүмкүн.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер 30 миңден кем эмес шайлоочунун колу менен колдоого алынууга тийиш, мында берилген колдордун саны шайлоочулардын 60 миң колунан ашпоого тийиш. Президенттикке талапкерлерди колдогон колдорду чогултуу талапкерлер көрсөтүлгөн күндөн тартып жүргүзүлөт жана талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрү тарабынан уюштурулат. Конституциялык Мыйзамга ылайык, кол чогултуунун тартиби жана кол коюу барагынын таризи Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан белгиленет.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди колдогон шайлоочулардын колдорун чогултуу автоматташтырылган маалыматтык тутум аркылуу электрондук форматта жүзөгө ашырылат. Тутум шайлоочуну авторизациялоо жана ал тарабынан тандалган талапкерди колдоосун билдирүү жолу менен «Түндүк» электрондук кызмат көрсөтүүлөр мамлекеттик порталы аркылуу Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди колдогон шайлоочулардын колдорун электрондук түрдө чогултууну камсыз кылат, ошондой эле талапкерлерге жана Борбордук шайлоо комиссиясынын ыйгарым укуктуу кызмат адамдарына чогултулган колдор жөнүндө маалыматтарды көрүү жана кол коюу барактарын түзүү мүмкүнчүлүгүн берет.Президенттикке талапкерди колдогон колдорду чогултуу боюнча кол коюу барактары ыйгарым укуктуу өкүлдөр тарабынан шайлоо күнүнө 50 календардык күн калгандан кечиктирбестен, башкача айтканда, 2026-жылдын 8-декабрына чейин Борбордук шайлоо комиссиясына тапшырылат. Борбордук шайлоо комиссиясы каттоо кызматтарынын кызматкерлерин тартуу менен 10 күндүк мөөнөттө колдордун аныктыгын текшерет. Кол коюу барактарын кабыл алууда Борбордук шайлоо комиссиясы ар бир кол коюу барагын мөөр менен күбөлөндүрөт жана кол коюу барактары кабыл алынгандыгы жөнүндө жазуу жүзүндө ырастама берет.Каттоо үчүн Президенттин кызмат ордуна талапкер же анын ыйгарым укуктуу өкүлү шайлоо күнүнө 45 календардык күн калгандан кечиктирбестен, башкача айтканда, 2026-жылдын 13-декабрына чейин, Борбордук шайлоо комиссиясына төмөнкү документтерди берет:1. Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна саясий партиядан талапкерлигин коюуга макулдугу жөнүндө жарандын арызы (саясий партия тарабынан көрсөтүлгөн талапкер берет);2. Өзүн-өзү көрсөтүү жолу менен Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер болуу ниетин билдирген жарандын арызы;3. Эсептик көрсөткүчтүн он миң эсе өлчөмүндө шайлоо төгүмүн (талапкердин шайлоо фондунан) төккөндүгүн ырастоочу банктык документтин түп нускасы;4.  Саясий партиянын Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди көрсөтүү жөнүндө чечиминин протоколу (саясий партия көрсөткөн талапкер тарабынан берилет);5. Саясий партиянын мамлекеттик каттоо (кайра каттоо) жөнүндө күбөлүгүнүн нотариалдык күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү (саясий партия көрсөткөн талапкер тарабынан берилет);6. Саясий партиянын уставынын нотариалдык күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү (саясий партия көрсөткөн талапкер тарабынан берилет);7.   Улуттук паспорттун типтеринин биринин көчүрмөсү;8.    Жеке маалыматтарды чогултууга жана иштеп чыгууга макулдук;9.  Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер жөнүндө маалыматтар;10. Башка мамлекеттин жарандыгы жок экендиги жөнүндө декларация; 11. Диний ишмерлер үчүн чектөөлөрдү сактоо жөнүндө декларация; 12.  Кыргыз Республикасынын аймагында, ошондой эле чет мамлекетте соттуулугу, реабилитацияланбаган негиздер боюнча токтотулган кылмыш иши бар же жок экендиги жөнүндө декларация;13.  Мамлекеттик тилди билүү деңгээлин баалоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган же мекеме тарабынан берилген мамлекеттик тилди билүү деңгээли “Ортодон жогору” деңгээлинен төмөн эмес экендиги тууралуу сертификат;14.  Талапкердин иштеген жеринен маалымкат. Анын кызматтык ыйгарым укуктарын аткарууну токтотуу же токтото туруу жөнүндө тиешелүү буйруктардын (тескемелердин) күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү (талапкер көрсөтүлгөн учурдан тартып берилет);15.  Мамлекеттик жана расмий тилдерде биографиялык маалыматтары камтылган талапкердин анкетасы; 16. Талапкердин мамлекеттик жана расмий тилдердеги шайлоо алдындагы программасы.Борбордук шайлоо комиссиясы документтер кабыл алынган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди көрсөтүү тартибинин Конституциянын жана конституциялык Мыйзамдын талаптарына ылайык келишин текшерет жана талапкерди каттайт же болбосо каттоодон баш тартуу жөнүндө жүйөлөштүрүлгөн чечим чыгарат.Мында, эгерде Борбордук шайлоо комиссиясы талапкердин документтеринде аны каттоого тоскоолдук кылган ылайык эместиктерди тапса, документтерди алгандан кийин 48 сааттын ичинде Борбордук шайлоо комиссиясы Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерге табылган ылайык эместиктер жөнүндө билдирет. Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер билдирүүнү алган учурдан тартып 48 сааттын ичинде зарыл болгон өзгөртүүлөрдү киргизүүгө жана оңдолгон документтерди Борбордук шайлоо комиссиясына берүүгө укуктуу.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди каттоо шайлоо күнүнө 35 календардык күн калганда, башкача айтканда, 2026-жылдын 23-декабрына чейин аяктайт.Борбордук шайлоо комиссиясы каттоодон өткөндөн кийин 2 календардык күндүн ичинде Президенттин кызмат ордуна талапкерлерге катталган күнүн көрсөтүү менен талапкердин тиешелүү күбөлүгүн берет.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна төмөнкү адамдар шайланууга укуксуз:1) соттолгондугу бар, анын ичинде алып салынган же жоюлган;2) аларга карата кылмыш иши реабилитацияланбаган негиздер боюнча кыскартылган, төмөнкүлөрдү кошпогондо:- коркунучтуулугу аз кылмыштар, этиятсыздыктан жасалган анча оор эмес кылмыштар;- Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык жана аларда каралган тартипте жабырлануучу жеке-ачык айыптоону колдоодон баш тарткан жана (же) жабырлануучу айыпталуучу менен макулдашууга жетишкен учурлар;3) диний ишмерлер өздөрүнүн диний ишин токтоткондон кийин 5 жыл ичинде.Конституциялык Мыйзамга ылайык талаптарды аткарбаган учурда Борбордук шайлоо комиссиясы каттоодон баш тарта алат.Каттоодон баш тартуу үчүн төмөнкүлөр негиз болуп саналат:конституциялык Мыйзамга ылайык талапкерди каттоо үчүн зарыл болгон документтерди бербөө;талапкерди колдоп берилген шайлоочулардын ишенимдүү колдорунун санынын жетишсиздиги;3) талапкердин пассивдүү шайлоо укугунун жоктугу;4) конституциялык Мыйзамда белгиленген учурларда талапкер өзүнүн шайлоо фондун түзбөгөндүгү;5) шайлоо төгүмүн төккөндүгүн ырастоочу банктык документтин (түп нускасынын) жоктугу;6) конституциялык Мыйзамдын 21-1-беренесинде каралган административдик ресурсту кыянаттык менен пайдалануу;7) эгерде адам уюшкан кылмыштуу топко, кылмыштуу коомдоштукка (кылмыштуу уюмга), куралдуу топко (бандага) тиешеси бар адам катары алдын алуучу, ыкчам-алдын алуучу каттоодо турса же турган болсо.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди каттоодо жарандарга жана саясий партияларга көмөк көрсөтүү максатында Борбордук шайлоо комиссиясы атайын семинарларды уюштурат:- Президенттин кызмат ордуна талапкерлер же алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү үчүн шайлоого катышууга байланышкан маселелер боюнча -  Президенттин кызмат ордуна талапкерди көрсөтүүнүн жана каттоонун жол-жоболору, шайлоо алдындагы үгүттү жүргүзүүнүн эрежелери, шайлоо талаш-тартыштарын чечүү жана Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого катышууга байланышкан башка маселелер боюнча;- Президенттин кызмат ордуна талапкерлер же алардын финансы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлдөрү үчүн - шайлоо фонддорун түзүү жана шайлоо өнөктүгүн каржылоо эрежелерин сактоо маселелери боюнча.Урматтуу аймактык жана участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү!Сиздер менен биргелешкен ишибиздин негизги принциптери мыйзамдуулук, ачыктык, коллегиалдуулук, айкындуулук, адилеттүүлүк, маалымдуулук жана калыстык болуп саналат. Биздин иш-аракеттерибизден калктын бүтүндөй шайлоо процессине болгон ишениминин деңгээли олуттуу даражада көз каранды болот. Мекенге болгон сүйүү, жарандык парзды жогорку деңгээлде сезүү жана коом алдындагы жоопкерчилик бизге мыйзамдуу, айкын жана ишенимдүү демократиялык шайлоо өткөрүүгө мүмкүндүк берет деп ишенебиз!Өз кезегинде Борбордук шайлоо комиссиясы шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнүн коопсуздугун камсыз кылуу үчүн бардык зарыл чараларды көрөт.Урматтуу жалпыга маалымдоо каражаттарынын жана интернет- басылмалардын өкүлдөрү!Конституциялык Мыйзамга ылайык, шайлоону маалыматтык камсыз кылуу жарандарды кабарландырууну жана шайлоо алдында үгүт жүргүзүүнү өзүнө камтыйт, алардын максаты жарандардын аң-сезимдүү жана эркин эрк билдирүүсүн жана шайлоонун айкын өтүшүн камсыз кылуу болуп саналат. Үгүт процессине катышуу үчүн жалпыга маалымдоо каражаттары жана интернет-басылмалар Борбордук шайлоо комиссиясында аккредитациядан өтүүгө тийиш.Санариптик сервистердин киргизилишине байланыштуу аккредитациядан өтүү жөнүндө арыздар Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий порталында жайгаштырылган тиешелүү сервис аркылуу электрондук түрдө кабыл алынат.Эфир убактысын, басылма аянтты же интернет-басылмада жарыялоо укугун берүүнүн акысынын өлчөмү жана башка шарттары жөнүндө маалыматтар тиешелүү телерадиоберүү уюму, мезгилдүү басылманын редакциясы, интернет-басылманын ээлик кылуучусу тарабынан аккредитация максатында шайлоону дайындоо жөнүндө чечим расмий жарыяланган күндөн тартып 20 календардык күндөн кечиктирбестен Борбордук шайлоо комиссиясына берилүүгө тийиш. Мында телеберүү же басылма аянт үчүн акынын өлчөмү бардык партиялар үчүн бирдей болууга жана шайлоо дайындалган күнгө чейинки 6 ай үчүн алынган баадан ашпоого тийиш.Жалпыга маалымдоо каражаттары же интернет-басылмалар шайлоо мыйзамдарынын талаптарын бузган учурда Борбордук шайлоо комиссиясы алардын аккредитациясын чакыртып алууга укуктуу.Шайлоо алдындагы үгүт талапкерлерди каттоо мөөнөтү аяктаган күндөн тартып башталат жана добуш берүү башталганга 24 саат калганда токтойт, башкача айтканда, 2026-жылдын 23-декабрынан 2027-жылдын 26-январындагы саат 08:00гө чейин жүргүзүлөт.Борбордук шайлоо комиссиясында аккредитациядан өтпөгөн жалпыга маалымдоо каражаттары жана интернет-басылмалар шайлоо алдындагы үгүттүн белгилери болбогон шартта шайлоону даярдоону жана өткөрүүнү маалыматтык чагылдырууга катышууга укуктуу.Шайлоону даярдоону жана өткөрүүнү маалыматтык чагылдырууга катышкан жалпыга маалымдоо каражаттарынын жана интернет-басылмалардын өкүлдөрү төмөнкүлөргө укуктуу:шайлоо комиссияларынын жыйындарына катышууга;шайлоо комиссиясынын протоколу менен таанышууга; шайлоо комиссиясынан протоколдордун жана аларга тиркелген документтердин көчүрмөлөрүн алууга;шайлоого даярдык көрүү мезгилинде фото- жана видео тартууну, ал эми добуш берүү күнү – шайлоочулардын добуш берүүсүнүн жашыруундуулугун бузбастан, добуш берүүнүн жүрүшүнө жана добуш берүүнүн жыйынтыктарын чыгарууга тоскоолдук кылбастан, участкалык шайлоо комиссиясынын төрагасы тарабынан аныкталган жерден жүргүзүүгө;шайлоо алдындагы үгүттүн белгилерин камтыбаган, өзүнүн статусу, фамилиясы, аты жана атасынын аты, ошондой эле өзү өкүлү болгон уюмдун аталышы көрсөтүлгөн төш белгилерди тагынып жүрүүгө.Борбордук шайлоо комиссиясы жалпыга маалымдоо каражаттарын маалыматтык кампанияга активдүү катышууга чакырат жана өз кезегинде шайлоо өнөктүгүнүн жүрүшү жана эрежелери, шайлоого катышкан талапкерлер, шайлоо комиссияларынын иши жөнүндө бардык зарыл маалыматтарды берүүгө даяр.www.shailoo.gov.kg – Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий сайты.www.tizme.gov.kg - шайлоочулардын тизмесинин порталы.

Бүгүн, 25-сентябрдагы жыйынында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы 2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоого катышып жаткан Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлердин жана саясий партиялардан талапкерлердин шайлоо фонддорунун атайын эсептерин ачуу үчүн “Элдик Банк” менен “АБанк” ачык акционердик коомдорун аныктады.Аталган банктардын жана башка бир катар банктардын мобилдик тиркемелерин талапкерлердин шайлоо фонддоруна ыктыярдуу кайрымдуулук салымдарын жүргүзүү үчүн пайдаланууга уруксат берилди.“Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” КР конституциялык мыйзамына ылайык, өзүн-өзү көрсөткөн талапкерлер жана талапкерлерди көрсөткөн саясий партиялар шайлоо өнөктүгүн каржылоо үчүн өзүнүн шайлоо фонддорун түзүүгө милдеттүү.Шайлоо фондун түзгөн бардык каражаттар атайын эсепке которулат. Бул эсеп талапкер тарабынан КР БШК аныктаган банктарда ачылат. Талапкердин шайлоо фонду мыйзамдын талаптарына ылайык төмөнкү булактардан түзүлүшү мүмкүн:– талапкердин, саясий партиянын өздүк каражаттары;– жарандар жана юридикалык жактар берген ыктыярдуу кайрымдуулук салымдары (тыюу салынган салымдардан тышкары).Шайлоо фондуна каражаттарды киргизүү талапкердин эсептик эсеби аркылуу, банктын мобилдик тиркемеси аркылуу накталай эмес төлөм жолу менен же банктын эсеп-касса бөлүмдөрү аркылуу накталай акча түрүндө жүргүзүлөт.Анонимдүү салым катары таанылбаш үчүн аныкталбай турган төлөм системалары аркылуу накталай эмес которууга, же накталай акча киргизүүгө тыюу салынат.Шайлоо фонддорундагы каражаттар максаттуу пайдаланылат жана аларды шайлоо өнөктүгүнө байланыштуу чыгымдарды жабуу үчүн гана колдонууга болот.Атайын эсептерди ачуу, шайлоо фонддорун түзүү жана каражаттарды пайдалануу тартиби тууралуу кененирээк маалымат КР БШКнын расмий сайтында www.shailoo.gov.kg, “ЧУА БШК / “БШКнын жоболору” бөлүмүндө жайгашкан “Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкердин шайлоо фондун түзүү, акча каражаттарынын түшүшүн жана чыгымдалышын эсепке алуу тартиби” жөнүндө жобосунда берилген..

Бүгүн, 25-сентябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоону даярдоо жана өткөрүү боюнча негизги уюштуруу-практикалык иш-чараларынын календардык планын бекитти (тиркелет).Календардык план “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамына ылайык, шайлоо процессинин бардык катышуучулары үчүн иштелип чыккан. Анда иш-чаралар датасы, аткаруу мөөнөтү жана аткарууга жооптуу адамдар көрсөтүлгөн.Календардык планда төмөнкү бөлүмдөр боюнча негизги иш-чаралар камтылган: -    шайлоону маалыматтык жактан камсыздоо; -    Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерлерде шайлоо участокторун түзүү;-    майыптыгы бар шайлоочулар үчүн добуш берүүчү жайдын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу;-   эл аралык жана коомдук байкоочулар; -    шайлоочулардын тизмеси;-    шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын окутуу;-    талапкерлерди көрсөтүү жана каттоо;-    шайлоо алдындагы үгүт;-    шайлоону каржылоо;-    шайлоо бюллетендери;-    добуш берүү тартиби; -    добуш берүүнүн жыйынтыктарын жана шайлоонун натыйжаларын белгилөө.Белгилей кетсек, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2026-жылдын 24-сентябрындагы №715-VIII токтомуна ылайык, Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоо 2027-жылдын 27-январына дайындалды..

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 25-сентябрда өз жыйынында “Шайлоолорду жана референдумдарды даярдоо жана өткөрүү мезгилинде жалпыга маалымдоо каражаттарын жана интернет-басылмаларды аккредитациялоо тартиби жөнүндө” жобону бекитти. Жобонун негизинде шайлоо алдындагы үгүткө катышкан жалпыга маалымдоо каражаттарын жана интернет-басылмаларды аккредитациялоо жол-жоболорун санариптештирүү максатында адистештирилген автоматташтырылган тутум киргизилүүдө.Жаңы тутум аркылуу аккредитациялоо боюнча электрондук өтүнмөлөрдү кабыл алуу, маалыматтарды текшерүү, кароо жана жарыялоо процесстери автоматташтырылат.Бул аккредитациялоо процессин ыкчамдатууга, документтерди кароого кеткен убакытты кыскартууга, каталардан улам келип чыккан кемчиликтерди азайтууга жана аккредитацияланган ЖМКлар менен интернет-басылмалардын ачык реестрин түзүүгө мүмкүндүк берет.Ошондой эле, тутум ар бир өтүнмө боюнча жүргүзүлгөн өзгөртүүлөрдүн тарыхын сактап, аккредитациялоо процессинин ачыктыгын жана натыйжалуулугун камсыз кылат.

Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоону даярдоого жана өткөрүүгө кеткен чыгымдардын сметасын түздү. Анын жалпы суммасы 1 200 000,0 миң сомду түзөт. Анын ичинен 646 560,0 миң сом 2026-жылга, ал эми 553 440,0 миң сом 2027-жылга каралган.Көрсөтүлгөн суммага Кыргыз Республикасынын Конституциялык мыйзамынын 56-беренесине ылайык кайра добуш берүүнү өткөрүүгө каралган 240 000,0 миң сом, ошондой эле Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жүргөн жарандардын добуш берүүсүн камсыз кылууга багытталган 53 200,0 миң сом киргизилген. Чет өлкөлөрдөгү шайлоо участоктору Кыргыз Республикасынын Тышкы иштер министрлигинин сунушу боюнча түзүлөт.Сметада 2 653 участкалык шайлоо комиссиясынын материалдык-техникалык камсыздалышына жана иштешине байланыштуу чыгымдар каралган. Анын ичинде Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары жашаган же убактылуу жүргөн жарандар үчүн 100 шайлоо участкасы, ошондой эле аралыктан добуш берүү (АДБ) үчүн 40 кошумча шайлоо участкасы камтылган.Сметада участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнө сый акы төлөөгө кеткен чыгымдар да каралган. Шайлоону даярдоо жана өткөрүү мезгилинде алардын айлык сый акысынын өлчөмү 3,0–8,0 миң сомду түзөт.Участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнүн жалпы саны 26 819 адамды түзөт. Анын ичинде 5 066 автоматтык эсептөөчү түзүлүштөрдүн операторлору жана 5 066 идентификациялоо операторлору бар.Аймактык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнүн саны 674 адамды түзөт.Мындан тышкары, 1 609 тартылган операторго, 600 техникалык колдоо тобунун адисине, ошондой эле шайлоону даярдоого жана өткөрүүгө тартылган башка адистерге сый акы төлөө каралган. Тартылган адистердин саны шайлоочулардын санына жана аткарылуучу иштердин көлөмүнө жараша аныкталат.Шайлоону даярдоого жана өткөрүүгө кеткен чыгымдар шайлоо процессин уюштуруучулук, маалыматтык, техникалык жана материалдык-техникалык жактан камсыздоону камтыйт.Атап айтканда, шайлоо процессинин катышуучуларын окутууга, байланыш менен камсыз кылууга, маалыматтык материалдарды даярдоого жана басып чыгарууга, зарыл болгон товарларды, жабдууларды жана материалдарды сатып алууга, шайлоо жабдууларын аймактарга жеткирүүгө жана кайра кайтарууга, ошондой эле шайлоо документтерин, жабдууларды жана таркатылуучу материалдарды БШКдан АШКларга жана УШКларга ташууга кеткен чыгымдар каралган.Мындан тышкары, ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү шайлоочулардын шайлоо укуктарын камсыз кылууга, эл аралык делегациялардын катышуусунда расмий иш-чараларды уюштурууга байланыштуу өкүлчүлүк чыгымдарына, чет өлкөлөрдөгү шайлоо участокторунун ишин уюштурууга, ошондой эле шайлоону талаптагыдай өткөрүү үчүн зарыл болгон башка иш-чараларга кеткен чыгымдар каралган.Шайлоо комиссияларын материалдык-техникалык жактан камсыздоонун олуттуу бөлүгү борборлоштурулган тартипте жүргүзүлөт.Зарыл болгон товарлар, жабдуулар, документтер жана материалдар белгиленген тартипте сатып алынып, алардын муктаждыктары эске алынуу менен аймактык жана участкалык шайлоо комиссияларынын ортосунда бөлүштүрүлөт.Мындай ыкма шайлоо комиссияларын жабдууга коюлган талаптардын бирдей болушун камсыз кылууга, жер-жерлерде сатып алууларды кайталоого жол бербөөгө, чыгымдарды пландаштыруунун жана көзөмөлдөөнүн натыйжалуулугун жогорулатууга, ошондой эле республикалык бюджеттин каражаттарын сарамжалдуу жана үнөмдүү пайдаланууга мүмкүндүк берет.Ошол эле учурда сметада 56 аймактык жана 2 653 участкалык шайлоо комиссиясынын ишин камсыз кылууга, алардын ишин уюштурууга, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнө сый акы төлөөгө жана аларга жүктөлгөн ыйгарым укуктарды аткарууга байланышкан чыгымдар каралган.Смета шайлоону даярдоо жана өткөрүү, шайлоо комиссияларынын ишин уюштуруу жана шайлоо участокторунун иштеши үчүн зарыл болгон жумушчулардын санын, ошондой эле уюштуруучулук, маалыматтык, техникалык жана материалдык-техникалык камсыздоонун көлөмүн эске алуу менен түзүлдү..

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаев Монголияга болгон иш сапарынын алкагында 2026-жылдын 24-сентябрында Монголиянын Борбордук шайлоо комиссиясынын төрагасы Нэргуйн Мягмар менен жолугушту.Т. Оторбаев КР БШКнын төрагасы Тынчтык Шайназаровдун саламын жолдоп, «Саясий каржылоонун ачыктыгы жана көзөмөлү» аттуу эл аралык тегерек столго катышууга чакыргандыгы үчүн ыраазычылык билдирди.Ошондой эле ал Монголиянын Башкы шайлоо комиссиясынын өкүлдөрүн 2027-жылдын январында өтө турган Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого байкоочу катары катышууга чакырды.Өз кезегинде Н. Мягмар ыраазычылык билдирип, эки уюмдун ортосундагы кызматташтыктын алкагында тажрыйба алмашуу жүргүзүлүп жатканын, ошондой эле Монголияда жана Кыргыз Республикасында өтүүчү шайлоо процесстерине өз ара байкоо жүргүзүү туруктуу негизде ишке ашырылып келе жатканын белгиледи.Монголиянын Башкы шайлоо комиссиясы менен Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы 2015-жылы Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумга кол коюлгандан бери активдүү кызматташып келет.

Өткөрүлүүчү жери:  Бишкек ш., Пушкин көчөсү, 503-кабат, жыйындар залы          Өткөрүү убактысы:  Саат 11:00                                                              Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоону даярдоо жана өткөрүү боюнча негизги уюштуруу-практикалык иш-чаралардын календардык  планы жөнүндө‎” токтом долбоору жөнүндө                  Баяндамачы: Манасбеков Р.М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн башчысынын милдетин аткаруучу                      Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын шайлоочуларга, талапкерлерге, саясий партияларга, жалпыга маалымдоо каражаттарына, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнө жана шайлоо процессинин катышуучуларына кайрылуусунун тексти жөнүндө‎” чечим долбоору жөнүндө                                                                                       Баяндамачы: Манасбеков Р.М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн башчысынын милдетин аткаруучу           Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоону даярдоого жана өткөрүүгө чыгымдардын сметасын бекитүү жөнүндө‎” токтом долбоору жөнүндө           Баяндамачы: Дюшембаева Г.К. - пландаштыруу, эсеп жүргүзүү жана отчёттуулук бөлүмүнүн башчысы              Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлердин шайлоо фонддорунун атайын эсептерин ачуу үчүн банк мекемелерин аныктоо жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө               Баяндамачы: Амангелди к. Мунара - көзөмөлдөө-текшерүү жана аудиттик иш секторунун башчысы          Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Шайлоолорду жана референдумдарды даярдоо жана өткөрүү мезгилинде жалпыга маалымдоо каражаттарын жана интернет-басылмаларды аккредитациялоо тартиби жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтом долбоору жөнүндө                  Баяндамачы: Алымбаев Р. А. - маалыматтык камсыздоо секторунун башчысы                      Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 1-ноябрындагы № 129 “Шайлоочуларды эсепке алуунун бирдиктүү тутуму жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө                         Баяндамачы: Акимбаев А. Ж. - маалыматтык-коммуникациялык технологиялар башкармалыгынын башчысы                         Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 19-ноябрындагы № 149 токтому менен бекитилген “Шайлоочуларды идентификациялоо тартиби жөнүндө Жобону бекитүү жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” токтом долбоору жөнүндө                      Баяндамачы: Акимбаев А. Ж. - маалыматтык-коммуникациялык технологиялар башкармалыгынын башчысы                          8. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Маалыматтык шайлоо тутумун пайдалануу тартиби жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтом долбоору жөнүндө             Баяндамачы: Акимбаев А. Ж. - маалыматтык-коммуникациялык технологиялар башкармалыгынын башчысы          9. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 1-августундагы № 51 “Шайлоочунун кабинети” сервиси жөнүндө жобону бекитүү тууралуу” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө                                     Баяндамачы: Акимбаев А. Ж. - маалыматтык-коммуникациялык технологиялар башкармалыгынын башчысы               10. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2020-жылдын 11-февралындагы № 39 “Шайлоочулардын “Тизме” мамлекеттик порталы жөнүндө Жобо тууралуу” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө”   токтом долбоору жөнүндө                                                      Баяндамачы: Акимбаев А. Ж. - маалыматтык-коммуникациялык технологиялар башкармалыгынын башчысы                                  11. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2013-жылдын 29-апрелиндеги № 62 “Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын аймактык шайлоо комиссиясындагы системдик администратору жөнүндө” Жобону бекитүү тууралуу” токтомун күчүн жоготту деп таануу жөнүндө” токтому долбоору жөнүндө                                                 Баяндамачы: Акимбаев А. Ж. - маалыматтык-коммуникациялык технологиялар башкармалыгынын башчысы                     12. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоодо шайлоо участоктору үчүн көрнөктүн жана календардын тексттерин бекитүү жөнүндө ‎” чечим долбоору жөнүндө                                           Баяндамачы: Алмазбеков Э. А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара акакеттенүү жана методология секторунун башчысы     13. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкердин күбөлүгүнүн, талапкердин өкүлүнүн ырастамасынын, талапкердин ишенимдүү адамынын ырастамасынын, талапкердин байкоочусунун ырастамасынын жана талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүнүн каттоо күбөлүгүнүн формаларын жана үлгүлөрүн бекитүү жөнүндө‎” чечим долбоору жөнүндө                                            Баяндамачы: Алмазбеков Э. А. - шайлоо комиссиялары менен өз ара акакеттенүү жана методология секторунун башчысы      14. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “2024-жылдын 17-ноябрында болуп өткөн Бишкек шаардык кеңешинин депутаттарын шайлоонун жыйынтыктары боюнча соттордун чечимдерин аткаруу боюнча чаралар жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө                  Баяндамачы: Закиров А. М. – укуктук камсыздоо бөлүмүнүн эксперти

Бүгүн, 24-сентябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын делегациясынын Беларусь Республикасындагы эки күндүк стажировкасы аяктады. Бул таанышуу сапары КР БШКнын Жарандык билим берүү жана шайлоо технологиялары борборунун (ЖБББ) демилгеси менен уюштурулду. Сапар жаштар менен иштөөдөгү беларусь тажрыйбасын үйрөнүүгө жана шайлоо процессине заманбап билим берүү технологияларын киргизүүгө багытталган.Делегациянын курамында КР БШКнын Шайлоо процессин уюштуруу башкармалыгынын башчысы Айдана Жупуева, ЖБББнын директору Анара Бейшембаева жана ЖБББнын эксперти Роза Дуйшеева болушту.Сапардын алкагындагы негизги иш-чара Беларусь БШКнын төрагасы Игорь Карпенко менен жолугушуу болду. И. Карпенко жаштар арасында туруктуу негизде маалыматтык-түшүндүрүү жолугушууларын өткөрүүнүн маанилүүлүгүн баса белгилеп, түз диалог аң-сезимдүү жарандык позицияны калыптандырарын белгиледи. Жолугушуу Беларусь БШКсынын катчысы Елена Балдовская менен баарлашуу менен уланды, анда тараптар биргелешкен долбоорлордун практикалык аспектилерин жана Беларусь БШКсынын укуктук-методикалык кабинетинин материалдарын изилдешти.Беларустун жарандык тарбия берүү тутуму менен комплекстүү түрдө таанышуу болду:1. Жалпы орто билим берүү - Минск шаарындагы № 52 орто мектебинде коом таануу сабагына катышуу, шайлоо процесси боюнча Республикалык олимпиаданын регламентин жана «Шайлоо укугу» маалыматтык сааттарынын методикалык сунуштарын үйрөнүү.2. Жогорку мектеп жана студенттик өзүн-өзү башкаруу - Беларусь Республикасынын Президентине караштуу Башкаруу академиясында Беларусь БШКсынын алдындагы Жаштар кеңеши жана «Выбор» шайлоо клубу менен жолугушуу; «Жаш шайлоочунун мектеби» долбоорунун жана «2х2/татаал нерсе жөнөкөй тил менен» интерактивдүү платформасынын бет ачары.3. Мамлекеттик башкаруу жана коомдук демилгелер - Республикалык жаштар үйүнө баруу, жаштар саясатына идеологиялык вертикалдын мамилесин изилдөө, ошондой эле Беларусь республикалык жаштар союзунун (БРЖС/БРСМ) ишмердүүлүгү жана долбоорлору менен жакындан таанышуу.4. Жаштар инфраструктурасы жана волонтёрлук - «Студенттик айыл» комплексине баруу, студенттерди колдоо инфраструктурасы, ошондой эле Республикалык жаштар борборунун (РЖБ) жана Республикалык волонтёрдук борбордун (РВБ) иштери менен таанышуу.«Беларусь БШКсынын жетекчилиги менен жолугушуу, профилдик мекемелерге, билим берүү уюмдарына жана жаштар борборлоруна сапарлар республикада жарандарды тарбиялоонун натыйжалуу жана бирдиктүү экосистемасы түзүлгөнүн тастыктайт. Маалыматтык-түшүндүрүү иштерине өзгөчө көңүл бурулушу, волонтёрлук жана жаштар кыймылынын өнүгүшү, ошондой эле бийлик органдарынын, академиялык чөйрөнүн жана мектептердин ортосундагы тыгыз синергия жаңы муундун укуктук маданиятын ийгиликтүү калыптандырууга өбөлгө түзөт», - деп белгилешти КР БШК делегациясынын өкүлдөрү.Бул иш сапар эки өлкөнүн профилдик түзүмдөрүнүн ортосунда узак мөөнөттүү кесиптик диалогдун жана жарандык билим берүү чөйрөсүндөгү мыкты тажрыйбаларды жайылтуунун бекем пайдубалын түптөөгө багытталган.  

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаев 2026-жылдын 22-24-сентябрында Монголиянын Улан-Батор шаарында өтүп жаткан «Саясий каржылоонун ачык-айкындыгы жана көзөмөл» аттуу эл аралык тегерек столго катышууда.Тегерек стол 11/7-резолюциясын ишке ашыруунун практикалык механизмдерин иштеп чыгууга арналган. Иш-чараны Монголиянын Башкы шайлоо комиссиясы Transparency International, International IDEA, UNODC, OGP жана Open Society Forum уюмдары менен биргеликте уюштурган.Жолугушуунун жүрүшүндө Азия аймагында саясий каржылоонун ачык-айкындуулугун камсыз кылуу, мониторинг жүргүзүү ыкмалары жана коррупцияга каршы чаралардын натыйжалуулугун баалоо маселелери талкууланууда.Иш-чаранын алкагында Тимур Оторбаев Кыргыз Республикасынын саясий ишмердүүлүктү каржылоо чөйрөсүндө ак ниеттүүлүктү илгерилетүү багытындагы тажрыйбасы жана жетишкендиктери менен бөлүшөт.Анын пикиринде, Кыргыз Республикасы менен башкаруу системасы реформаланган башка демократиялык мамлекеттердин ортосундагы мындай диалог саясий ишмердүүлүктү каржылоо жаатындагы көйгөйлөрдү чечүү боюнча биргелешкен мүмкүнчүлүктөрдү чыңдоого жана шайлоо системаларында отчеттуулукту жогорулатууга өбөлгө түзөт.Белгилей кетсек, Монголия Шайлоо комиссиясынын резолюциясында белгиленген 22 милдеттенменин негизинде партиялар жана талапкерлер үчүн отчеттуулуктун ички стандарттарын жаңылоону жүргүзүүдө. Бул чаралар көмүскө капиталдын жана чет мамлекеттердин шайлоо процесстерине жашыруун таасир этүүсүнө жол бербөөгө багытталган. 

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын бүгүн, 23-сентябрдагы жыйынында 2025-жылдын 11-июлундагы № 35 “Кыргыз Республикасынын Ош шаарынын, Баткен, Жалал-Абад, Ош жана Ысык-Көл облустарынын айрым жергиликтүү кеңештеринин аймактарындагы шайлоо участкаларынын схемаларын жана чек араларын бекитүү жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди:         № 5067 шайлоо участогунун дареги Ош облусу, Өзгөн району, Баш-Дөбө айыл аймагы, Кашка-Терек айылы, М. Карагулов көчөсү, 30, Кашка-Терек айылынын чайханасынын имараты дарегинен Баш-Дөбө айыл аймагы, Кашка-Терек айылы, А. Алимканов көчөсү, 1, К. Кулматов атындагы орто мектептин имараты дарегине;         № 5068 шайлоо участогунун дареги Ош облусу, Өзгөн району, Баш-Дөбө айыл аймагы, Кызыл-Кырман айылы, М. Темиров көчөсү, 11, спорт залынын имараты дарегинен Баш-Дөбө айыл аймагы, Кызыл-Кырман айылы, М. Темиров көчөсү, 1, М. Базаркулов атындагы № 43 орто мектептин имараты дарегине;         № 5069 шайлоо участогунун дареги Ош облусу, Өзгөн району, Баш-Дөбө айыл аймагы, Кеңеш айылы, К. Иметов көчөсү, 2, спорт залынын имараты дарегинен Баш-Дөбө айыл аймагы, Кеңеш айылы, К. Иметов көчөсү, 1, “Майрамкан апа” балдар бакчасынын имараты дарегине;         № 5042 шайлоо участогунун дареги Ош облусу, Өзгөн району, Кызыл-Октябрь айыл аймагы, Эски-Покровка айылы, О. Акматов көчөсү, 10, К. Ташиев атындагы № 62 лицейдин имараты дарегинен Кызыл-Октябрь айыл аймагы, Эски-Покровка айылы, К. Сайпидинов көчөсү, 42, Б. Шамшиев атындагы маданият үйүнүн имараты дарегине;         № 5581 шайлоо участогунун дареги Ош облусу, Өзгөн району, Салам-Алик айыл аймагы, Карчабек айылы, А. Нурматов көчөсү, 1, ФАПтын имараты дарегинен, Салам-Алик айыл аймагы, Карчабек айылы, Т. Кушбаков көчөсү, н/ж, Карчабек негизги билим берүү мектебинин имараты дарегине;№ 8031 шайлоо участогунун дареги Баткен облусу, Лейлек району, Тогуз-Булак айыл аймагы, Кара-Булак айылы, Лейлек-70 көчөсү, 12/7, маданият үйүнүн имараты дарегинен Тогуз-Булак айыл аймагы, Кара-Булак айылы, Кара-Бий көчөсү, 6, Кара-Булак жалпы билим берүү мектебинин имараты дарегине;         № 8033 шайлоо участогунун дареги Баткен облусу, Лейлек району, Тогуз-Булак айыл аймагы, Айбике айылы, Азиреткул көчөсү, 8/1, маалымат борборунун имараты дарегинен Тогуз-Булак айыл аймагы, Айбике айылы, Абдураут көчөсү, 23, Маданият билим берүү мектебинин имараты дарегине өзгөртүлдү.         Өзгөн аймактык шайлоо комиссиясы Баш-Дөбө, Кызыл-Октябрь, Салам-Алик айыл аймактарынын айыл өкмөттөрү менен биргеликте, Лейлек аймактык шайлоо комиссиясы Тогуз-Булак айыл аймагынын айыл өкмөтү менен биргеликте шайлоочулар арасында № 5067, 5068, 5069, 5042, 5581, 8031, 8033 шайлоо участокторунун схемаларына жана чек араларына киргизилген өзгөртүүлөр жөнүндө, анын ичинде тиешелүү шайлоо участокторунун чек аралары жана жайгашкан жерлери өзгөргөндүгү жөнүндө түшүндүрүү ишин жүргүзүү тапшырылды. 

Бүгүн, 23-сентябрда Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы “Шайлоо комиссияларын түзүү, таркатуу жана шайлоо комиссияларынын резервин түзүү, жүргүзүү тартиби тууралуу” жобону бекитүү жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөрдү киргизди. Кабыл алынган өзгөртүүлөргө ылайык, талапкерлерден маалыматтарды кабыл алуу форматы жөнөкөйлөтүлүп, бирдиктүү тартипке келтирилди. Ошондой эле шайлоону уюштурууда жарандардын ишенимин бекемдөө, комиссия мүчөлөрүнүн калыстыгын, көз карандысыздыгын жана саясий бейтараптуулугун камсыз кылуу боюнча тийиштүү формалары бекиди.Мындан тышкары, документ жүгүртүүнү оптималдаштыруу жана ашыкча документтештирүүнү кыскартуу алкагында айрым практикалык ченемдер такталды. Жобо колдонуудагы мыйзамдардын ченемдерине толук шайкеш келтирилди.Ошондой эле шайлоо комиссиялардын сандык курамы такталды жана Кыргыз Республикасынын шайлоо комиссиялары жөнүндө мыйзамдын талаптарына шайкеш келтирилди.