Жаңылыктар

Бүгүн, 2-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Алмаз Айбалаевдин жетекчилигинде КР БШКнын алдындагы Көзөмөлдөө-текшерүү тобу “Элдик Банк” жана “АБанк” ААКнын өкүлдөрү менен жумушчу жолугушуу өткөрдү.КР БШКнын чечимине ылайык, аталган банк мекемелери Кыргыз Республикасынын Президенттигине талапкерлердин шайлоо фонддорунун атайын эсептерин ачуу үчүн аныкталган.Жолугушуунун жүрүшүндө банктар менен талапкерлердин жана алардын финансылык маселелер боюнча ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнүн практикалык өз ара аракеттенүүсү, анын ичинде шайлоо фонддорунун атайын эсептерин ачуу жана жүргүзүү, финансылык операцияларды жүргүзүү, зарыл болгон маалыматтарды алмашуу жана тиешелүү отчеттуулукту берүү маселелери талкууланды.Ошондой эле, шайлоо фонддорунун эсептерин өз убагында ачуу максатында КР БШК менен банк мекемелеринин натыйжалуу өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу жана бул багытта келип чыгышы мүмкүн болгон уюштуруучулук тоскоолдуктарды алдын алуу маселелери каралды.Иш-чаранын жыйынтыгында өз ара аракеттенүүнү  өркүндөтүү жана шайлоо өнөктүгүн каржылык жактан ачык-айкын, ыкчам жана талаптагыдай камсыз кылуу боюнча мындан аркы чаралар аныкталды. 

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров 1-октябрь -Улуулар күнүнө карата КР БШКнын аппаратынын улуу муундагы кызматкерлерин майрамы менен куттуктады.Өз сөзүндө Тынчтык Шайназаров улуу муундун бай тажрыйбасы, терең билими жана баалуу кеп-кеңештери мекеменин ишинин натыйжалуулугун арттырууга олуттуу салым кошуп жатканын белгиледи.“Сиздердин турмуштук жана кесиптик тажрыйбаңыздар, акыл-насаатыңыздар биз үчүн ар дайым баалуу. Көп жылдык эмгегиңиздер, жоопкерчилигиңиздер жана кесипкөйлүгүңүздөр жалпы ишибизге чоң жардам берүүдө”, - деп белгиледи Тынчтык Шайназаров.КР БШКнын төрагасы кызматкерлерге бекем ден соолук, узун өмүр, үй-бүлөлүк бакыт жана иштерине мындан аркы ийгиликтерди каалады.   

Бүгүн, 1-октябрда Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясында Кыргыз Республикасынын Президентин алдыдагы шайлоого даярдыктын алкагында майыптыгы бар шайлоочулардын жана айрым категориядагы жарандардын шайлоо укуктарын өркүндөтүү жана ишке ашыруу боюнча ведомстволор аралык Жумушчу топтун жыйыны болуп өттү.Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү, Жумушчу топтун жетекчиси Миргул Темирбаеванын төрагалыгы менен өткөн кеңешмеге министрликтердин, мамлекеттик органдардын, укук коргоо органдарынын, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жана коомдук уюмдардын өкүлдөрү катышты.Жыйындын жүрүшүндө шайлоо процессинин инклюзивдүүлүгүн жана жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу боюнча бир катар уюштуруучулук-практикалык чаралар каралды.Атап айтканда, шайлоо участкаларынын инфраструктуралык жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу, майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктарын эсепке алууда санариптик инструменттерди киргизүү, ошондой эле шайлоо участкаларын зарыл болгон маалыматтык жана көмөкчү материалдар менен камсыздоо маселелери талкууланды.Мындан тышкары, социалдык стационардык мекемелерде, камакта кармоочу жайларда турган жарандардын, аскер кызматчыларынын добуш берүүсүн уюштуруу маселелерине өзгөчө көңүл бурулду.Шайлоочулардын тизмелерин тактоо, эсепке алуу иштерин жүргүзүү жана добуш берүүнүн жашыруундуулугун ишке ашыруу боюнча ведомстволор аралык өз ара аракеттенүүнүн механизмдери аныкталды.Соңунда мамлекеттик органдарга жана тиешелүү ведомстволорго макулдашылган жумуштарды аткаруу жана пландаштырылган иш-чараларды өз убагында жүргүзүү боюнча сунуштар берилди.

30-сентябрда Кыргыз Республикасынын социалдык-экономикалык жана маданий потенциалын өнүктүрүүгө кошкон олуттуу салымы, кесиптик ишиндеги жетишкендиктери үчүн, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Көз карандысыздыгынын күнүнө байланыштуу КР БШКнын шайлоо жабдыктарын эксплуатациялоо боюнча бөлүмүнүн башчысы Тоокеев Максатбек Асыкбекович Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Ардак грамотасы менен сыйланды.КР БШКнын жамааты Максатбек Асыкбековичти аталган сыйлыгы менен чын жүрөктөн куттуктап, мындан аркы мамлекеттик ишмердүүлүгүнө зор ийгиликтерди, жаңы жетишкендиктерди каалайт. 

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 11-июлундагы № 35 “Кыргыз Республикасынын Ош шаарынын, Баткен, Жалал-Абад, Ош жана Ысык-Көл облустарынын айрым жергиликтүү кеңештеринин аймактарындагы шайлоо участкаларынын схемаларын жана чек араларын бекитүү жөнүндө” токтомуна төмөнкүдөй өзгөртүүлөр киргизилди:- 5556 шайлоо участогунун дареги Ош шаары, Т. Кулатов көчөсү, 8/1, Ош шаарындагы азиз жана начар көргөн балдар үчүн атайын жалпы билим берүүчү мектеп-интернаттын имараты дарегинен Ош шаары, Көкүм-Бий көчөсү, 13, № 70 балдар бакчасынын имараты дарегине;- № 5311 шайлоо участогунун дареги Ош шаары, Ж. Раимбеков көчөсү, 106а, № 67 “Мөл Булак” балдар бакчасынын имараты дарегинен Ош шаары, Ж. Раимбеков көчөсү, 22а, № 2 үй-бүлөлүк дарыгерлер борборунун имараты дарегине;- № 5464 шайлоо участогунун дареги Ош шаары, Нагорная көчөсү, 1а, Ош шаарынын мэриясынын жарандарды тейлөө боюнча муниципалдык ишканасынын имараты дарегинен Ош шаары, Ирригатор көчөсү, 1, № 70 орто мектептин имараты дарегине;- № 5246 шайлоо участогунун дареги Ош шаары, Төлөйкөн айыл аймагы, Кыргызстан айылы, М. Бегиев көчөсү, 35, Кыргызстан айылдык кеңсесинин имараты дарегинен Төлөйкөн айыл аймагы, Кыргызстан айылы, К. Мырзаев көчөсү, 40, О. Курбанбаев атындагы орто мектептин имараты дарегине.- № 2092 шайлоо участогунун дареги Жалал-Абад облусу, Манас шаары, Токтогул көчөсү, 7, темир жол бекетинин имараты дарегинен Манас шаары, Токтогул көчөсү, 6, № 6 жалпы билим берүү мектебинин имараты дарегине;- № 2413 шайлоо участогунун дареги Жалал-Абад облусу, Манас шаары, Т. Байзаков проспекти, 171, эски автобекеттин имараты дарегинен Манас шаары, Б. Ботобаев көчөсү, 24, Г. Бакирова атындагы жалпы билим берүү мектебинин жаңы имараты дарегине;- № 5115 шайлоо участогунун дареги Ош облусу, Өзгөн району, Мырза-Аке айыл аймагы, Мырза-Аке айылы, М. Нурбаев көчөсү, 40, маданият үйүнүн имараты дарегинен Мырза-Аке айыл аймагы, Мырза-Аке айылы, К. Жумалиев көчөсү, 17, К. Раимбеков атындагы орто мектептин имараты дарегине өзгөртүлдү.    Ош, Манас жана Өзгөн аймактык шайлоо комиссияларына жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен биргеликте шайлоочулар арасында шайлоо участокторунун схемаларына жана чек араларына киргизилген өзгөртүүлөр, анын ичинде тиешелүү шайлоо участокторунун чек аралары жана жайгашкан жерлери өзгөргөндүгү жөнүндө түшүндүрүү иштерин жүргүзүү тапшырылды.

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 30-сентябрда өзүнүн жыйынында Баткен, Кадамжай, Кызыл-Кыя, Араван, Алай, Чоң-Алай, Кара-Кулжа, Ак-Талаа, Жумгал, Ат-Башы, Нарын, Нарын шаардык, Талас, Бакай-Ата, Айтматов, Манас, Кант, Панфилов, Москва жана Сокулук аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерин тиркемелерге ылайык толуктоо жөнүндө токтом кабыл алды. Саясий партиялар Жергиликтүү кенеш

Бүгүн, 30-сентябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы өз жыйынында Москва, Панфилов, Каракол, Ат-Башы жана Таш-Көмүр аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, катталган талапкерлерди депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен чыгаруу жана бош калган мандаттарды кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитти.          • Москва районунун Миң-Булак айылдык кеңешинин депутаты Колоева Бактыгүл Раимбековнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Пашунько Татьяна Сергеевнага өткөрүлүп берилди;   *        Кайыңды шаардык кеңешинин депутаты Осмоналиев Жеңиш Калыбековичтин (“Жаңы Кыргызстан” депутаттык фракциясынан) ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Егембердиев Урмат Каратаевичке (“Жаңы Кыргызстан” депутаттык партиясынан) өткөрүлүп берилди;   •       Каракол шаардык кеңешинин депутаттары Омуркулов Бактыбек Конокбековичтин жана Торобеков Азамат Нурлановичтин (“Жаңы Кыргызстан” депутаттык фракциясынан) ыйгарым укуктары берген арыздарынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандаттар шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкерлер Казакбаев Кайрат Аныварбековичке жана Сагынбек уулу Эрланга (“Ынтымак” саясий партиясынан) өткөрүлүп берилди;•   Ат-Башы районунун Ат-Башы айылдык кеңешинин депутаты Муратова Жасмина Муратовнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулду;*        Таш-Көмүр шаардык кеңешинин депутаттары Иманбеков Бактыярдын   жана Сыдыков Кенжебек Бакасовичтин (“Жаштар” депутаттык фракциясынан) ыйгарым укуктары берген арыздарынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандаттар шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкерлер Оморкулов Улан Тынарбековичке жана Тургуналиев Замирбек Бактыбековичке (“Жаштар” саясий партиясынан)  өткөрүлүп берилди.

Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдыктардын алкагында, бүгүн, 29-сентябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров мамлекеттик органдардын өкүлдөрү менен жумушчу кеңешме өткөрдү. Президенттик шайлоо 2027-жылдын 27-январына дайындалган.Жыйынга Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун, Башкы прокуратурасынын, Ички иштер министрлигинин, Кыргыз Республикасынын Президентинин алдындагы Дин иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча улуттук агенттиктин, Мамлекеттик чек ара кызматынын, Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш башкармалыгынын «Кызмат» мамлекеттик мекемесинин жана «Кыргызтест» мамлекеттик мекемесинин өкүлдөрү катышты.Жыйындын жүрүшүндө мамлекеттик органдар ортосундагы өз ара аракеттенүү жана маалыматтарды ыкчам алмашуу маселелери талкууланды. Анын ичинде Кыргыз Республикасынын президенттигине талапкерлердин жарандыгы, соттуулугунун бар же жок экендиги, кылмыштуу же куралдуу топторго мүмкүн болгон тиешелүүлүгү, ошондой эле диний ишмердикке катышуусу тууралуу маалыматтарды берүү маселелери каралды.Мамлекеттик тилди билүү деңгээлин тастыктаган сертификаттарды текшерүүгө, талапкерлерди тестирлөөнү уюштурууга жана тиешелүү маалыматтарды ыкчам алмашуу мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга өзгөчө көңүл бурулду.Тынчтык Шайназаров шайлоого даярдык көрүүнүн бардык этаптарында мамлекеттик органдардын макулдашылган иш алып баруусунун маанилүүлүгүн белгиледи. Ал шайлоо процессин мыйзамдарга ылайык сапаттуу уюштурууну камсыз кылуу үчүн маалыматтарды өз убагында берүү жана мамлекеттик органдар ортосунда натыйжалуу өз ара аракеттенүүнү камсыз кылуу зарылдыгын баса белгиледи. 

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын өкүлдөрү - БШКнын алдындагы Жарандык билим берүү борборунун директору А. Бейшембаева жана БШК аппаратынын кызматкери Н. Талгатова Индиянын Демократия жана шайлоолорду башкаруу боюнча эл аралык институтунун (IIIDEM) базасында 2026-жылдын 28-сентябрынан 1-октябрына чейин өтүп жаткан шайлоону башкаруу органдарын институционалдык карталоо боюнча эл аралык семинарга (Institutional Mapping Workshop) катышууда.Семинардын негизги максаты - шайлоону башкаруу органдарынын кызматкерлеринин кесиптик өнүгүүсүнө карата эл аралык ыкмаларды изилдөө, тажрыйба алмашуу, ошондой эле бул багыттагы институционалдык муктаждыктарды аныктоо.Иш-чаранын алкагында катышуучулар улуттук шайлоо системаларынын өзгөчөлүктөрү менен тааныштырып, кесиптик даярдоонун учурдагы ыкмаларын карашат, кызыкдар тараптарды карталоону жүргүзүшөт, компетенцияларды, колдонулуп жаткан окутуу программаларын жана жеткиликтүү ресурстарды талдашат. Ошондой эле андан аркы өнүгүү үчүн бар болгон боштуктарды жана муктаждыктарды аныкташат.Семинардын жыйынтыгында катышуучулар өлкөлөр боюнча иш пландарын иштеп чыгып, шайлоону башкаруу органдарынын кесиптик даярдоо системаларын жана институционалдык потенциалын өнүктүрүү боюнча кийинки кадамдарды аныктоону пландашууда.КР БШК өкүлдөрүнүн семинарга катышуусу эл аралык тажрыйба алмашууга, ошондой эле шайлоолорду уюштуруу жана өткөрүү жаатындагы кесиптик потенциалды чыңдоого өбөлгө түзөт.

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Тюп, Каракол, Ак-Суу, Ысык-Ата, Аламудун, Чүй, Токмок, Талас шаардык, Талас, Жумгал, Токтогул аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерин толуктоо максатында жарандардан жана саясий партиялардан документтерди кабыл аларын жарыялайт. Саясий партиялар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдары (жергиликтүү кеңештер) шайлоо комиссияларынын курамдарына жана резервдерине көрсөтүүчү субъектер болуп саналат. “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын  22-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык төмөнкүлөр шайлоо комиссиясынын мүчөсү боло алышпайт: - Жогорку Кеңештин депутаты, жергиликтүү кеңештин депутаты; - мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамы; - судья, укук коргоо жана фискалдык органдын кызматкери, аскер кызматчысы; -  талапкер, талапкердин жана саясий партиянын өкүлү; - башка мамлекеттин жарандыгы бар адам; - мыйзамда белгиленген тартипте соттуулугу алып салынбаган же жоюлбаган адам; - башка шайлоо комиссиясынын мүчөсү; - терс негиздер боюнча шайлоо комиссиясынын мүчөсүнүн милдеттеринен мөөнөтүнөн мурда бошотулган адам. Ошондой эле бир шайлоо комиссиясынын курамына жубайлар жана жакын туугандар шайлана алышпайт. Саясий партиялардан аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо алардын уставына ылайык жүргүзүлөт. Саясий партиялар талапкерлердин документтерин Борбордук шайлоо комиссиясына 2026-жылдын 7-октябрына саат 18.00гө чейин беришет. Аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерине киргизүү үчүн жарандар, коомдук бирикмелер 2026-жылдын 7-октябрына саат 18.00гө чейин тиешелүү жергиликтүү кеңешке документтерди тапшыруусу зарыл. Жергиликтүү кеңештин шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди сунуштоо боюнча сессиясы шайлоо комиссияларынын резервдерине талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктагандан кийин үч күндөн кечиктирилбестен өткөрүлөт. Сессиянын чечими бардык талапкерлердин документтери менен бирге Борбордук шайлоо комиссиясына дароо өткөрүлүп берилет. Шайлоо комиссияларынын резервине берилүүчү документтердин тизмеги: - “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамын сактоо боюнча милдеттенме алуу менен тиешелүү шайлоо комиссиясынын курамында иштөөгө макулдугу жөнүндө арызы; - паспорттун көчүрмөсү; - иштеген жери, окуган жери, билими  көрсөтүлгөн биографиялык маалыматтар (кадрларды эсепке алуу боюнча өздүк баракча же резюме); - байланыш маалыматтары: жашаган жеринин дареги, телефон номерлери; - жеке маалыматты чогултууга жана иштетүүгө макулдугу; - көрсөтүүчү субъекттин протоколу. Көрсөтүүчү субъекттер шайлоо комиссиясынын мүчөлүгүнө талапкерлер, эреже катары, тиешелүү калктуу пункттун аймагында жашоого тийиш экенин эске алуусу зарыл. Керектүү документтердин үлгүлөрү: арыз, саясий партиянын протоколу, жарандардын чогулушунун протоколу, жеке маалыматтарды чогултууга жана иштетүүгө макулдук.Жарандын шайлоо комиссиясынын курамында иштөөгө макулдугу жөнүндөжеке маалыматтарды чогултууга жана иштетүүгө макулдукпротоколсаясий партиянын протоколу

Шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн ЖМКлар жана интернет-басылмалар “Шайлоолордо ЖМКларды аккредитациялоо” автоматташтырылган маалыматтык тутуму аркылуу Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү борбордук комиссиясында аккредитациядан өтүүгө тийиш. 2026-жылдын 14-октябры 2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоодо шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн жалпыга маалымдоо каражаттарын жана интернет-басылмаларды аккредитациялоого арыздарды кабыл алуунун акыркы күнү болуп саналат.Мыйзамдарга ылайык шайлоону маалыматтык камсыздоо шайлоочуларга маалымдоону, шайлоо алдындагы үгүттү камтыйт жана жарандардын аң-сезимдүү түрдө жана ээн-эркин эрк билдирүүсүн, ошондой эле шайлоонун ачыктыгын камсыздоого багытталган. Эфир убактысы же басма аянты үчүн төлөмдүн өлчөмү бардык саясий партиялар жана талапкерлер үчүн бирдей болушу жана шайлоо дайындалган күнгө чейинки 6 айдын ичинде белгиленген нарктан ашпашы керек.Ушуга байланыштуу жалпыга маалымдоо каражаттары жана интернет-басылмалар белгиленген мөөнөттө – 2026-жылдын 14-октябрына чейин – автоматташтырылган  маалыматтык тутум аркылуу төмөнкү документтерди бериши керек:- жетекчинин аты-жөнү, жалпыга маалымдоо каражатынын же интернет-басылманын координаттары жана байланыш маалыматтары көрсөтүлгөн шайлоо алдындагы үгүткө катышууга даяр экендиги жөнүндө арызды;- Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинде жалпыга маалымдоо каражатын каттоо жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсүн;- интернет-басылмалар үчүн юридикалык жакты мамлекеттик каттоо (кайра каттоо) жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсүн же болбосо салык органдарында жеке ишкерди каттоо жөнүндө күбөлүктүн (патенттин) көчүрмөсүн (интернет-басылмалар үчүн);- маалымат же маалыматтык коммуникациялар чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан берилген ишмердикти жүзөгө ашырууга уруксат берүүчү документтердин көчүрмөсүн;- уставдын көчүрмөсүн (эгерде бар болсо);- эфир убактысын, басма аянтын же жарыялоолорду интернет-басылмада жайгаштыруу укугун бергени үчүн төлөмдүн өлчөмү жана башка шарттары жөнүндө күбөлөндүрүлгөн маалыматтарды.Жалпыга маалымдоо каражаттарынан жана интернет-басылмалардан жогоруда көрсөтүлгөн документтер кагаз түрүндө, ошондой эле КР БШКнын маалыматтык камсыздоо секторунун pr.shailoo@gmail.com электрондук почтасы аркылуу кабыл алынбайт.          Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий сайтынын башкы бетинде жайгашкан   “ЖМКны аккредитациялоо” бөлүмүнө кирип, арыздарыңыздарды калтырсаңыздар болот. Сурап-билүү үчүн телефон: 66 54 52

“Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарыншайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынынконституциялык Мыйзамына ченемдик базаны шайкешкелтирүүнүн алкагында, шайлоо участокторунда эреже катары              4000ден ашпаган шайлоочу түзүлөрүбелгиленгенине байланыштуу, Борбордук шайлоокомиссиясы шайлоо участокторунун чек араларыноптималдаштыруу боюнча пландуу иштерди жүргүзүүдө.Ошол эле учурда Борбордук шайлоо комиссиясыазыркы этапта шайлоо участкаларын массалык түрдөирилештирүү жүргүзүлбөй тургандыгын баса белгилейт. Борбордук шайлоо комиссиясынын башкы артыкчылыгышайлоочулар үчүн жеткиликтүүлүктү, мурдагыдай эле маршруттарды жана максималдуу ыңгайлуулукту камсызкылуу багыты кала берет.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 28-июлундагы № 41 токтому менен бекитилген “Шайлооокругдары менен шайлоо участокторунун схемаларын жаначек араларын башкаруу тартиби жөнүндө жобону” конституциялык Мыйзамга шайкеш келтирүү укуктукалкакты белгилейт жана жарандардын укуктарын, алардынкоопсуздугун коргоо үчүн зарыл болгон айрым, негиздүүучурларда гана участокторду бириктирүүгө мүмкүнчүлүкберет.Эгерде, иштеп жаткан шайлоо участогунун имараты авариялык абалда, сейсмикалык жактан кооптуу же массалык иш-чараларды өткөрүүгө жараксыз деп табылып, КР ӨКМнин жана тармактык кызматтардын корутундулары бар болсо, ошондой эле жакын жерде кезектерди жаратпастан чектеш участоктордун тургундарын кенен батыра турган имарат (мисалы, жаңы мектеп) болгон учурларда жана ушул сыяктуу башка негиздүү учурларда гана бириктирүүгө жол берилет.Жалпысынан шайлоо участокторунун басымдуу көпчүлүгү өздөрүнүн мурдагы чек араларын, даректерин жана добуш берүүчү көнүмүш орундарын сактап калат. Муну менен катар административдик-аймактык реформанын (ААР) жүрүшүндө шайлоо участоктору жайгашкан көчөлөрдүн аталыштары, имараттардын номерлери же объекттердин аталыштары өзгөрүшү мүмкүн экендигин эске алуу зарыл. Шайлоо участокторунун аталыштарын жана иш жүзүндөгү жайгашкан жерин тактоо, шайкеш келтирүү боюнча иштер азыркы тапта улантылууда.Шайлоо участокторунун чек аралары жана даректери жөнүндөгү бардык актуалдуу маалыматтар Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий сайтында үзгүлтүксүз жаңыртылып, жарыяланып турат.

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын шайлоочуларга, талапкерлерге, саясий партияларга, жалпыга маалымдоо каражаттарына, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнө жана шайлоо процессинин катышуучуларына кайрылуусу!Урматтуу шайлоочулар, талапкерлер, саясий партиялардын, жалпыга маалымдоо каражаттарынын өкүлдөрү, шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү жана шайлоо процессинин катышуучулары!Кыргыз Республикасынын “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын (мындан ары – конституциялык Мыйзам) 48-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык:Президентти кезектеги шайлоо Президенттин шайланган ыйгарым укуктарынын мөөнөтү аяктоочу жылдын январь айынын төртүнчү шаршембисинде өткөрүлөт жана шайлоо күнүнө чейин 4 айдан кечиктирбестен Жогорку Кеңеш тарабынан дайындалат.Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2026-жылдын 24-сентябрындагы № 715-VIII токтому менен Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоо 2027-жылдын 27-январына (шаршемби) дайындалды.Урматтуу Кыргыз Республикасынын жарандары, шайлоочулар!Жалпы шайлоо укугунун принциптерине ылайык, 18 жашка толгон Кыргыз Республикасынын жарандары Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого  жана добуш берүүгө катышууга укуктуу.Шайлоо мезгилинде Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жашаган же жүргөн Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктары тышкы иштер маселелерин тескеген мамлекеттик орган тарабынан өзүнүн дипломатиялык өкүлчүлүктөрү жана консулдук мекемелери аркылуу камсыз кылынат. Шайлоо күнү активдүү шайлоо укугуна ээ болгон жана «Кыргыз Республикасынын жарандарын биометрикалык каттоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген тартипте биометрикалык каттоодон өткөн Кыргыз Республикасынын бардык жарандары шайлоочулардын тизмесине киргизилет.Эгерде Сиз шайлоочулардын тизмесинде жок болсоңуз, ошондой эле биометрикалык каттоодон өтпөсөңүз, Калкты тейлөө борборлорунда (КТБ) биометрикалык каттоодон өтүп, паспорттук маалыматтарыңызды жаңыртсаңыз болот.Добуш берүү күнүнө 80 календардык күн калганда, башкача айтканда, 2026-жылдын 8-ноябрына чейин, www.tizme.gov.kg мамлекеттик порталында шайлоочулардын алдын ала тизмеси жайгаштырылат, анда Сиз өзүңүз жөнүндө маалыматтарды тактай аласыз.Ошондой эле шайлоочулардын алдын ала тизмеси тиешелүү шайлоо участкаларында 2026-жылдын 18-ноябрына чейин илинет.Кандайдыр бир ката же так эместик табылган учурда, Сиз 2026-жылдын 18-ноябрынан 2027-жылдын 12-январына чейин мыйзамдарда белгиленген тартипте авторизациядан өтүү менен www.tizme.gov.kg мамлекеттик порталындагы «Шайлоочунун кабинети» сервиси аркылуу электрондук форматта арыз берүүгө укуктуусуз.Урматтуу Кыргыз Республикасынын жарандары, саясий партиялардын өкүлдөрү!Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык, 35 жашка чыккан, мамлекеттик тилди билген жана республикада жалпысынан 15 жылдан кем эмес жашаган Кыргыз Республикасынын жараны Президент болуп шайлана алат. Шайлоочулардын 30 миңден кем эмес колун топтогон жана өз шайлоо фондунун каражатынан Борбордук шайлоо комиссиясынын эсебине мыйзамда белгиленген эсептик көрсөткүчтүн он миң эсе өлчөмүндө шайлоо төгүмүн төккөн адам Президенттикке талапкер болуп каттала алат.Президенттин кызмат ордуна талапкер мамлекеттик тилди билүүнүн деңгээлин аныктоо тутумунун талаптарына ылайык «Ортодон жогору» деңгээл катары мүнөздөлүүчү, карым-катыштын бардык чөйрөлөрүндө кесиптик ишти жүзөгө ашыруу үчүн коммуникативдик компетенциянын деңгээлинде мамлекеттик тилди билүүгө тийиш. Мамлекеттик тилди билүү деңгээли мамлекеттик тилди билүү деңгээли тууралуу сертификат менен ырасталат. Мамлекеттик тилди билүү деңгээли тууралуу сертификат тестирлөөнүн жыйынтыгы боюнча мамлекеттик тилди билүү деңгээлин баалоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган же мекеме тарабынан берилет.Конституциялык Мыйзамга ылайык, Президенттин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү шайлоону дайындоо жөнүндө чечим расмий жарыяланган күндөн кийинки күндөн тартып башталат жана шайлоо күнүнө 75 календардык күн калганда, башкача айтканда, 2026-жылдын 13-ноябрына чейин аяктайт.Президенттин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү укугу жарандарга өзүн-өзү көрсөтүү жолу менен, ошондой эле шайлоону дайындоо жөнүндө чечим расмий жарыяланган күнгө карата белгиленген тартипте катталган саясий партияларга таандык.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди саясий партия тарабынан көрсөтүү анын уставында каралган тартипте жана конституциялык Мыйзамдын талаптарына ылайык жүзөгө ашырылат.Талапкерди көрсөтүү жөнүндө саясий партиянын чечиминин протоколу Президенттин кызмат ордуна талапкерлигин коюуга макулдугу жөнүндө арыз тиркелүү менен талапкер тарабынан Борбордук шайлоо комиссиясына машинада окулуучу түрдө берилет.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди өзүн-өзү көрсөтүү тартибинде көрсөтүү Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлигин коюу ниети жөнүндө арызды Борбордук шайлоо комиссиясына берүү жолу менен жүзөгө ашырылат.Талапкерлигин коюуга каалоосун билдирген жаран же Президенттин кызмат ордуна талапкерди көрсөткөн саясий партия документтерди бергенге чейин шайлоо алдындагы өнөктүктү каржылоо үчүн өзүнүн шайлоо фондун түзөт. Шайлоо фонддорунун каражаттары максаттуу багытка ээ. Алар шайлоо өнөктүгүн өткөрүүгө байланышкан чыгымдарды жабууга гана пайдаланылышы мүмкүн.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер 30 миңден кем эмес шайлоочунун колу менен колдоого алынууга тийиш, мында берилген колдордун саны шайлоочулардын 60 миң колунан ашпоого тийиш. Президенттикке талапкерлерди колдогон колдорду чогултуу талапкерлер көрсөтүлгөн күндөн тартып жүргүзүлөт жана талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрү тарабынан уюштурулат. Конституциялык Мыйзамга ылайык, кол чогултуунун тартиби жана кол коюу барагынын таризи Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан белгиленет.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди колдогон шайлоочулардын колдорун чогултуу автоматташтырылган маалыматтык тутум аркылуу электрондук форматта жүзөгө ашырылат. Тутум шайлоочуну авторизациялоо жана ал тарабынан тандалган талапкерди колдоосун билдирүү жолу менен «Түндүк» электрондук кызмат көрсөтүүлөр мамлекеттик порталы аркылуу Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди колдогон шайлоочулардын колдорун электрондук түрдө чогултууну камсыз кылат, ошондой эле талапкерлерге жана Борбордук шайлоо комиссиясынын ыйгарым укуктуу кызмат адамдарына чогултулган колдор жөнүндө маалыматтарды көрүү жана кол коюу барактарын түзүү мүмкүнчүлүгүн берет.Президенттикке талапкерди колдогон колдорду чогултуу боюнча кол коюу барактары ыйгарым укуктуу өкүлдөр тарабынан шайлоо күнүнө 50 календардык күн калгандан кечиктирбестен, башкача айтканда, 2026-жылдын 8-декабрына чейин Борбордук шайлоо комиссиясына тапшырылат. Борбордук шайлоо комиссиясы каттоо кызматтарынын кызматкерлерин тартуу менен 10 күндүк мөөнөттө колдордун аныктыгын текшерет. Кол коюу барактарын кабыл алууда Борбордук шайлоо комиссиясы ар бир кол коюу барагын мөөр менен күбөлөндүрөт жана кол коюу барактары кабыл алынгандыгы жөнүндө жазуу жүзүндө ырастама берет.Каттоо үчүн Президенттин кызмат ордуна талапкер же анын ыйгарым укуктуу өкүлү шайлоо күнүнө 45 календардык күн калгандан кечиктирбестен, башкача айтканда, 2026-жылдын 13-декабрына чейин, Борбордук шайлоо комиссиясына төмөнкү документтерди берет:1. Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна саясий партиядан талапкерлигин коюуга макулдугу жөнүндө жарандын арызы (саясий партия тарабынан көрсөтүлгөн талапкер берет);2. Өзүн-өзү көрсөтүү жолу менен Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер болуу ниетин билдирген жарандын арызы;3. Эсептик көрсөткүчтүн он миң эсе өлчөмүндө шайлоо төгүмүн (талапкердин шайлоо фондунан) төккөндүгүн ырастоочу банктык документтин түп нускасы;4.  Саясий партиянын Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди көрсөтүү жөнүндө чечиминин протоколу (саясий партия көрсөткөн талапкер тарабынан берилет);5. Саясий партиянын мамлекеттик каттоо (кайра каттоо) жөнүндө күбөлүгүнүн нотариалдык күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү (саясий партия көрсөткөн талапкер тарабынан берилет);6. Саясий партиянын уставынын нотариалдык күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү (саясий партия көрсөткөн талапкер тарабынан берилет);7.   Улуттук паспорттун типтеринин биринин көчүрмөсү;8.    Жеке маалыматтарды чогултууга жана иштеп чыгууга макулдук;9.  Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер жөнүндө маалыматтар;10. Башка мамлекеттин жарандыгы жок экендиги жөнүндө декларация; 11. Диний ишмерлер үчүн чектөөлөрдү сактоо жөнүндө декларация; 12.  Кыргыз Республикасынын аймагында, ошондой эле чет мамлекетте соттуулугу, реабилитацияланбаган негиздер боюнча токтотулган кылмыш иши бар же жок экендиги жөнүндө декларация;13.  Мамлекеттик тилди билүү деңгээлин баалоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган же мекеме тарабынан берилген мамлекеттик тилди билүү деңгээли “Ортодон жогору” деңгээлинен төмөн эмес экендиги тууралуу сертификат;14.  Талапкердин иштеген жеринен маалымкат. Анын кызматтык ыйгарым укуктарын аткарууну токтотуу же токтото туруу жөнүндө тиешелүү буйруктардын (тескемелердин) күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү (талапкер көрсөтүлгөн учурдан тартып берилет);15.  Мамлекеттик жана расмий тилдерде биографиялык маалыматтары камтылган талапкердин анкетасы; 16. Талапкердин мамлекеттик жана расмий тилдердеги шайлоо алдындагы программасы.Борбордук шайлоо комиссиясы документтер кабыл алынган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерди көрсөтүү тартибинин Конституциянын жана конституциялык Мыйзамдын талаптарына ылайык келишин текшерет жана талапкерди каттайт же болбосо каттоодон баш тартуу жөнүндө жүйөлөштүрүлгөн чечим чыгарат.Мында, эгерде Борбордук шайлоо комиссиясы талапкердин документтеринде аны каттоого тоскоолдук кылган ылайык эместиктерди тапса, документтерди алгандан кийин 48 сааттын ичинде Борбордук шайлоо комиссиясы Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерге табылган ылайык эместиктер жөнүндө билдирет. Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер билдирүүнү алган учурдан тартып 48 сааттын ичинде зарыл болгон өзгөртүүлөрдү киргизүүгө жана оңдолгон документтерди Борбордук шайлоо комиссиясына берүүгө укуктуу.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди каттоо шайлоо күнүнө 35 календардык күн калганда, башкача айтканда, 2026-жылдын 23-декабрына чейин аяктайт.Борбордук шайлоо комиссиясы каттоодон өткөндөн кийин 2 календардык күндүн ичинде Президенттин кызмат ордуна талапкерлерге катталган күнүн көрсөтүү менен талапкердин тиешелүү күбөлүгүн берет.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна төмөнкү адамдар шайланууга укуксуз:1) соттолгондугу бар, анын ичинде алып салынган же жоюлган;2) аларга карата кылмыш иши реабилитацияланбаган негиздер боюнча кыскартылган, төмөнкүлөрдү кошпогондо:- коркунучтуулугу аз кылмыштар, этиятсыздыктан жасалган анча оор эмес кылмыштар;- Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык жана аларда каралган тартипте жабырлануучу жеке-ачык айыптоону колдоодон баш тарткан жана (же) жабырлануучу айыпталуучу менен макулдашууга жетишкен учурлар;3) диний ишмерлер өздөрүнүн диний ишин токтоткондон кийин 5 жыл ичинде.Конституциялык Мыйзамга ылайык талаптарды аткарбаган учурда Борбордук шайлоо комиссиясы каттоодон баш тарта алат.Каттоодон баш тартуу үчүн төмөнкүлөр негиз болуп саналат:конституциялык Мыйзамга ылайык талапкерди каттоо үчүн зарыл болгон документтерди бербөө;талапкерди колдоп берилген шайлоочулардын ишенимдүү колдорунун санынын жетишсиздиги;3) талапкердин пассивдүү шайлоо укугунун жоктугу;4) конституциялык Мыйзамда белгиленген учурларда талапкер өзүнүн шайлоо фондун түзбөгөндүгү;5) шайлоо төгүмүн төккөндүгүн ырастоочу банктык документтин (түп нускасынын) жоктугу;6) конституциялык Мыйзамдын 21-1-беренесинде каралган административдик ресурсту кыянаттык менен пайдалануу;7) эгерде адам уюшкан кылмыштуу топко, кылмыштуу коомдоштукка (кылмыштуу уюмга), куралдуу топко (бандага) тиешеси бар адам катары алдын алуучу, ыкчам-алдын алуучу каттоодо турса же турган болсо.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди каттоодо жарандарга жана саясий партияларга көмөк көрсөтүү максатында Борбордук шайлоо комиссиясы атайын семинарларды уюштурат:- Президенттин кызмат ордуна талапкерлер же алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү үчүн шайлоого катышууга байланышкан маселелер боюнча -  Президенттин кызмат ордуна талапкерди көрсөтүүнүн жана каттоонун жол-жоболору, шайлоо алдындагы үгүттү жүргүзүүнүн эрежелери, шайлоо талаш-тартыштарын чечүү жана Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого катышууга байланышкан башка маселелер боюнча;- Президенттин кызмат ордуна талапкерлер же алардын финансы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлдөрү үчүн - шайлоо фонддорун түзүү жана шайлоо өнөктүгүн каржылоо эрежелерин сактоо маселелери боюнча.Урматтуу аймактык жана участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү!Сиздер менен биргелешкен ишибиздин негизги принциптери мыйзамдуулук, ачыктык, коллегиалдуулук, айкындуулук, адилеттүүлүк, маалымдуулук жана калыстык болуп саналат. Биздин иш-аракеттерибизден калктын бүтүндөй шайлоо процессине болгон ишениминин деңгээли олуттуу даражада көз каранды болот. Мекенге болгон сүйүү, жарандык парзды жогорку деңгээлде сезүү жана коом алдындагы жоопкерчилик бизге мыйзамдуу, айкын жана ишенимдүү демократиялык шайлоо өткөрүүгө мүмкүндүк берет деп ишенебиз!Өз кезегинде Борбордук шайлоо комиссиясы шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнүн коопсуздугун камсыз кылуу үчүн бардык зарыл чараларды көрөт.Урматтуу жалпыга маалымдоо каражаттарынын жана интернет- басылмалардын өкүлдөрү!Конституциялык Мыйзамга ылайык, шайлоону маалыматтык камсыз кылуу жарандарды кабарландырууну жана шайлоо алдында үгүт жүргүзүүнү өзүнө камтыйт, алардын максаты жарандардын аң-сезимдүү жана эркин эрк билдирүүсүн жана шайлоонун айкын өтүшүн камсыз кылуу болуп саналат. Үгүт процессине катышуу үчүн жалпыга маалымдоо каражаттары жана интернет-басылмалар Борбордук шайлоо комиссиясында аккредитациядан өтүүгө тийиш.Санариптик сервистердин киргизилишине байланыштуу аккредитациядан өтүү жөнүндө арыздар Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий порталында жайгаштырылган тиешелүү сервис аркылуу электрондук түрдө кабыл алынат.Эфир убактысын, басылма аянтты же интернет-басылмада жарыялоо укугун берүүнүн акысынын өлчөмү жана башка шарттары жөнүндө маалыматтар тиешелүү телерадиоберүү уюму, мезгилдүү басылманын редакциясы, интернет-басылманын ээлик кылуучусу тарабынан аккредитация максатында шайлоону дайындоо жөнүндө чечим расмий жарыяланган күндөн тартып 20 календардык күндөн кечиктирбестен Борбордук шайлоо комиссиясына берилүүгө тийиш. Мында телеберүү же басылма аянт үчүн акынын өлчөмү бардык партиялар үчүн бирдей болууга жана шайлоо дайындалган күнгө чейинки 6 ай үчүн алынган баадан ашпоого тийиш.Жалпыга маалымдоо каражаттары же интернет-басылмалар шайлоо мыйзамдарынын талаптарын бузган учурда Борбордук шайлоо комиссиясы алардын аккредитациясын чакыртып алууга укуктуу.Шайлоо алдындагы үгүт талапкерлерди каттоо мөөнөтү аяктаган күндөн тартып башталат жана добуш берүү башталганга 24 саат калганда токтойт, башкача айтканда, 2026-жылдын 23-декабрынан 2027-жылдын 26-январындагы саат 08:00гө чейин жүргүзүлөт.Борбордук шайлоо комиссиясында аккредитациядан өтпөгөн жалпыга маалымдоо каражаттары жана интернет-басылмалар шайлоо алдындагы үгүттүн белгилери болбогон шартта шайлоону даярдоону жана өткөрүүнү маалыматтык чагылдырууга катышууга укуктуу.Шайлоону даярдоону жана өткөрүүнү маалыматтык чагылдырууга катышкан жалпыга маалымдоо каражаттарынын жана интернет-басылмалардын өкүлдөрү төмөнкүлөргө укуктуу:шайлоо комиссияларынын жыйындарына катышууга;шайлоо комиссиясынын протоколу менен таанышууга; шайлоо комиссиясынан протоколдордун жана аларга тиркелген документтердин көчүрмөлөрүн алууга;шайлоого даярдык көрүү мезгилинде фото- жана видео тартууну, ал эми добуш берүү күнү – шайлоочулардын добуш берүүсүнүн жашыруундуулугун бузбастан, добуш берүүнүн жүрүшүнө жана добуш берүүнүн жыйынтыктарын чыгарууга тоскоолдук кылбастан, участкалык шайлоо комиссиясынын төрагасы тарабынан аныкталган жерден жүргүзүүгө;шайлоо алдындагы үгүттүн белгилерин камтыбаган, өзүнүн статусу, фамилиясы, аты жана атасынын аты, ошондой эле өзү өкүлү болгон уюмдун аталышы көрсөтүлгөн төш белгилерди тагынып жүрүүгө.Борбордук шайлоо комиссиясы жалпыга маалымдоо каражаттарын маалыматтык кампанияга активдүү катышууга чакырат жана өз кезегинде шайлоо өнөктүгүнүн жүрүшү жана эрежелери, шайлоого катышкан талапкерлер, шайлоо комиссияларынын иши жөнүндө бардык зарыл маалыматтарды берүүгө даяр.www.shailoo.gov.kg – Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий сайты.www.tizme.gov.kg - шайлоочулардын тизмесинин порталы.

Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров «Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоону 2027-жылдын 27-январында эркин, таза жана ачык-айкын өткөрүүнү камсыз кылуу боюнча чаралар жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Жарлыгына кол койду (мындан ары – Жарлык).Жарлык шайлоо процессинин мыйзамдуулугун жана ачык-айкындыгын камсыз кылууга, жарандардын шайлоо укуктарын сактоого жана шайлоонун бардык катышуучулары үчүн тең шарттарды түзүүгө багытталган. Мамлекеттик жана муниципалдык органдардын шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүсүнө, ошондой эле административдик ресурстардын айрым шайлоо процессинин катышуучуларынын кызыкчылыгында пайдаланылышына жол бербөөгө өзгөчө көңүл бурулат.Тактап айтканда, билим берүү мекемелеринин мугалимдерин жана окуучуларын, жогорку окуу жайларынын окутуучуларын жана студенттерин, социалдык камсыздоо органдарынын кызматкерлерин, медициналык мекемелердин персоналын, калкка кызмат көрсөтүүчү башка мамлекеттик жана муниципалдык уюмдардын, мекемелердин жана ишканалардын кызматкерлерин кандайдыр бир талапкерди колдоп шайлоо алдындагы үгүт иштерине тартууга катуу тыюу салынат.Министрлер Кабинетине мыйзамсыз түрдө шайлоо алдындагы үгүт иштерине катышкан, ошондой эле кызматтык же башка кызмат абалынан пайдаланып кандайдыр бир талапкердин пайдасына иш жүргүзгөн аткаруу бийлигинин органдарынын, укук коргоо органдарынын, жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилерин жана кызмат адамдарын, ведомстволук караштуулуктагы уюмдардын, мекемелердин жана ишканалардын кызматкерлерин тартиптик жоопкерчиликке тартуу, ал эми зарыл болгон учурда ээлеген кызматынан токтоосуз бошотуу тапшырмасы коюлган.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясына шайлоо мыйзамдарын бирдей колдонууну жана жарандарга түшүндүрүү иштерин камсыз кылуу боюнча кошумча чараларды көрүү сунушталат.Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык эл аралык байкоочулардын шайлоого катышуусун камсыз кылуу боюнча чаралар каралган. 

Бүгүн, 25-сентябрдагы жыйынында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы 2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоого катышып жаткан Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлердин жана саясий партиялардан талапкерлердин шайлоо фонддорунун атайын эсептерин ачуу үчүн “Элдик Банк” менен “АБанк” ачык акционердик коомдорун аныктады.Аталган банктардын жана башка бир катар банктардын мобилдик тиркемелерин талапкерлердин шайлоо фонддоруна ыктыярдуу кайрымдуулук салымдарын жүргүзүү үчүн пайдаланууга уруксат берилди.“Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” КР конституциялык мыйзамына ылайык, өзүн-өзү көрсөткөн талапкерлер жана талапкерлерди көрсөткөн саясий партиялар шайлоо өнөктүгүн каржылоо үчүн өзүнүн шайлоо фонддорун түзүүгө милдеттүү.Шайлоо фондун түзгөн бардык каражаттар атайын эсепке которулат. Бул эсеп талапкер тарабынан КР БШК аныктаган банктарда ачылат. Талапкердин шайлоо фонду мыйзамдын талаптарына ылайык төмөнкү булактардан түзүлүшү мүмкүн:– талапкердин, саясий партиянын өздүк каражаттары;– жарандар жана юридикалык жактар берген ыктыярдуу кайрымдуулук салымдары (тыюу салынган салымдардан тышкары).Шайлоо фондуна каражаттарды киргизүү талапкердин эсептик эсеби аркылуу, банктын мобилдик тиркемеси аркылуу накталай эмес төлөм жолу менен же банктын эсеп-касса бөлүмдөрү аркылуу накталай акча түрүндө жүргүзүлөт.Анонимдүү салым катары таанылбаш үчүн аныкталбай турган төлөм системалары аркылуу накталай эмес которууга, же накталай акча киргизүүгө тыюу салынат.Шайлоо фонддорундагы каражаттар максаттуу пайдаланылат жана аларды шайлоо өнөктүгүнө байланыштуу чыгымдарды жабуу үчүн гана колдонууга болот.Атайын эсептерди ачуу, шайлоо фонддорун түзүү жана каражаттарды пайдалануу тартиби тууралуу кененирээк маалымат КР БШКнын расмий сайтында www.shailoo.gov.kg, “ЧУА БШК / “БШКнын жоболору” бөлүмүндө жайгашкан “Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкердин шайлоо фондун түзүү, акча каражаттарынын түшүшүн жана чыгымдалышын эсепке алуу тартиби” жөнүндө жобосунда берилген..

Бүгүн, 25-сентябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоону даярдоо жана өткөрүү боюнча негизги уюштуруу-практикалык иш-чараларынын календардык планын бекитти (тиркелет).Календардык план “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамына ылайык, шайлоо процессинин бардык катышуучулары үчүн иштелип чыккан. Анда иш-чаралар датасы, аткаруу мөөнөтү жана аткарууга жооптуу адамдар көрсөтүлгөн.Календардык планда төмөнкү бөлүмдөр боюнча негизги иш-чаралар камтылган: -    шайлоону маалыматтык жактан камсыздоо; -    Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерлерде шайлоо участокторун түзүү;-    майыптыгы бар шайлоочулар үчүн добуш берүүчү жайдын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу;-   эл аралык жана коомдук байкоочулар; -    шайлоочулардын тизмеси;-    шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүн жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын окутуу;-    талапкерлерди көрсөтүү жана каттоо;-    шайлоо алдындагы үгүт;-    шайлоону каржылоо;-    шайлоо бюллетендери;-    добуш берүү тартиби; -    добуш берүүнүн жыйынтыктарын жана шайлоонун натыйжаларын белгилөө.Белгилей кетсек, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 2026-жылдын 24-сентябрындагы №715-VIII токтомуна ылайык, Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоо 2027-жылдын 27-январына дайындалды..