Жаңылыктар

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы 2025-жылдын 24-мартындагы отурумунда Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештеринин кээ бир депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен катталган талапкерлерди чыгаруу жана бош калган мандаттарды жергиликтүү кеңештердин депутаттыгына талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө Кара-Суу, Сокулук, Жайыл жана Ноокат аймактык шайлоо комиссияларынын чечимдерин бекитти. Төмөндөгү депутаттардын ыйгарым укуктары токтотулуп, мандаттары тизмедеги кийинки талапкерлерге өткөрүлүп берилди: Кара-Суу районунун Мады айылдык кеңешинен Эрмекбаева Майрам Сасыкуловнанын ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты ­- Кубаныч кызы Нурзадага өткөрүлүлүп берилди. Ноокат районунун Кара-Таш айылдык кеңешинен Камчыбек уулу Нурсултандын ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты ­- Сактанов Майрамбек Чиркешбаевичке өткөрүлүлүп берилди. Ноокат районунун Кара-Таш айылдык кеңешинен Бекиев Раимжан Убайдиллаевичтин ыйгарым укуктары токтотулду. Сокулук районунун Сары-Өзөн айылдык кеңешинен Кубанычбеков Тунгуч Азаматовичтин ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты - Байсеитова Гулмира Медетбековнага өткөрүлүлүп берилди. Сокулук районунун Сары-Өзөн айылдык кеңешинен Ракимбаев Абай Кенешбекович катталган талапкерлердин тизмесинен чыгарылды. Жайыл районунун Сары-Коо айылдык кеңешинен Мусаева Элмира Кубанычбековнанын ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты - Дуйшенбаев Изатбек Курманкуловичке өткөрүлүлүп берилди.

КР БШК 2025-жылдын 24-мартындагы отурумунда «Бүтүн Кыргызстан» саясий партиясынан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттыгына катталган талапкерлердин тизмесинен чыгаруу жөнүндө Берикбаев Санжарбек Турдукуловичтен Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясына түшкөн арызынын негизинде, «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 65-беренесин, «Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 4, 8-беренелерин жетекчиликке алып, КР БШК Берикбаев Санжарбек Турдукуловичти «Бүтүн Кыргызстан» саясий партиясынан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттыгына катталган талапкерлеринин тизмесинен чыгаруу жөнүндө токтом кылды. КР БШК 2021-жылдын 22-октябрындагы «Бүтүн Кыргызстан» саясий партиясынын талапкерлеринин тизмесин каттоо жөнүндө» №710 чечиминде талапкер Берикбаев Санжарбек Турдукуловичтин каттоо бөлүгү күчүн жоготту деп табылды.

Өткөрүү датасы: 24 март 2025 ж Убактысы: 17.00 Өткөрүлүүчү жери: жыйналыштар залы   1. «Бүтүн Кыргызстан» cаясий партиясынан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттыгына катталган талапкерлердин тизмесинен Берикбаев Санжарбек Турдукуловичти чыгаруу жөнүндө (баяндамачы – Т.О Айтикеев. шайлоо процесстерин уюштуруу башкармалагынын башчысы). 2. Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештеринин кээ бир депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен катталган талапкерлерди чыгаруу жана бош калган мандаттарды жергиликтүү кеңештердин депутаттыгына талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө Баткен шаардык, Кара-Суу, Сокулук, Жайыл жана Ноокат аймактык шайлоо комиссияларынын чечимдерин бекитүү тууралуу (баяндамачы – Т.О Айтикеев. шайлоо процесстерин уюштуруу башкармалагынын башчысы). 3. "Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2022-жылдын 30-июнундагы № 224 “Кыргыз Республикасынын шайлоо мыйзамдарын өркүндөтүү боюнча иштер жөнүндө” чечимине өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө" БШКнын чечиминин долбоору. (баяндамачы – Айтиев З.К. Төрагынын кенешчиси.)

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Сиздерди Улустун улуу күнү – Нооруз майрамыңыздар менен куттуктайт! Бүгүн кыргыз эли жыл жаңырган, күн менен түн тогошкон, жер жарылып көк чыккан маалда, ырыс - береке төккөн Нооруз майрамын өзгөчө сезим менен тосуп атат. Нооруз майрамы – жаратылышка жан кирип, айланабыз көрккө бөлөнүп, жаңы жашоо демин берген куттуу майрам.  Ушул кубанычтуу майрам күнү - элибизде эсенчилик, жергебизде тынчтык,  ар бирибиздин жүрөгүбүздө жакшылыктын, биримдиктин жана бир туугандыктын сезими согуп туруусун тилек кылабыз. Баарыңыздардын үйүңүздөргө береке толуп, ишиңиздерди ийгиликтер жылоолоп, мамлекетибизде экономикалык өсүп-өнүгүүнүн, ар тараптуу жетишкендиктердин жылы болушун каалайбыз.  Нооруз майрамыңыздар куттуу болсун! КР БШКнын жалпы жамааты

2025-жылдын 17-мартында Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясында майыптыгы бар жарандардын шайлоо укуктарын ишке ашыруу боюнча жумушчу топтун биргелешкен жыйыны өттү. Жыйынга КР БШКнын мүчөсү, жумушчу топтун төрайымы Акбалык Жумалиева, бир нече мамлекеттик органдардын өкүлдөрү жана жумушчу топтун мүчөлөрү катышты. Жыйында шайлоо мыйзамдары жана жарандардын шайлоо укуктарын ишке ашыруу боюнча негизги маселелер каралды. Жыйында "Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү долбоору, ЕККУ/ДИАУБ Миссиясынын айрым шайлоочулар категориясынын шайлоо укуктарын ишке ашыруу боюнча сунуштары, ошондой эле жумушчу топтун иш планын карашты. Негизги көңүл Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо механизмине өзгөртүү киргизүү боюнча сунуштарга, шайлоо системасынын инклюзивдүүлүгүнө, майыптыгы бар талапкерлердин квотасына болуучу өзгөртүүлөргө, ошондой эле майыптыгы бар жана түзөтүү мекемелеринде жаткан адамдардын шайлоо укуктарын кеңейтүүгө бурулду. Кыргызстан - жарандардын шайлоо укуктарын ишке ашыруу боюнча активдүү иштердин натыйжасында, шайлоо процессинин инклюзивдүүлүгүн камсыз кылуу боюнча олуттуу ийгиликтерге жетти. Эл аралык уюмдар, анын ичинде ЕККУ/ДИАУБ жана БУУ майыптыгы бар жарандардын шайлоого катышуу укуктарын камсыз кылуу боюнча кабыл алынган чараларды жогору баалашты. Мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү киргизүү, жергиликтүү кеңештерге талапкерлер үчүн майыптыгы бар жарандардын үчүн квоталарды киргизүү жана Жогорку Кеңештин шайлоосунда мындай талапкерлер үчүн шайлоо күрөөсүн төмөндөтүү сыяктуу кадамдар бул багыттагы маанилүү кадамдар болуп саналат. Жумушчу топ алдыдагы боло турган шайлоолорду эске алып, шайлоо участокторунун жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу, атайын категориядагы шайлоочулардын маалымдуулугун жогорулатуу, добуш берүү механизмдерин жакшыртуу жана аларды ишке ашыруу боюнча конкреттүү сунуштарды иштеп чыгууну күчөтүүнү сунуштады.  

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы 2025-жылдын 17-мартындагы отурумунда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2019-жылдын 6-декабрындагы № 176 токтому менен бекитилген «Шайлоо комиссияларын түзүү, таркатуу жана шайлоо комиссияларынын резервин түзүү, жүргүзүү тартиби жөнүндө» Жобого ылайык, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Бишкек аймактык шайлоо комиссиясынын курамынан Конуров Бахадыр Аруновичти чыгарып, жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органынан көрсөтүлгөн Жайнакова Болдубүбү Жунушовнаны резервден комиссиянын курамына киргизди. Ошондой эле Ноокат аймактык шайлоо комиссиясынын курамынан «Эмгек» саясий партиясынан көрсөтүлгөн Эргашев Абдуфаттох чыгарылып, жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органынан көрсөтүлгөн Пахердинов Медетбек Ахуновичти резервден комиссиянын курамына киргизди.

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы 2025-жылдын 17-мартындагы отурумунда Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештеринин кээ бир депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу жана бош калган мандаттарды жергиликтүү кеңештердин депутаттыгына талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө Кемин, Майлуу-Суу, Ноокен, Тоң жана Жети-Өгүз аймактык шайлоо комиссияларынын чечимдерин бекитти. Төмөндөгү депутаттардын ыйгарым укуктары токтотулуп, мандаттары тизмедеги кийинки талапкерлерге өткөрүлүп берилди: Кемин шаардык кеңешинен («Адилет» депутаттык фракциясы) Садыбакасов Эрнис Кадырбековичтин ыйгарым укутары токтотулуп, анын мандаты - Джакыпбек уулу Азаматка («Адилет» саясий партиясы) өткөрүлүп берилди. Майлуу-Суу шаардык кеңешинен Нурматов Кыязбек Камиловичтин  («Эл Биримдиги» депутаттык фракциясы) ыйгарым укутары токтотулуп, анын мандаты - Арапов Нурлан Маматураимовичке  («Эл Биримдиги» саясий партиясы) өткөрүлүп берилди. Кочкор-Ата шаардык кеңешинен Абдимуратов Адилет Абдимуратовичтин («Жаңы Кыргызстан» депутаттык фракциясы) ыйгарым укутары токтотулуп, анын мандаты - Орозматов Садирбек Кадыржановичке («Жаңы Кыргызстан» саясий партиясы) өткөрүлүп берилди. Кочкор-Ата шаардык кеңешинен Тагаев Алманбет Анарбаевичтин («Жаңы Кыргызстан» депутаттык фракциясы) ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты - Макаев Азизбек Абдрасуловичке («Жаңы Кыргызстан» саясий партиясы) өткөрүлүп берилди. Ак-Терек айылдык кеңшинен Алымкул уулу Ноорузбекке мандат  берилди. Кызыл –Суу айылдык кеңшинен  Нурбек уулу Алишердин ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты ­- Иманалиев Канат Тойчубековичке өткөрүлүп берилди. Жети-Өгүз йылдык кеңешинен Осмонканова Назгүл Бексултановнанын ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты ­- Юсупов Ринат Харсановичке өткөрүлүп берилди. Жети-Өгүз айылдык кеңешинен Байдулетов Атай Талантбековичтин ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты ­- Базаркул уулу Рустамга өткөрүлүп берилди. Барскоон айылдык кеңешинен Ыдырысова Анара Кудайбергеновнанын ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты ­- Рахманова Рита Жыргалбековнага өткөрүлүп берилди. Барскоон айылдык кеңешинен Тойматова Мөөр Карыбековнанын ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты - Есембаева Гүлмира Сүйербековнага өткөрүлүп берилди.

Өткөрүү датасы: 17 март 2025 ж Убактысы: 17.00 Өткөрүлүүчү жери: жыйналыштар залы   1. Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештеринин кээ бир депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу жана бош калган мандаттарды жергиликтүү кеңештердин депутаттыгына талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө Кемин, Майлуу-Суу, Ноокен, Тоң жана Жети-Өгүз аймактык шайлоо комиссияларынын чечимдерин бекитүү тууралуу. (баяндамачы – Т.О. Айтикеев шайлоо процесстерин уюштуруу башкармалагынын башчысы). 2. Бишкек жана Ноокат аймактык шайлоо комиссияларынын курамдарына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө. (баяндамачы – Т.О Айтикеев. шайлоо процесстерин уюштуруу башкармалагынын башчысы).

Бүгүн, 2025-жылдын, 15-мартында Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы Бишкек шаарынын аймагын көрктөндүрүү, санитардык тазалоо жана жашылдандыруу боюнча эки айлыктын алкагында ишембилик өткөрдү. Төрага Тынчтык Шайназаров баштаган БШКнын кызматкерлери Чоң Чүй каналынын (БЧК) боюндагы Абдрахманов көчөсүнөн Тоголок Молдо көчөсүнө чейинки (түштүк тарабы) белгиленген тилкеде ишембилик өткөрүштү. Иш-чаранын жүрүшүндө, ал аймак катуу таштандылардан, кургак бутактардан, желим идиштерден жана башка калдыктардан тазаланды. Ишембиликке  БШКнын 53 кызматкери катышты. Мындай иш-чараларды өткөрүү борбор калаадагы санитардык абалды жакшыртууга жана айлана-чөйрөгө камкордук мамиле түзүүгө өбөлгө түзөт. Эске сала кетсек, Бишкек шаарында 2025-жылдын 15-мартынан 17-майына чейин шаарды көрктөндүрүү, санитардык тазалоо жана жашылдандыруу боюнча эки айлык ишембилик иш-чарасы өтүүдө.

2025-жылдын 14-мартында Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров Элчи, ЕККУнун Программалык офисинин башчысы Алексей Рогов жана ЕККУнун Программалык офисинин адам ченеми боюнча департаментинин башчысы Кристофер Блэр менен жолугушту. Жолугушуу учурунда тараптар кызматташтыктын артыкчылыктуу багыттарын талкуулашты, анын ичинде жарандык билим берүү чөйрөсүндө маалымат берүү жана түшүндүрүү иштерин жүргүзүү, шайлоо укугу боюнча укук коргоо органдарынын мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу, шайлоо процессинин инклюзивдүүлүгүн күчөтүү, майыптыгы бар адамдардын жана жаштардын өлкөнүн коомдук-саясий турмушуна катышуусун кеңейтүү, ошондой эле гендердик теңдик маселелери боюнча пикир алышты. Төрага Тынчтык Шайназаров Борбордук шайлоо комиссиясы жарандык билим берүү багытында иштер жүргүзүлөөрүн жана бул жаш шайлоочуларга өз укуктарын жакшыраак түшүнүүгө жана шайлоого активдүү катышууга жардам берерин белгиледи. Ал ошондой эле майыптар үчүн ыңгайлуу добуш берүү шарттарын түзүү, шайлоо участкаларын адаптациялоо жана укуктук механизмдерди жакшыртуу маанилүү экенин айтты. Өз кезегинде Алексей Рогов Бишкектеги ЕККУнун Программалык офиси Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясынын инклюзивдүү демилгелерин ишке ашырууну колдоого даяр экенин жана эл аралык стандарттарды киргизүүгө жардам көрсөтүүгө ниеттенгенин белгиледи. Жолугушуунун соңунда,  тараптар өз ара кызматташууга даяр экендиктерин билдиришти.

2025-жылдын 12-мартында Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясында, КР БШКнын төрагасы Тынчтык Шайназаров БУУнун Кыргызстандагы Туруктуу координатору Антье Граве жана БУУӨПнын Кыргызстандагы Туруктуу өкүлү Александра Соловьева менен жолугушту. Жолугушуунун жүрүшүндө, шайлоонун инклюзивдүүлүгүн камсыз кылуу, калк арасында укуктук маданиятты жогорулатуу, жаштардын шайлоо процесстерине катышуусун арттыруу жана алардын шайлоого активдүү катышуусу үчүн шарттарды түзүү зарылдыгын белгилешти. Белгилей кетсек, Кыргыз Республикасынын «Жаштар жөнүндө» Мыйзамына ылайык, жаштардын курагы 35 жашка чейин узартылган. Эми өлкө боюнча шайлоочулардын тизмесиндеги жаштардын үлүшү (18 жаштан 35 жашка чейин) 43,57% түзүп, бул 1 735 417 адамды түзөт. Өнөктөштүктүн алкагында, БШК жана БУУнун Кыргызстандагы агенттиктеринин биргелешкен аракеттери шайлоо процесси жана жарандык жоопкерчиликтин маанилүүлүгү боюнча кызыгууну жаратуучу жеткиликтүү жана түшүнүктүү чөйрөнү түзүүгө багытталат. Жолугушуунун аягында тараптар Кыргызстандагы демократиялык процесстерди күчөтүү максатында келечектеги кызматташтыкты улантууга келишишти.

  Аймактык шайлоо комиссиялары өз аймактарындагы участкалык шайлоо комиссияларынын резервдерин түзүү максатында   жарандардан жана саясий партиялардан документтерди кабыл алууну жарыялайт. “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 19-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссиясы беш жылдык мөөнөткө, экиден бири саясый партиялардын өкүлдөрүнөн жана экиден бири жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдарынын өкүлдөрүнөн түзүлөт. Белгилей кетсек, “Кыргыз Республикасында шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча шайлоо комиссиялары жѳнүндѳ” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 19-беренесинин 5-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссиясы аймактык шайлоо комиссиясы тарабынан түзүлөт. Участкалык шайлоо комиссияларынын курамына жана резервине талапкерлерди көрсөтүүчү субъекттер саясий партиялар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдары (жергиликтүү кеңештер) болуп саналат. “Кыргыз Республикасында шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча шайлоо комиссиялары жѳнүндѳ” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 22-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык төмөнкүлөр шайлоо комиссиясынын мүчөлөрү боло албайт: - Жогорку Кеңештин депутаты, жергиликтүү кеңештин депутаты; - мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамдары; - сот, укук коргоо жана фискалдык органдын кызматкери, аскер кызматчысы; - талапкер, талапкердин жана саясый партиянын өкүлү; - башка мамлекеттин жарандыгы бар адам; - мыйзамда белгиленген тартипте, соттуулугу алып салынбаган же жоюлбаган адам; - башка шайлоо комиссиясынын мүчөсү; - терс негиздер боюнча шайлоо комиссиянын мүчөсүнүн милдеттеринен мөөнөтүнөн мурда бошотулган адам. Участкалык шайлоо комиссияларынын резервине саясий партиялардан талапкерлерди кѳрсѳтүү алардын уставдарына ылайык жүзөгө ашырылат. Саясий партиялар талапкерлердин документтерин тиешелүү аймактык шайлоо комиссиясына 2025-жылдын 25-мартынын саат 18:00гө чейин тапшырышат. Участкалык шайлоо комиссияларынын резервине киргизүү үчүн жарандар, эмгек жамааттары, коомдук бирикмелер тиешелүү жергиликтүү кеңешке документтерди 2025-жылдын 25-мартынын саат 18.00гө чейин тапшырышы зарыл. Жергиликтүү кеңештер,  участкалык шайлоо комиссиялардын резервине көрсөтүлгөн талапкерлердин документтери келип түшкөндөн кийин, тактап толуктап үч күндүк мөөнөттө жергиликтүү кеңештин сессияларын өткөрүп, сессиянын чечими менен талапкерлердин документтерин  тиешелүү аймактык шайлоо комиссиясына токтоосуз өткөрүп берет. Аймактык шайлоо комиссияга тапшырылычуу документтердин тизмеги: - участкалык шайлоо комиссиясынын курамында иштөөгө макулдугу жөнүндө арыз жана Кыргыз Республикасынын шайлоо мыйзамдарынын ченемдерин сактоо тууралу милдеттенме; - жеке маалыматтарын берүүгө жана иштетүүгө типтүү формасы; - паспорттун көчүрмөсү; - жеке маалыматтарын берүүгө жана иштетүүгө типтүү формасы - иштеген жери, окуусу, билими көрсөтүлгөн биографиялык маалыматтар (кадрларды каттоо боюнча өздүк баракча же резюме); - байланыш  маалыматтар: жашаган жеринин дареги, телефон номурлары (үйдүкү, электрондук почтасы); - көрсөткөн субъектинин протоколу. Көрсөтүүчү субъектилер шайлоо комиссиясынын мүчөлүгүнө талапкерлерди көрсөтүү учурунда шайлоо комиссиясынын мүчөлүгүнө талапкер, эреже катары, тиешелүү калктуу пункттун аймагында жашоого тийиш экенин эске алуулары зарыл. Эскертүү: “Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 19-беренесинин 2-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссиясынын курамында ар бир саясый партиядан бирден ашык эмес өкүл болушу мүмкүн. Тиешелүү аймактык шайлоо комиссиясынын төрагаларынын, катчыларынын байланыш маалыматтары телефондук номерлери тиркемеде көрсөтүлгөн  Зарыл документтердин үлгүлөрү тиркемеде: арыз, саясий партиянын протоколу,   жарандардын чогулушунун протоколу, жеке маалыматтарын берүүгө жана иштетүүгө типтүү формасы

2025-жылдын 11-мартында эл аралык "Таврический" жаштардын клубунун жыйыны болуп, анда «Электоралдык процесстерди визуалдаштыруу. Географиялык карталар шайлоону түшүнүүгө кантип жардам берет?» деген тема боюнча талкуу болду. Иш чараны Көз карандысыз Мамлекеттердин Шериктештигине (КМШ) мүчө-мамлекеттердин Парламенттер аралык Ассамблеясынын Кеңеши жана демократиянын өнүгүүсүнө, парламентаризмге жана КМШ ПАА мүчө-мамлекеттеринин жарандарынын шайлоо укуктарынын сакталышына мониторинг жүргүзүү боюнча Эл аралык институту уюштурган. Жыйынга Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясынын өкүлдөрү да катышты. Талкуунун жүрүшүндө эксперттер жана жаш адистер шайлоо процесстерин талдоодо географиялык карталардын маанисин, электоралдык маалыматтарды мейкиндикте көрсөтүүнүн ролун жана шайлоолордун ачык-айкындуулугун жана түшүнүгүн жакшыртуудагы таасирин талкуулашты. Катышуучулар шайлоо активдүүлүгүн визуалдаштыруу, добуштарды бөлүштүрүү жана шайлоо тенденцияларын аныктоо үчүн картографиялык ыкмаларды колдонуу боюнча пикир алмашышты. КР БШКнын өкүлдөрүнүн мындай эл аралык иш-чараларга катышуусу тажрыйба алмашууга, кызматташтыкты бекемдөөгө жана Кыргыз Республикасынын шайлоо системасына заманбап ыкмаларды киргизүүгө салым кошот.  

2025-жылдын 11-мартында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы аймактык шайлоо комиссияларынын (АШК) төрагалары үчүн участкалык шайлоо комиссияларын (УШК) түзүү боюнча онлайн окутуу өткөрдү. Окутууга республика боюнча аймактык шайлоо комиссияларынын төрагалары жана катчылары катышты. Окутуунун алкагында төмөнкү негизги аспектилер каралды: • Шайлоо комиссияларынын системасы; • Шайлоо комиссияларынын ишинин укуктук негиздери; • Алардын ишинин негизги принциптери жана кепилдиктери; • Участкалык шайлоо комиссияларын түзүү тартиби; • Участкалык шайлоо комиссияларынын ыйгарым укуктары. Кыргыз Республикасынын «Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча шайлоо комиссиялары жөнүндө» Мыйзамынын 19-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссиясы беш жылдык мөөнөткө түзүлөт, анын жарымы саясий партиялар тарабынан, калганы жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан түзүлөт. Ошондой эле, ушул эле Мыйзамдын 19-беренесинин 5-бөлүгүнө ылайык, участкалык шайлоо комиссияларын түзүү аймактык шайлоо комиссиялары тарабынан жүзөгө ашырылат. Участкалык шайлоо комиссияларынын курамына жана резервине талапкерлерди сунуштоочу субъекттер болуп саясий партиялар жана жергиликтүү кеңештер саналат. Бирок, ушул Мыйзамдын 22-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, төмөнкүдөй участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү боло албайт: • Жогорку Кеңештин жана жергиликтүү кеңештердин депутаттары; • Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын кызмат адамдары; • Соттор, укук коргоо жана фискалдык органдардын кызматкерлери, аскер кызматчылары; • Талапкерлер, алардын өкүлдөрү жана саясий партиялардын өкүлдөрү; • Башка мамлекеттердин жарандары; • Кылмыш жоопкерчилигинен бошотулбаган жарандар; • Башка шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү; • Шайлоо комиссиясынын мүчөсүнүн милдетинен терс негиздер менен эрте бошотулган адамдар. Борбордук шайлоо комиссиясы Кыргыз Республикасындагы шайлоо процесси боюнча ишти өнүктүрүү, шайлоо комиссияларынын даярдыгын жогорулатуу жана шайлоолордун ачык-айкындуулугун камсыз кылуу боюнча активдүү иш алып барууда.  

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы 2025-жылдын 10-мартындагы отурумунда Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештеринин кээ бир депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен катталган талапкерлерди чыгаруу жана бош калган мандаттарды жергиликтүү кеңештердин депутаттыгына талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө Талас шаардык, Лейлек, Кочкор, Токмок, Жайыл, Панфилов жана Аксы аймактык шайлоо комиссияларынын чечимдерин бекитти. Төмөндөгү депутаттардын ыйгарым укуктары токтотулуп, мандаттары тизмедеги кийинки талапкерлерге өткөрүлүп берилди: Лейлек районун, Сумбула айылдык кеңешинен Искандарова Мехрангез Мамуржоновнанын ыйгарым укутары токтотулуп, анын мандаты - Нажмиддинов Исломжон Камолиддиновичке өткөрүлүп берилди. Кочкор районунун Кара-Суу айылдык кеңешинен Керимкулов Нурлан Кубатбековичтин ыйгарым укутары токтотулуп, анын мандаты - Махмутбекова Нурбурак Шамилбековнага өткөрүлүп берилди. Жайыл районунун, Талды-Булак айылдык кеңешинен Талайбеков Адилет Талайбековичтин ыйгарым укутары токтотулуп, анын мандаты - Молтоев Данияр Абдурахмановичке өткөрлүлү берилди. Панфилов районунун, Кайыңды шаардык кеңешинен Бактыбеков Айбек Бактыбековичтин («Эл Аман» саясий партиясы) ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты - Ашкеев Урмат Муктаровичке («Эл Аман» саясий партиясы) өткөрүлүп берилди, Панфилов районунун, Кайыңды шаардык кеңешинен Орозумбеков Жаныбек Анарбековичтин («Жаңы Кыргызстан» саясий партиясы) ыйгарым укутары токтотулуп, анын мандаты ­- Осмоналиев Жениш Калыбековичке («Жаңы Кыргызстан» саясий партиясы) өткөрүлүлүп берилди. Аксы районунун, Ак-Жол айылдык кеңешинен Кочкорбаев Эламан Жапаровичтин ыйгарым укуктары токтотулуп, анын мандаты ­- Анарбаева Сайран Сагынбековнага өткөрүлүлүп берилди. Ошондой эле, жергиликтүү кеңештердин депутаттыгына талапкерлердин тизмесинен төмөнкү катталган талапкерлер чыгарылды: Токмок шаардык кеңешинен Джакипова Майрамкан- «Ынтымак» саясий партиясы, Токмок шаардык кеңешинен Мааметова Айкерим Нурлановна - «Ынтымак» саясий партиясы, Токмок шаардык кеңешинен Медетканова Кундуз Багданбековна - «Ынтымак» саясий партиясы, Талас шаардык кеңешинен Назаралиев Улан Эсенбекович - «Ынтымак» саясий партиясы

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын (мындан ары – Борбордук шайлоо комиссиясы) 2023-жылдын 22-мартындагы № 5 чечими менен ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү жарандардын шайлоо укуктарын ишке ашырууну өркүндөтүү боюнча жумушчу топтун (мындан ары – Жумушчу топ) курамына өзгөртүүлөр киргизилди. Тиешелүү мамлекеттик органдардан келип түшкөн сунуштарга байланыштуу, Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин укуктук камсыздоо бөлүмүнүн адиси– Джаныбеков Бекжан Джаныбекович; Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин укуктук камсыздоо жана проекттерди экспертизалоо бөлүмүнүн адиси - Анарбаев Адилет Мамасалиевич; Кыргыз Республикасынын Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин өнүктүрүү жана мониторинг бөлүмүнүн жетектөөчү адиси - Кочкорбаева Медина Канымбековна; Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик кызмат жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери боюнча мамлекеттик агенттигинин башкы адиси - Шарабидин уулу Шерболот; “Талыкпас Ата” майыптардын коомдук бирикмесинин өкүлү - Абдылдаева Керемет Турсуновна; Жарандык активист, “Жарыктык” КФнын укук коргоочусу - Дуйшенова Гулзар; “Психикалык ден соолук жана коомчулук” КУнун аткаруучу директору - Жыргалбеков Жакшылык Жыргалбекович; Кыргызстандын майып аялдардын Республикалык көз карандысыз ассоциациясынын өкүлү - Мусаева Асипа Мусаевна; Кыргыз Республикалык майыптар коомунун өкүлү - Сыдыков Жумгалбек Тургунбекович; Кыргыз Улуттук паралимпиадалык комитетинин өкүлү - Исакова Бакыт Жумушчу топтун курамынан чыгарылды. Чыгарылган мүчөлөрдүн ордуна Жумушчу топтун курамына төмөнкүлөр киргизилди: - Жолдошева Элнура Жеңишбековна – Борбордук шайлоо комиссиясынын аппаратынын шайлоо комиссиялары менен ѳз ара аракеттешүү жана методология секторунун системдик администратору; - Айдаров Бакай Оросбекович – Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин укуктук камсыздоо башкармалыгынын жетектөөчү адиси; - Алдашов Канжарбек Бакытович – Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин мектеп, мектептен тышкаркы жана кошумча билим берүү башкармалыгынын жетектөөчү адиси; - Калиев Рахатбек Кылычович – Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигине караштуу Мамлекеттик архитектура-курулуш контролдоо департаментинин инспектору; - Алымкулова Аида Эркиновна – Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик кызмат жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери боюнча мамлекеттик агенттигинин жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен өз ара аракеттенүү бөлүмүнүн башкы адиси.