Токтогул шаардык кеңешинин депутаттыгына талапкер Б.С. Дүйшеналиевдин статусу жөнүндө

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 4-ноябрда 2027-жылдагы президенттик шайлоого даярдыктын алкагында шайлоо системасынын иштешин жана аралыктан добуш берүү мүмкүнчүлүгүн кезектеги тестирлөөдөн өткөрдү.Тестирлөө Чүй облусунун Аламүдүн районуна караштуу Кой-Таш айылында жайгашкан аскер бөлүгүндө өткөрүлдү. Ага аскер бөлүгүнүн офицерлери жана жоокерлеринен 215 адам катышты.Саат 10:00дөн 15:00гө чейин адистер шайлоо системасынын модулунун, байланыш каналдарынын жана шайлоо жабдууларынын туруктуу иштешин, ошондой эле шайлоочуларды онлайн идентификациялоо механизмин текшеришти. Өзгөчө көңүл шайлоочунун туруктуу катталган жерине карабастан добуш берүү мүмкүнчүлүгүнө бурулду. Бул үчүн шайлоочунун инсандыгын онлайн форматта ырастоо каралган.Өткөрүлгөн тестирлөө 2026-жылдын 18-ноябрында өтө турган шайлоо системасын жалпы республикалык деңгээлде текшерүүгө даярдык көрүү этабындагы иштердин бир бөлүгү болуп саналат.Эске салсак, Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо 2027-жылдын 27-январына дайындалган.

Бүгүн, 4-ноябрда, Кыдыров Акай Имаралиевич Кыргыз Республикасынын Президенттигине өзүн-өзү көрсөтүү тартибинде талапкерлигин көрсөтүү жөнүндө арыз менен Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясына кайрылды. Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо талапкерлерди көрсөтүү жөнүндө арыз менен кайрылуу 2026-жылдын 12-ноябрында, саат 24:00дө аяктайт. 

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Тимур Оторбаевдин жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушуулары уланууда.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери талкууланууда.Белгилей кетсек, жумушчу жолугушуулар 2026-жылдын 3-ноябрынан 5-ноябрына чейин Жалал-Абад жана Нарын облустарынын бир катар райондорунда  өтөт.

Бүгүн, 3-ноябрда Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын жаштарынын шайлоого катышуусу, шайлоочулардын активдүүлүгүнүн төмөн болушунун себептери жана аны жогорулатуу жолдорун  талкууланган тегерек стол болуп өттү.Өлкөдөгү шайлоочулардын 42 пайыздан ашыгын, башкача айтканда, 1 млн 735 миңге жакын адамды 18 жаштан 35 жашка чейинки жаштар түзөт. Бирок шайлоочулардын жалпы санындагы үлүшү чоң болгонуна карабастан, жаштардын шайлоого катышуусу төмөн бойдон калууда.Бул тууралуу Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Лейла Лурова өз сөзүндө белгиледи. Анын айтымында, 2025-жылдын 30-ноябрында мөөнөтүнөн мурда өткөн  парламенттик шайлоодо жалпы шайлоочулардын катышуусу болжол менен 36,9 пайызды түзүп, дээрлик 1,8 млн жаш шайлоочунун ичинен 486 миңге жакыны гана добуш берген.«Биздин милдет - шайлоого катышуунун пайызын жөн гана жасалма түрдө жогорулатуу эмес, аң-сезимдүү, ыктыярдуу жана маалыматка негизделген катышуу үчүн шарттарды түзүү», - деп белгиледи Л. Лурова.Тегерек столдун жүрүшүндө жаштардын шайлоого катышуусунун төмөн болушунун себептерин изилдөөгө багытталган комплекстүү социологиялык изилдөөнүн жыйынтыктары тааныштырылды. Ошондой эле эл аралык тажрыйба, жаштардын шайлоого катышуусуна тоскоол болгон негизги факторлор жана аларга маалымат жеткирүүнүн натыйжалуу жолдору каралды.Жаштардын ар кандай курактык топторунун - 18–21, 22–27 жана 28–35 жаштагылардын шайлоого кызыгуусун жогорулатуу боюнча сунуштарга өзгөчө көңүл бурулду. Катышуучулар кыска мөөнөттүү маалыматтык кампанияларды жана жарандык, электоралдык билим берүүнү өнүктүрүүгө багытталган узак мөөнөттүү чараларды да талкуулашты.Талкуунун жыйынтыгында мындан аркы иштин негизги багыттары, жооптуу аткаруучулар жана натыйжаларды баалоо көрсөткүчтөрү аныкталды. Учурда тегерек столдун жыйынтыктоочу резолюциясын даярдоо иштери башталды.Түшкөн сунуштар Шайлоочуларды жарандык окутуу жана шайлоо технологиялары борбору тарабынан жалпыланып, жаштардын электоралдык активдүүлүгүн жогорулатуу боюнча жол картасын иштеп чыгууда эске алынат.Тегерек стол КР БШКнын алдындагы Шайлоочуларды жарандык окутуу жана шайлоо технологиялары борбору тарабынан уюштурулду. Изилдөөнүн аткаруучусу - «Өнүгүүнү баалоо институту» коомдук уюму.Иш-чаранын негизги максаты - жаштардын шайлоого катышуусунун төмөн болушунун себептерин аныктоо жана жаштардын шайлоо процессине аң-сезимдүү, активдүү катышуусу үчүн шарттарды түзүүгө багытталган практикалык чараларды иштеп чыгуу.