Башкы Жаңылыктар Токтогул шаардык кеңешине шайлоолорго катышып жаткан саясий партиялар, …

Токтогул шаардык кеңешине шайлоолорго катышып жаткан саясий партиялар, атаандаштыктын абийирсиз усулдарын колдонуудан баш тартышты

05-Май, 2018

2018-жылдын 3-майында Токтогул шаардык кеңешине кезектеги шайлоолорго даярдык көрүүнүн алкагында, КР БШКнын төрагасы Н.Шайлдабекова Токтогул шаарындагы аймактык жана участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү, шайлоолорго даярдык боюнча шаардык штабдын мүчөлөрү, ошондой эле шаардык кеңешке шайлоолорго катышып жаткан саясий партиялардын өкүлдөрү менен кеңешме өткөрдү.

Токтогул районунун акими М.А.Сатымкулов жана шаардын мэринин милдетин аткаруучу Н.Көчөрканова кеңешменин катышуучуларына шайлоого даярдык боюнча кабыл алынган чаралар, участкаларды бардык керектүү жабдуулар менен камсыз кылуу, коомдук тартипти сактоо боюнча чаралар, электр энергиясы, байланыш, ж.б. менен камсыз кылуу боюнча маалымат беришти.

Шаардын калкынын санына жараша (20 миң жашоочуга чейин), шаардык кеңештеги мандаттардын саны 21ди түзөт. Шаардагы шайлоочулардын тизмесине 10 758 жаран киргизилген. Добуш берүүнү уюштуруу үчүн 5 шайлоо участкасы ачылган. Республикалык бюджеттен шайлоого 600 миң сом бөлүнгөн.

Кеңешмеде шайлоолорду мыйзамдуу жана айкын өткөрүү маселелери талкууланды. Белгиленип кеткендей, жаңы технологияларды колдонуу жана шайлоо комиссияларынын жөнгө салынган иштөөсү ар бир жарандын добушун ачык айкын жана туура эсепке алууну камсыз кылат, ошондой эле шайлоодо катышып жаткан партиялардын ортосунда таза атаандаштыкты жүргүзүүгө негиз түзөт.

Шаардык кеңешке 2014-жылда өткөрүлгөн акыркы шайлоолордо 11 партия катышып, алардын алтоо 7 пайыздык босогодон өтө албай, шаардык кеңеште өз фракцияларын түзө алган эмес. Азыркы шайлоолордо 6 партия катышып жатат, алардын үчөөнүн мурда кеңеште өкүлдөрү болгон: алар КСДП, “Ата-Журт”, “Өнүгүү-Прогресс”, ал эми калган үчөө Токтогул шаарындагы шайлоолордо биринчи ирет катышып жатат: алар “Мекеним Кыргызстан”, “Бирик”, “Энергетиктер партиясы”.

Шаардык кеңешке талапкерлерин көрсөткөн бардык партиялар Меморандумга кол коюшуп, анда алар жалган маалымат таратуудан, добуштарды сатып алуудан жана мыйзамсыз, абийирсиз атаандаштыктын жана үгүт жүргүзүүнүн башка формаларынан баш тартышты. Бул шексиз түрдө коомдук-саясий абалдын туруктуулугуна, шайлоо алдындагы өнөктүктүн тынч, мыйзам алкагында өтүүсүнө көмөктөшөт.

Жолугушуунун жүрүшүндө саясий партиялардын өкүлдөрү менен депутаттыкка жана ЖӨБ органдарынын башчылыгына талапкерлерге талаптарды күчөтүүгө багытталган мыйзамдарды өзгөртүү боюнча кээ бир сунуштар, шайлоочулар алдындагы депутаттардын жоопкерчилиги боюнча пикир алмашуу болду.

Ошентип, кеңештин мурдагы спикери К.Дербишев тарабынан депутаттык ыйгарым укуктарын аткарбай, кеңештин отурумдарына такай катышпай жүргөн депутаттардын жоопкерчилиги боюнча мыйзамдагы мүчүлүштүктөрдү жоюу боюнча сунуш айтылды. БШК төрагасы белгилегендей, бул маселе боюнча талкуулар жүрүп жатат жана сунуш эске алынат. Ал эми талапкерлердин оор жана өзгөчө оор кылмыштар боюнча соттуулукка тиешелүү жоопкерчилик боюнча талапкерлерге талаптарды дифференциялаштырууну (күчөтүүнү) киргизүү тууралуу, катышуучулар кеңештердин курамынын сапатын жакшыртууга багытталган пландаштырылып жаткан сунуштарды жактыруу менен кабыл алышты.

БШК төрагасы ой-пикирлерди изилдөө максатында кеңешменин катышуучуларына, шайлоо мыйзамдарын өркүндөтүү боюнча жана Аймактарды өнүктүрүү жылынын алкагында жергиликтүү өз алдынча башкаруу маселелери боюнча Кыргыз Респуликасынын Президентинин Жарлыгы менен түзүлгөн эки Жумушчу топтун алкагында талкууланып жаткан бир катар башка сунуштар тууралуу да маалымат берди.

Партиялардын өкүлдөрүнө кайрылуусунда Н.Шайлдабекова белгилегендей, жергиликтүү шайлоолордо добуш берүүдөн кийин партиялардын жетекчи органдарынын талапкерлердин тизмесин жөнгө салууга укугу боюнча аракеттеги мыйзамдардагы ченемдер, талапкерлердин өздөрүнүн макулдугун эсепке албастан колдонулбаш керек. Бул маселелер боюнча партиялардын ичинде ымаланын жоктугунан келип чыккан жаңжалдар шайлоо комиссиялары аркылуу чечилбеш керек. Бул сөзсүз түрдө партиянын саясий институт катары аброюнун төмөндөөсүнүн фактору болуп калат, ошондой эле партиялардын тизмеси үчүн добуш берген шайлоочулардын укугун бузат. Ошондуктан, талапкерлердин тизмеси боюнча чечим кабыл алууда мыйзам ченемдерин кыйшаюусуз сактоого чакырды.

Укуктук маданиятты жана партиялык демократияны бекемдөө максатында, шайлоодон кийин Токтогулдагы партиялар үчүн өнөктөштөрдүн колдоосу астында партиялык жана фракциялык ишти, кеңеште партиялар ортосунда диалогду түзүү боюнча тиешелүү семинарлар өткөрүлүүсү макулдашылды.

БШКнын төрагасы шаардын мэринин милдетин аткаруучу Н.Көчөрканова менен бирге участкалардын даярдыгын текшерип чыкты. Кубандыруучу нерсе, Токтогул шаарынын бардык беш участкасыда тең шайлоолорго даярдыктын алкагында ден соолугу боюнча мүмкүнчүлүгү чектелген адамдар үчүн шайлоонун жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу максатында пандустар коюлган. Бардык участкалардын кире беришинде добуш берүүгө катышууда жардамга муктаж адамдар УШКнын кезметчи-мүчөсүн чакыруу үчүн “чакыруу кнопкасы” орнотулган. Ошондой эле, шайлоо комиссияларына Брайл шрифти менен даярдалган атайын бюллетендер жана көрүүсү начарлар үчүн А4 форматындагы атайын чоңойтуучу лупалар берилди. Мэрия тарабынан участкаларга өз алдынча келе албай турган майыптар үчүн зарыл учурда жардам уюштурулат. Бул үчүн транспорттор жана ыктыярдуулар тартылат.

Участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушуунун алкагында шайлоолорду уюштуруучулук-техникалык камсыздоо, шайлоочулардын тизмелерин тактоо, окутуу жана усулдук жардам, шайлоолордун коопсуздугун камсыз кылуу боюнч мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, укук коргоо органдары менен бирге аракеттенүү маселелери талкууланды.

Н.Шайлдабекова Токтогул шаарынын комиссия мүчөлөрүнө жана жергиликтүү органдарга 2017-жылдагы Президенттик шайлоону өткөрүүдөгү жоопкерчилик жана ак ниет мамилеси үчүн ыраазылык билдирип, алдыдагы шаардык шайлоолордо алар тарабынан жарандардын шайлоо укуктарын ишке ашыруу, шайлоонун процессинин бардык катышуучулары үчүн бирдей шарттарды түзүү, аракеттеги мыйзамдардын ченемдерин сактоо менен добуш берүүнүн натыйжаларын айкын жана так чыгаруу үчүн бардык керектүү чаралар көрүлөрүнө ишенимин билдирди.

КР БШК аппаратынын маалымат бөлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКсы түшүндүрмө берет: «Түндүк» аркылуу кол тамгаларды чогултуу кызматы добуш берүү системасы болуп саналбайт жана чогултулган кол тамгалардын саны шайлоонун жыйынтыгына таасир этпейт
19-Ноя, 2026

КР БШКсы түшүндүрмө берет: «Түндүк» аркылуу кол тамгаларды чогултуу кызматы добуш берүү системасы болуп саналбайт жана чогултулган кол тамгалардын саны шайлоонун жыйынтыгына таасир этпейт

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы мамлекеттик «Түндүк» тиркемесинде жана «Кол топтоо» сайтында (https://talapkerkoldoo.srs.kg) шарттуу талапкердин тесттик жазуусунун пайда болушуна байланыштуу кырдаалды түшүндүрөт.2026-жылдын 18-ноябрында президенттик шайлоого даярдык көрүүнүн алкагында шайлоо инфраструктурасын жана маалыматтык системаларды жалпы республикалык тестирлөө жүргүзүлгөн.«Кызмат» мамлекеттик мекемесинин жана «Түндүк» системасынын техникалык операторлорунун маалыматына ылайык, тестирлөөнүн жүрүшүндө тесттик жазуулардын бири Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди колдоо үчүн электрондук кол тамгаларды чогултуу сервисинде жаңылыштык менен көрсөтүлүп калган.Техникалык ката өз убагында аныкталып, ыкчам түрдө жоюлган. «Түндүк» системасынын операторлору тарабынан берилген маалыматтарга ылайык, кайра жүргүзүлгөн текшерүүдө ката маалыматтын чагылдырылышына гана тиешелүү болгондугу жана системанын иш жүзүндөгү маалыматтарына, анын ичинде чыныгы талапкерлерди колдоо үчүн чогултулган электрондук кол тамгаларга таасирин тийгизбегендиги тастыкталган.Ошол эле учурда эки өз алдынча шайлоо жол-жобосун: талапкерлерди колдоо үчүн кол тамгаларды чогултууну жана президенттик шайлоодо түздөн-түз добуш берүүнү так айырмалоо зарыл.Учурда жарандар «Түндүк» тиркемеси аркылуу тигил же бул талапкердин көрсөтүлүшүн колдой алышат. Мыйзамдарга ылайык, Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер катары катталуу үчүн шайлоочулардын кеминде 30 миң кол тамгасын чогултуу талап кылынат.Электрондук кол тамга талапкердин көрсөтүлүшүн колдоону билдирет жана каттоо жол-жобосунан өтүү үчүн зарыл. Ал шайлоодо талапкер үчүн берилген добуш болуп эсептелбейт, жаранды кийинчерээк ошол талапкерге добуш берүүгө милдеттендирбейт жана президенттик шайлоонун жыйынтыгын аныктоодо эске алынбайт.Добуш берүү 2027-жылдын 27-январында шайлоо участкаларында өткөрүлөт. Шайлоочулар белгиленген идентификациялоо жол-жобосунан өтүп, шайлоо бюллетендерин алышат жана жашыруун добуш берүү шарттарында өз тандоосун жасашат.Аралыктан добуш берүүдө да жаран шайлоо участогуна жеке өзү келүүгө тийиш. Ал идентификациялоодон өткөндөн кийин ага шайлоо бюллетени басып чыгарылып берилет. Толтурулган бюллетень автоматтык эсептөөчү урнага салынат. Мыйзамдарда шайлоо жол-жоболорун көзөмөлдөө, бюллетендерди саноо жана байкоочулардын катышуусу каралган.Демек, «Түндүк» аркылуу кол тамгаларды чогултуу кызматы Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо добуш берүү системасы болуп саналбайт жана чогултулган кол тамгалардын саны шайлоонун жыйынтыгын аныктабайт.Ошондуктан кол тамгаларды чогултуу сервисинде тесттик жазуунун жаңылыштык менен көрсөтүлүп калышы өзүнөн-өзү добуш берүүгө  кийлигишүү болгонун билдирбейт. Аныкталган ката жоюлуп, чыныгы талапкерлерди колдоо үчүн берилген кол тамгаларды эсепке алууга таасирин тийгизген эмес.Аныкталган жагдайлардын негизинде бул техникалык окуяны алдыдагы президенттик шайлоонун жыйынтыктарын өзгөртүү мүмкүнчүлүгү менен байланыштырууга негиз жок.Борбордук шайлоо комиссиясы шайлоо жол-жоболорунун сакталышын жана Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди колдоо үчүн шайлоочулардын кол тамгаларын эсепке алуунун тактыгын камсыз кылуу боюнча көзөмөлдү улантууда.
Кененирээк билүү >>
Кыргызстанда шайлоо системасы жалпы республикалык тестирлөөдөн өтүүдө
18-Ноя, 2026

Кыргызстанда шайлоо системасы жалпы республикалык тестирлөөдөн өтүүдө

Бүгүн, 18-ноябрда, өлкө боюнча Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдыктын алкагында шайлоо инфраструктурасын жалпы республикалык тестирлөө жүргүзүлүүдө. Президенттик шайлоо 2027-жылдын 27-январына белгиленген.Тестирлөө өлкө боюнча 2 492 шайлоо участогун, ошондой эле Бишкек шаарындагы «Дордой Плаза» соода борборунда жайгашкан аралыктан добуш берүү участогун камтыйт.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров аталган участокко барып, аралыктан добуш берүү тартибин көрсөтүп, журналисттердин суроолоруна жооп берди.Тестирлөөнүн негизги максаты — шайлоо инфраструктурасынын жана техникалык жабдуулардын алдыдагы президенттик шайлоого даярдыгын текшерүү.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду
17-Ноя, 2026

КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду

17-ноябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясында БШКнын алдындагы Жарандык билим берүү жана шайлоо технологиялары борбору (ЖБШТБ) менен Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобунун ортосунда кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюлду. Кызматташтык «Жаштардын тандоосу - келечек биздин колубузда» аттуу билим берүү демилгесин ишке ашырууга багытталган.Программа студенттердин жарандык жана шайлоо сабаттуулугун жогорулатууга, сынчыл ой жүгүртүүсүн жана медиасабаттуулугун өнүктүрүүгө багытталган. Ал 2026-жылдын 18-ноябрынан 18-декабрына чейин Бишкек шаарында өткөрүлүп, борбор калаадагы сегиз жогорку окуу жайынан 40 студентти камтыйт.Катышуучуларды шайлоо мыйзамдары, шайлоо укуктары жана добуш берүү жол-жоболору боюнча лекциялар, семинарлар жана практикалык сабактар, ошондой эле медиасабаттуулук жана жалган маалыматтарга каршы аракеттенүү боюнча тренингдер күтөт. Программанын жыйынтыгында университеттер аралык сынак өткөрүлүп, анда студенттерден түзүлгөн сегиз команда өз демилгелерин сунуштайт.Бул жаштар демилгесинин автору жана демилгечиси - Rise Up Kyrgyzstan тобу. Анын өкүлдөрү демилгенин концепциясын иштеп чыгып, иш-чаралардын календардык планын даярдап, кызматташуу сунушу менен КР БШКга кайрылышкан.Меморандумга БШКнын алдындагы ЖБШТБнын директору Анара Бейшембаева жана Rise Up Kyrgyzstan тобунун жетекчиси Нурмира Мурзакматова кол коюшту.«Жаштардын шайлоо процесси тууралуу билимин кеңейтүүгө болгон умтулуусун кубаттайбыз. Бул демилгенин өзгөчөлүгү - аны жаштардын өздөрү иштеп чыгышкан. Борбор зарыл болгон эксперттик жана усулдук колдоо көрсөтүүгө даяр», - деп белгиледи А. Бейшембаева.«Жаштар ишенимдүү маалымат алып, өздөрүнүн жарандык укуктары менен милдеттерин билип, коомдук турмушка аң-сезимдүү катышуусу биз үчүн маанилүү. Биздин демилгебиз колдоо тапканына кубанычтабыз», - деп баса белгиледи Н. Мурзакматова.2026-жылдын ноябрь айында Rise Up Kyrgyzstan тобу аталган демилгени Берлин шаарында өткөн Germany & Central Asia 2027 эл аралык форумунда да тааныштырган. Германиянын Copernicus Berlin уюму демилгеге кызыгуу билдирип, аны эл аралык аудиторияга чыгарууга сунуштаган.Тараптардын кызматташтыгы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, ыктыярдуулук, өз ара урматтоо, ачыктык жана саясий бейтараптуулук принциптеринин негизинде жүргүзүлөт. Демилге билим берүү мүнөзүнө ээ.
Кененирээк билүү >>
Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады
13-Ноя, 2026

Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады

Бүгүн, 13-ноябрда, Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү үчүн белгиленген мөөнөт аяктады. Алдын ала жыйынтыктар боюнча, президенттик шайлоого катышууга 11 адам ат салышууда.Учурда талапкерлерди колдоо максатында шайлоочулардын электрондук кол тамгаларын чогултуу уланууда. Бул этап 2026-жылдын 8-декабрына чейин созулат. Мыйзамдарга ылайык, каттоодон өтүү үчүн ар бир талапкер кеминде 30 миң шайлоочунун кол тамгасын чогултууга тийиш.Каттоодон өтүү үчүн зарыл болгон документтерди кабыл алуу 2026-жылдын 13-декабрына чейин уланат. Талапкерлер жана алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү жетишпеген документтерди белгиленген тартипте тапшыра алышат.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди каттоо 2026-жылдын 23-декабрына чейин жүргүзүлөт.Эскерте кетсек, Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо 2027-жылдын 27-январына белгиленген. 
Кененирээк билүү >>