Башкы Жаңылыктар Борбордук шайлоо комиссиясына түшкөн кайрылуулар, арыздар жана билдирүүлөр

Борбордук шайлоо комиссиясына түшкөн кайрылуулар, арыздар жана билдирүүлөр

26-Окт, 2017

Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү жана өткөрүү мезгилинде Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан бир катар тармактар боюнча Жумушчу топтор уюштурулган.Топтор шайлоо процесси учурунда аракеттеги мыйзамдарды сактоону камсыз кылуу менен ыкчам режиминде иштешти.

Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү эрежелеринин сакталышына контролдук кылуу боюнча, ошондой эле шайлоочулардын жана шайлоо процессинин башка субьектеринин арыз, даттанууларын карап чыгуу боюнча Жумушчу топторуна шайлоо процессинин субьекттеринен 102 арыз жана даттануулар түшкөн, алардын ичинен:

  • 10у арыз берүүчүлөр тарабынан кайра алынган, 4ү укук коргоо органдарына жөнөтүлгөн;
  • Арыз берүүчүлөргө маалыматтык жана түшүндүрүү багытындагы 20 кат жолдонгон;
  • Жумушчу топтор 35 чечим кабыл алышкан;
  • Борбордук шайлоо комиссиясы 31 чечим кабыл алган.

Арыз жана даттанууларды кароонун жыйынтыгы боюнча Борбордук шайлоо комиссиясынын чечимдеринин ичинен 9у арыз берүүчүлөр тарабынан сотко даттанылган.

Райондор аралык сотунун чечими жана КР Жогорку сотунун токтому менен Борбордук шайлоо комиссиясынын чечимдери негизделген жана мыйзамдуу деп табылган.

Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлерге карата 69 арыз түшкөн, алардын ичинен;

  • КР Президенти кызматына талапкерлердин кош жарандыгы боюнча–3 арыз түшкөн (арыз берүүчүгө баш тартылып, КР ЖК депутаттык комиссиясына кайрылууга сунушталган);
  • Талапкерлерди көрсөтүүнүн мыйзамдуулугу жөнүндө 2 арыз (арыз берүүчу кайра кайрып алган);
  • Талапкерлердин шайлоо фондусу жөнүндө 3 арыз (маалымат ирээтинде кат жөнөтүлгөн);
  • Мыйзамсыз үгүт жөнүндө 18 арыз (бузуулар аныкталбагандыктан 16 арызга баш тартылган, 2 арыз канааттандырылган, 2 талапкерге жазуу жүзүндө эскертүү берилген;
  • Диний ишмерлердин үгүт иштерине катышуусу жөнүндө 4 арыз, алардын ичинен 1өө КР БШКнын 2017-жылдын 7-октябрындагы №102 чечими менен бир талапкерге жазуу жүзүндө кайталап эскертүү берилген, 3 арыз жарым жартылай канааттандырылган).

Ошондой эле КР БШКнын 2017-жылдын 24-сентябрындагы чечими менен бардык диний уюмдарга жана ишмерлерге конституциялык Мыйзамдын талаптарына ылайык үгүт кампаниясына катышууга тыюу салынгандыгы жөнүндө расмий кайрылуу жөнөтүлгөн;

  • Улуттук карама-каршылыкты пропаганда кылуу жана этникалык аралык келишпестик жөнүндө–19 арыз канааттандырылды жана Президенттикке талапкерге үчүнчү жолу жазуу жүзүндө эскертүү берилген;
  • Административдик ресурсту пайдалануу жөнүндө 15 арыз түшкөн, бардык арыздануучуларга тиешелүү далилдердин жоктугуна жана негизделбегендигине байланыштуу баш тартылган;
  • Шайлоо алдындагы үгүткө башка мамлекеттердин саясий ишмерлеринин фото-видео материалдарын колдонуу жөнүндө-2 арыз түшкөн (2017-жылдын 28-сентябрындагы чечими менен арыз берүү мөөнөтү бузулгандыгына байланыштуу, Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына бардык талапкерлерге өздөрүнүн үгүт иштеринде чет мамлекеттик саясий ишмерлерди пайдаланууга жол берилбестиги боюнча эскертүү жиберилген);
  • Шайлоочуларды сатып алуу жөнүндө 1 кайрылуу түшкөн, бирок арыз кайтарылып алынган.

Жалпыга маалымдоо каражаттарынын аккредитациясын чакыртып алуу же төгүндөө жана жарыяланган материалды алып салууга байланыштуу 15 арыз түшкөн;

1 арыз канааттандырылып, КР БШКнын 2017-жылдын 9-августундагы №44 чечими менен “Чагылган” интернет-басылмасынын аккредитациясы чакыртылып алынган.

12 арыз далилсиз болгондуктан канааттандыруудан баш тартылды;

2 арыз жарым жартылай канаатттандырылган.

Ошол эле учурда Борбордук шайлоо комиссиясы шайлоонун башынан аягына чейин бардык ЖМКларга карата тең салмактуу саясатты жүргүзүп келген.

Добуш берүү учурунда жана шайлоонун жыйынтыгы чыгып жаткан мезгилде өз убагында натыйжалуу чара көрүү максатында КР БШК ыкчам жыйынтык чыгаруучу Координациялык топ уюштурган.

14-16-октябрда аталган топко 168 кайрылуу жана билдирүү түшкөн. Координациялык топ тарабынан:

ЖМКларда бузуулар жөнүндө 20 билдирүү анализделип, алардын ичинен 14ү ырасталган эмес, коомдук тартипти бузган 3 материл да ырасталган жок, 2 билдирүү боюнча материал сотко жөнөтүлгөн, 1 факты боюнча ички иштер органдары кошумча териштирүү жүргүзүүдө;

КР ИИМге:

бардыгы болуп шайлоо мыйзамдуулугу бузулгандыгы тууралуу 64 билдирүү түшкөн, алардын ичинде добуш сатып алуу боюнча 30 сигнал болгон, алардын ичинен: 10 факты жөнүндө маалымат ырасталган жок.

6 факты боюнча ишки иштер органдары кылмыш ишин козгоодон баш тартуу тууралуу чечим кабыл алышкан.

11 билдирүү боюнча материалдар сот органдарына жөнөтүлгөн, алардын ичинен 3 материал боюнча тараптардын тил табышуусунун негизинде сот иши токтотулган; 7 факты боюнча иш сот органдарынын өндүрүшүндө турат;

Добуш берүү күнүндөгү 8 сигналдын 5и ырасталган жок, калганы сот органдарына берилген;

Шайлоочуларды ташып келүү боюнча 2 билдирүү ырасталган эмес;

«Whatsapp» каналы аркылуу ыкчам жыйынтык чыгаруу Координациялык топко 55 билдирүү түшкөн, алардын:

  • 53 билдирүү тизмеден тактоого байланыштуу;
  • 1 билдирүү №5009 УШКдан бюллетендерди имараттан алып чыгуу боюнча (УШК мүчөлөрү тарабынан акт түзүлгөн);
  • 1 билдирүү № 1148 жана № 1149 УШК мүчөлөрүнүн мыйзамсыз иштери жөнүндө, ички иштер органдары тарабынан текшерилген, УШКда бузуулар табылган эмес;

·шайлоочулардан форма 2 боюнча 14 билдирүү түшкөн, алар башка шайлоо участкаларга келишкен, бул боюнча тыкыр текшерүү жүрүүдө;

· 8 билдирүү шайлоо участкаларындагы добуш берүүнүн купуялуулугу бузулгандыгы тууралуу түшкөн, алар Кыргыз Республикасынын аракеттеги мыйзамдарына ылайык чара көрүү үчүн тиешелүү аймактык шайлоо участкаларына жөнөтүлдү.

· 7 билдирүү коомдук тартип бузулгандыгы тууралуу түшкөн, алардын ичинен экөөсү боюнча кошумча текшерүүлөр жүрүүдө, үчөө боюнча кылмыш ишин козгоодон баш тартылган, эки факты боюнча соттук-медициналык экспертиза дайындалган.

Борбордук шайлоо комиссиясынын Коомдук кабылдамасына, Бишкек жана Ош шаарларынан 973 кайрылуу (телефон чалуулар) түшкөн:

Биометрикалык маалыматтар боюнча – 24,

  • Кол коюлган барактар боюнча – 10,
  • Шайлоочулардын тизмеси боюнча – 250,
  • Үгүт боюнча – 31,
  • Байкоочулар боюнча – 13,
  • Добуш берүү жол жобосу боюнча – 108,
  • Даректүү шайлоо боюнча – 366,
  • Ар түрдүү суроолор боюнча – 168 билдирүү кабыл алынган.

Шайлоочулардын бардык суроолоруна жооп берилген. Айрым бир өзүнчө сигналдар боюнча маалыматтар ыкчам жыйынтык чыгаруу боюнча Координациялык топко берилген.

КР БШК аппаратынын маалыматтык бөлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты
22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет
21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат. 
Кененирээк билүү >>
Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү
19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү.  Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:-        жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;-        жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;-        шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;-        жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;-        шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди
19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.
Кененирээк билүү >>