Бүгүн, 28-апрелде Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча Борбордук комиссиясында (КР БШКсы) КР ИИМ Академиясынын курсанттары жана Эл аралык Кувейт университетинин студенттеринин катышуусунда иш-чара болуп өттү.
Жолугушуунун негизги темасы - “Уңгужол” Доктринасынын принциптери, заманбап шайлоо процесси, шайлоого санарип технологияларды киргизүү жана өлкө үчүн өзгөчө маанилүү 2026-жылдагы киберкоопсуздук маселелери талкууланды.
Иш-чараны КР БШК төрагасынын орун басары Айдана Жупуева ачып, 35 жашка чейинки кыргызстандык жаштар бүгүнкү күндө шайлоочулардын жалпы санынын дээрлик 44% түзөрүн (1 735 417 адам) белгилеп, бул чечүүчү электоралдык ресурс, аны бириктирүү мамлекеттин артыкчылыктуу милдеттеринин бири экендигине токтолду.
“Азыркы жаштар чечимдерди кабыл алууга таасир этүүнү жана өлкөнүн келечегин өз колдору менен курууну каалашат. Демек, мындай форматтагы иш-чаралар ушул максатты ишке ашыруунун практикалык куралы болуп саналат”, – деди А. Жупуева
Жолугушуунун теориялык бөлүгүндө БШКнын эксперттери шайлоо мыйзамдарына технологиялык жактан кайра жабдууга байланыштуу киргизилген өзгөрүүлөрдү кеңири түшүндүрүштү.
Талкуунун негизги темасы реалдуу убакыт режиминде киргизилип жаткан шайлоочуларды идентификациялоо тутуму болду.
БШКнын программалык-техникалык камсыздоо жана маалыматтардын коопсуздугу бөлүмүнүн эксперттери шайлоого даярдык – бул жагымдуу шарттарды түзүү гана эмес, ошондой эле маалыматтардын жана шайлоо материалдарынын толук сакталышын жана бүтүндүгүн камсыздоо экендигине басым жасашты.
Ал эми ИИМ Академиясынын курсанттарын шайлоо убагында жасалма бузуулардан (взломдордон) коргоо техникалык жактан кантип камсыздалары жана шайлоо мезгилинде киберкылмыштарды алдын алууда ИИМдин ролу кандай экендиги кызыктырды.
Өз кезегинде БШКнын эксперти Улан Мурзаев шайлоо процесстеринде бузууга (взломго), киберчабуулдарга болгон аракеттер ар дайым болорун айтып, атайын системалар күнү-түнү иштеп, бул аракеттерге каршы турарын билдирди.
Электр энергиясы өчүп калса же байланышта көйгөй чыкса, альтернативдүү электр менен жабдуу булактары колдонулуп, шайлоо процессинин тазалыгын камсыздоодо негизги ролду техника эмес, укуктук талаада БШКнын Санарип министрлиги менен УКМКга караштуу Киберкоопсуздук боюнча координациялык кеңештин өз ара аракети ишке ашыра турганын У. Мурзаев кошумчалады.
,
