Башкы Жаңылыктар КР БШК Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлердин ыйгарым …

КР БШК Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрү үчүн шайлоо фонддорун финансылоо боюнча окутуучу семинар өткөрдү

21-Ноя, 2020

КР Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнө шайлоо кампаниясын финансылоонун негизги принциптери боюнча окутуучу семинар өткөрдү.

Контролдук-ревизиондук группанын мүчөсү, шайлоо фонддорунун ачыктыгын камсыздоодо БШКны колдоо боюнча ПРООНдун улуттук консультанты Раида Баширова катышуучуларга шайлоо кампанияларын финансылоодогу маселелерди укуктук жактан жөнгө салуу, шайлоо фонддорун түзүү жана финансылоонун булактары жөнүндө, шайлоо күрөөсү тууралуу, жарандар жана юридикалык тараптар менен эсептешүүлөр, шайлоо фонддоруна түшкөн каражаттардын эсеби жана чыгымдалышы жөнүндө, финансылык отчеттуулук тууралуу, финансылык ачыктык, көзөмөл жана жоопкерчилик тууралуу айтып берди.  

Раида Башированын айтканы боюнча Кыргыз Республикасынын шайлоолор жөнүндөгү мыйзамы, шайлоо кампанияларын финансылоонун ачыктыгы боюнча эл аралык стандарттарга, сунуштарга жана талаптарга туура келет.

“Президенттин кызматына талапкер шайлоо кампаниясын каржылоо үчүн өзүнүн шайлоо фондун түзөт. Бул көрсөтүлгөн талапкердин мыйзамга шайкеш келээри жөнүндө Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан маалымдама берилгенден кийин 5 календарлык күндүн ичинде жана шайлоо комиссиясы тарабынан талапкердин финансы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү катталып жана ага каттоо күбөлүгү берилгенден кийин ишке ашат. Шайлоо фондун түзбөй коюу Президенттик кызматка талапкерди каттабай коюу үчүн БШКга негиз болуп саналат.

Шайлоо фондун түзгөн бардык акча каражаттары банк мекемесиндеги атайын эсепке которулат. Атайын эсеп Президенттин кызматына талапкер тарабынан БШКнын уруксаты менен ачылат”, - деди ал.

Шайлоо фонддору Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан эске алына турган төмөнкү акча каражаттарынан, ошондой эле агитациялык-маалыматтык мүнөздөгү материалдардан түзүлөт:

1) талапкердин өзүнүн каражаттары, бул эсептик көрсөткүчтөн 150 000 эседен (15 млн. сомдон ашпайт) ашпагандай болушу зарыл;

2) талапкерге саясый партия тарабынан бөлүнгөн каражат эсептик көрсөткүчтөн 500 000 эседен (50 млн. сомдон ашпайт) ашпашы керек;

3) жеке адамдардын өз эрки менен каражат бөлүүсү, алардын ар биринин эсептик көрсөткүчү 500 000 эседен (50 млн. сомдон ашпайт) ашпашы керек;

4) юридикалык жактардын өз эрки менен каражат бөлүүсү, алардын ар биринин эсептик көрсөткүчү 500 000 эседен (50 млн. сомдон ашпайт) ашпашы керек;

Сумманын жеткен чеги 200 млн. сомдон ашпайт. 

Раида Баширова коюлган өлчөмдөн ашыкча түшкөн акча каражаттары шайлоо фонддоруна киргизилбейт жана алар жарандар менен уюмдарга кайтарылып берилерин тактады. Шайлоо фонддоруна түшкөн акча каражаттары улуттук валютада кабыл алынат. Көрсөтүлгөн эсептер боюнча кирешелер кошулбайт жана төлөнбөйт. Талапкерди каттоодон расмий баш тарткан учурда шайлоо фондуна түшкөн каражаттар акчаларды берген жана которгон уюмдар менен адамдарга кайтарылып берилет.

Шайлоо фонддоруна өз эрки менен акча жыйноого төмөнкүлөргө тыюу салынат:

  • чет мамлекеттерге, чет элдик мамлекеттик органдарга, мекемелерге жана ишканаларга, башка чет элдик юридикалык жактарга, алардын филиалдары менен өкүлчүлүктөрүнө, чет элдик жарандарга, Кыргыз Республикасында катталган эл аралык уюмдарга, катышуучулары чет элдик жарандар жана юридикалык жактар болгон юридикалык тараптарга;
  • жарандыгы жок адамдарга;
  • мамлекеттик бийликтин органдарына жана жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдарына;
  • мамлекеттик жана муниципалдык мекемелер менен ишканаларга;
  • уставдык капиталында мамлекеттик же муниципалдык үлүшү бар юридикалык тараптар, ошондой эле салыктарды, алымдарды жана башка милдеттүү төлөмдөрдү төлөөдө жеңилдиктерди пайдалангандарга;
  • аскер бөлүктөрүнө, аскердик мекемелер менен уюмдарга;
  • укук коргоо органдарына, сотторго;
  • кайрымдуулук иштери менен алектенген уюмдарга;
  • диний уюмдарга;
  • акча төккөн белгисиздерге (акча төккөн белгисиздерге төмөнкү маалыматтын бирин көрсөтпөгөн адам кирет: фамилиясы, аты, атасынын аты, жашаган жеринин дареги, паспорттук маалыматтары, ошондой эле эгер ал өзү жөнүндө туура эмес маалымат берсе).

“Президенттин кызматына талапкер же талапкерди көрсөткөн саясый партия өзүнүн шайлоо фондундагы каражаттан Борбордук шайлоо комиссиясынын депозиттик эсебине мыйзамда көрсөтүлгөн эсептик көрсөткүчтөн он миң эсе өлчөмдөгү (же 1 млн. сом) шайлоо күрөөсүн коет, бул тууралуу тиешелүү банктык документти алат. Президенттин кызматына талапкерди каттоо үчүн же анын ыйгарым укуктуу өкүлү шайлоого чейинки 50 календарлык күндөн кем эмес убакытта Борбордук шайлоо комиссиясына шайлоо күрөөсүн төккөндүгүн күбөлөгөн документти көрсөтөт.

Шайлоо күрөөсү Президенттин кызматына төмөнкүдөй талапкерлерге кайтарылып берилет:

1) Добуш берүүгө катышкан шайлоочулардын добушунун 1 пайызына ээ болуп, шайлоодон кийинки 10 календарлык күн ичинде Борбордук шайлоо комиссиясына өз фондун түзгөн бардык булактар жана көлөмү тууралуу ошондой эле ишке ашырган бардык чыгымдары тууралуу отчет бергенден кийин;

2) Эгер Борбордук шайлоо комиссиясы Президенттин кызматына талапкерди каттоодон баш тарткан чечим кабыл алса;

3) Шайлоо бюллетенинин формасын жана текстин бекитүүгө чейин шайлоого андан ары катышуудан баш тарткандар. 

Күрөөнүн калып калган суммасы бюджетке кириштелүүгө жатат”, - деди ал.

КР БШК Маалыматтык бөлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын 2026-жылдын 16-октябрында өтүүчү жыйналышынын күн тартибинин долбоору
15-Окт, 2026

КР БШКнын 2026-жылдын 16-октябрында өтүүчү жыйналышынын күн тартибинин долбоору

1.        Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Коомдук байкоо борборунун ишмердигин уюштуруу тартибин бекитүү жөнүндө” чечим долбоору жөнүндө                 Баяндамачы: Алимбаев Е. А. – укуктук камсыздоо бөлүмүнүн эксперти  2. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Айрым аймактык шайлоо комиссияларынын резервдерин толуктоо жөнүндө ‎” токтом долбоору жөнүндө                                                           Баяндамачы: Жупуева А. С. - шайлоо процессин уюштуруу башкармалыгынын башчысы  3. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Айрым аймактык шайлоо комиссияларынын курамдарына өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө                                                            Баяндамачы: Жупуева А. С. - шайлоо процессин уюштуруу башкармалыгынын башчысы      4. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Токтогул, Түп, Сүлүктү, Нарын, Ак-Талаа жана Өзгөн аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештердин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, катталган талапкерлерди депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен чыгаруу жана бош калган мандаттарды шайланган депутаттардан кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитүү тууралуу” токтом долбоору жөнүндө                                                            Баяндамачы: Манасбеков Р. М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн  башчысынын милдетин аткаруучу                             5. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер Касенов Аймен Абдыталиповичтин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттоо жөнүндө” чечим долбоору жөнүндө                                             Баяндамачы: Манасбеков Р. М. - шайлоолорду уюштуруу бөлүмүнүн  башчысынын милдетин аткаруучу                                    6. Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын “2027-жылдын 27-январына дайындалган  Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоодо шайлоо алдындагы үгүткө катышуу үчүн Кыргыз Республикасынын жалпыга маалымдоо каражаттарын жана интернет-басылмаларын аккредитациялоо жөнүндө” токтом долбоору жөнүндө                                                                Баяндамачы: Алымбаев Р. А. - маалыматтык камсыздоо секторунун башчысы      ТӨРАГА                 
Кененирээк билүү >>
КР БШК төрагасынын орун басары Л. Лурова A-WEB уюмунун 7-Башкы ассамблеясына катышууда
15-Окт, 2026

КР БШК төрагасынын орун басары Л. Лурова A-WEB уюмунун 7-Башкы ассамблеясына катышууда

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Лейла Лурова 2026-жылдын 12–17-октябрында Филиппиндин Манила шаарында өтүп жаткан Шайлоо органдарынын дүйнөлүк ассоциациясынын (A-WEB) 7-Башкы ассамблеясына катышууда.Башкы ассамблея ар кайсы өлкөлөрдүн шайлоо органдарынын өкүлдөрүн бириктирип, тажрыйба алмашуу, шайлоону уюштуруунун актуалдуу маселелерин талкуулоо жана эл аралык кызматташтыкты чыңдоо максатында өткөрүлүүдө. Иш-чаранын алкагында 14-октябрда 7-Башкы ассамблеянын жыйыны өттү, ал эми 15-октябрда «Технологиялар, ишеним жана шайлоочу: жасалма интеллект доорунда шайлоонун ак ниеттүүлүгүн коргоо» темасында эл аралык конференция өткөрүлүүдө.Конференциянын негизги темаларынын бири - жасалма интеллекттин жана санариптик технологиялардын шайлоо процесстерине тийгизген таасири. Катышуучулар жалган маалыматтарга жана дипфейктерге каршы күрөшүү, бурмаланган маалыматтардын таралышына ыкчам чара көрүү, ошондой эле жарандардын шайлоо жөнүндө ишенимдүү маалыматтарга жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу маселелерин карашат.Күн тартибине шайлоочуларга маалымат берүү үчүн санариптик сервистерди колдонуу, добуштарды саноонун ачык-айкындуулугун камсыз кылуу, добуш берүүнүн жыйынтыктарын текшерүү, шайлоо инфраструктурасын коргоо жана шайлоо талаштарын чечүү маселелери да киргизилген. Технологиялардын өнүгүшүнүн шартында жарандардын шайлоо жол-жоболоруна болгон ишенимин сактоого өзгөчө көңүл бурулат.Кыргыз Республикасы  2013-жылдан бери A-WEB уюмунун мүчөсү болуп саналат. Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясынын Ассоциациянын ишмердүүлүгүнө катышуусу эл аралык тажрыйба алмашууга жана шайлоо процесстерин өркүндөтүү маселелери боюнча башка мамлекеттердин шайлоо органдары менен өз ара кызматташууга өбөлгө түзөт.A-WEB - 2013-жылы түзүлгөн Шайлоо органдарынын дүйнөлүк ассоциациясы. Анын ишмердүүлүгү шайлоо органдарынын ортосундагы кызматташтыкты өнүктүрүүгө, кесиптик билимдер жана тажрыйба алмашууга, ошондой эле шайлоону уюштуруу жаатындагы дараметти чыңдоого багытталган.
Кененирээк билүү >>
КР БШК мүчөлөрү аймактарда Президенттик шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулады
14-Окт, 2026

КР БШК мүчөлөрү аймактарда Президенттик шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулады

2026-жылдын 13–14-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Алмаз Айбалаев Ош шаарында, Ош облусунун Кара-Суу, Араван жана Алай райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жыйындарды өткөрүштү.Жолугушуулардын негизги темасы 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү жана шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу маселелери болду.Талкуунун жүрүшүндө шайлоочулардын шайлоо укуктарын толук кандуу ишке ашыруусуна зарыл шарттарды түзүү, шайлоо учурунда мыйзамдуулукту камсыз кылуу, жарандардын шайлоо укуктары менен эркиндиктерин сактоо маселелерине өзгөчө көңүл бурулду.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары, аралыктан добуш берүүнүн мүмкүнчүлүктөрү, автоматташтырылган маалыматтык тутумдардын колдонулушу жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу маалымат берди.Ошондой эле шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жоопкерчилигине токтолду. Укук коргоо органдарынын өкүлдөрүнө шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, мыйзамсыз кысым көрсөтүү жана шайлоо процессине кийлигишүү аракеттеринин алдын алуу, ошондой эле анын бардык катышуучулары үчүн коопсуз шарттарды камсыз кылуу зарылдыгын белгиледи.Өткөрүлгөн жолугушуулар шайлоого даярдык көрүү боюнча жергиликтүү деңгээлдеги уюштуруу иштерин талкуулоого, тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылууга жана шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоо маселелерине көңүл бурууга багытталды.
Кененирээк билүү >>
Аймен Касенов Кыргыз Республикасынын Президенттигине талапкерлигин көрсөтүү жөнүндө арыз менен КР БШКга кайрылды
14-Окт, 2026

Аймен Касенов Кыргыз Республикасынын Президенттигине талапкерлигин көрсөтүү жөнүндө арыз менен КР БШКга кайрылды

Бүгүн, 14-октябрда, Касенов Аймен Абдыталипович Кыргыз Республикасынын Президенттигине өзүн-өзү көрсөтүү тартибинде талапкерлигин көрсөтүү жөнүндө арыз менен Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясына кайрылды. Эске салсак, Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү 2026-жылдын 13-ноябрына чейин белгиленген.
Кененирээк билүү >>