27-октябрда Бишкектин административдик соту, “Актив” саясий партиясынын КР Борбордук шайлоо комиссиясынын 2021-жылдын 10-январында “Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоо жөнүндөгү” 2020-жылдын 24-октябрындагы №263 – чечимин жокко чыгаруу тууралуу административдик доо арызын канааттандыруудан баш тарткан чечим кабыл алды.
“Актив” саясий партиясы өзүнүн талаптарын негиздөөдө мөөнөтүнөн мурда шайлоону дайындоо жөнүндөгү чечимди Борбордук шайлоо комиссиясы Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 68-беренесинин 1-бөлүгүнүн жана “Кыргыз Республикасынын Президентин жана КР Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндөгү” конституциялык мыйзамдын 48-беренесинин 2-3-4-бөлүктөрүнүн негизинде кабыл алгандыгын билдирет. КР БШКсы 2020-жылдын 24-октябрындагы чечиминде “2020-жылдын 15-октябрында КР Президенти С. Жээнбеков өзүнүн ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтото тургандыгы боюнча ачык айтып, өз эрки менен кызматтан кетээрин билдирген. 2020-жылдын 16-октябрында КР Жогорку Кеңеши С. Ш. Жээнбековдун өзүнүн ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтото тургандыгы боюнча билдирүүсүн уккандыгын” туура көрсөтөт.
Андан ары БШК “Кыргыз Республикасынын Президентин жана КР Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндөгү” конституциялык мыйзамдын 48-беренесинин 2-бөлүгүнө ылайык, “Жогорку Кеңеш тарабынан Президентти мөөнөтүнөн мурда шайлоо Конституцияда көрсөтүлгөн учурларда, Президенттин ыйгарым укуктары токтотулган убакыттан бир жумадан кечикпеген мезгилде дайындалып, иштеп жаткан Президенттин ыйгарым укуктары токтогон күндөн тарта 3 ай аралыгында өткөрүлүшү керек. Ушул конституциялык мыйзам тарабынан орнотулган шайлоо аракеттеринин мөөнөтү мындай учурда чейрек бөлүмгө кыскарат” деп көрсөтөт.
Бирок “Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоо ушуга ылайык 2021-жылдын 16-январында, дем алыш күнү өтүүсү керектигин” көрсөтүү менен, 2020-жылдын 10-январында мөөнөтүнөн мурда шайлоо өткөрүүнүн күнүн аныктоодо БШК тарабынан Конституциянын 68-беренесинин 1-бөлүгү бузулган, бул боюнча “Президенттин ыйгарым укуктары токтогон күндөн тарта үч айлык убакытта мөөнөтүнөн мурда шайлоо өткөрүлөт”. Саясий партия мөөнөтүнөн мурда шайлоо 10-январда эмес, 2021-жылдын 15-январында өтүүсү дайындалышы керек деп эсептейт.
Иштин материалдары менен толук таанышып чыгып, тараптардын өкүлдөрүнүн жүйөөлөрүн угуп, берилген далилдерди жыйнап иликтеп көрүп, сот мындай чечимге келди.
Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 68-беренесинин 1-бөлүгүнө ылайык, мөөнөтүнөн мурда шайлоо Президент ыйгарым укуктарын токтоткон күндөн үч айдын аралыгында өткөрүлөт. “Кыргыз Республикасынын Президентин жана КР Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндөгү” конституциялык мыйзамдын 48-беренесинин 2-3-4-бөлүктөрү боюнча, Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурдашайлоо КР Жогорку Кеңеши тарабынан Конституцияда көрсөтүлгөн учурларда, Президенттин ыйгарым укуктары токтогон күндөн бир жумадан кеч эмес убакытта жана иштеп жаткан Президенттин ыйгарым укуктары токтогон күндөн үч ай аралыгында өткөрүлүшү керек.
Эгер Жогорку Кеңеш шайлоону же болбосо Президентти мөөнөтүнөн мурда шайлоону ушул берененин 1-2-бөлүктөрүндө көрсөтүлгөн убакытта дайындабаса, шайлоо же Президентти мөөнөтүнөн мурда шайлоо дайындалды деп эсептелет. Мындай учурларда шайлоону дайындаган күн катары шайлоо мөөнөтүн дайындоо убактысы аяктагандан кийинки күн эсептелет.
Борбордук шайлоо комиссиясы ушул берененин 3-бөлүгүндө көрсөтүлгөн кырдаалга дуушар болгон учурда, шайлоо дайындалды деп эсептелгенден эки календарлык күндөн кечикпеген аралыкта ЖМКга шайлоо өткөрүү же Президентти мөөнөтүнөн мурда шайлоо күнүн расмий жарыялайт жана ушул конституциялык мыйзамда көрсөтүлгөн мөөнөт ичинде шайлоону өткөрүүгө даярдык көрүп уюштуруу иштерин баштайт.
Айтсак, КР Жогорку Кеңеши тарабынан 2020-жылдын 23-октябрына чейин КР Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоо дайындалган жок.
Ушуга байланыштуу КР Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан 2021-жылдын 10-январында “Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоо жөнүндө” №263-чечим 2020-жылдын 24-октябрында кабыл алынган.
Ошентип, Борбордук шайлоо комиссиясы Конституциянын жана конституциялык мыйзамдын ченемдерине ылайык аракет кылган.
Жогоруда келтирилгендерди эске алып, сот административдик доо арыздагы талаптарды канааттандыруу үчүн укуктук негиздер жок деген бүтүмгө келген.
КР БШК Маалыматтык бөлүмү
