Бешимбаева Айгерим Кабылбековна Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты болуп катталды
09 апреля 2020
«Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жѳнүндѳ» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 21-беренесинин 11-бѳлүгүнѳ (Талапкерлердин статусу) ылайык «Жогорку Кеңештин депутатынын ыйгарым укуктары мөөнөтүнөн мурда токтотулган учурда, талапкерлердин катталган тизмесинде чыгып калган депутаттан кийин турган адам Борбордук шайлоо комиссиясы аны Жогорку Кеңештин депутаты деп каттаганга чейин талапкердин статусу менен байланышкан укуктарга жана милдеттерге кайрадан ээ болот.».
Мындай норма Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзмынын 65-беренесинин 4-1-бѳлүгү менен (Жогорку Кеңештин депутаттарын каттоо, депутаттын бошогон мандатын ээлөө) такталат, ал Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутатынын бошогон мандатын ээлѳѳнүн тартибин карайт жана:
1) аял жынысындагы депутаттын ыйгарым укуктары токтотулган учурда, аял жынысындагы талапкерлердин ичинен;
2) эркек жынысындагы депутаттын ыйгарым укуктары токтотулган учурда, эркек жынысындагы талапкерлердин ичинен» кийинки катталган талапкер ким болуп саналарын белгилейт.
2020-жылдын 2-апрелинде Борбордук шайлоо комиссиясына конституциялык мыйзамга ѳзгѳртүүнүн, анын ичинде 65-беренесинин 4-1-бѳлүгүнѳ түзѳтүүнү кабыл алуу боюнча демилгечилер тобуна кирген КР ЖК депутаттарынан кат келип түшкѳн.
Катта демилгечилер кѳрсѳтүлгѳн норма 2020-жылдагы шайлоолордун натыйжалары боюнча VII чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарынан тартып колдонууну карай тургандыгын белгилеген жана «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жѳнүндѳ» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 9-беренесинин 5-бѳлүгүнѳ ылайык «Ченемдик укуктук актылардын колдонулушу аны колдонууга киргизгенге чейин жаралган мамилелерге жайылтылбай» тургандыгы кѳрсѳтүлгѳн. Ушуга байланыштуу демилгечилер бошогон мандатты ошол эле тизмедеги кезек боюнча кийинки талапкерге берүүнү зарыл деп эсептешет.
Ошол эле учурда «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жѳнүндѳ» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 9-беренесинде «Ченемдик укуктук актылар күчүнѳ кирген күндѳн тартып Кыргыз Республикасынын бүткүл аймагында колдонулат жана аткарууга жатат» деп белгиленген.
«Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жѳнүндѳ» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 30-беренесинин 2-бѳлүгүнѳ ылайык, «эгерде мыйзамдын ѳзүндѳ же аны колдонууга киргизүүнүн тартиби жѳнүндѳ мыйзамда башкача каралбаса, мыйзам расмий жарыяланган күндѳн тартып он күн ѳткѳндѳн кийин күчүнѳ кирет.
Мыйзам чыгаруучу 2017-жылдын 5-июнунда кабыл алынган аталган норманын күчүнѳ кирүү мѳѳнѳтүн так белгилеген, ал жерде депутаттын бошогон мандатын ээлѳѳгѳ байланышкан дал мына ушул мамилелерге тийиштүү Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 65-беренесинин 4-1-бѳлүгү 2020-жылдын 1-январынан тартып күчүнѳ кире тургандыгы каралган.
Мыйзам чыгаруучу тарабынан 2020-жылдагы шайлоолордун натыйжалары боюнча VII чакырылыштагы жаңыдан шайланган депутаттардан тартып ушул норманы колдонуу жѳнүндѳ тактоочу норма киргизилген эмес.
Жогоруда баяндалгандардын негизинде, «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жѳнүндѳ» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 65-беренесинин 3-бѳлүгүн, 4-1-бѳлүгүнүн 1-пунктун, «Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча шайлоо комиссиялары жѳнүндѳ» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 7-беренесин жетекчиликке алып, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча борбордук комиссиясы «Республика-Ата Журт» саясий партиясынан аял жынысындагы талапкерлердин ичинен талапкерлердин тизмесинде кийинки турган Бешимбаева Айгерим Кабылбековнаны Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттыгына шайланды деп таануу жѳнүндѳ чечим кабыл алды.
