2020-жылы 12-февралда КР БШКда 2020-жылдын 12-апрелине дайындалган жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоодо шайлоочулардын тизмелерине байланыштуу маселелер боюнча жумушчу кеңешме болуп өттү.

Кеңешмеге КР БШК мүчөлөрү, КР Башкы прокурорунун, КР Ички иштер министрлигинин, КР Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин, КР Өкмөтүнө караштуу Жергиликтүү өз алдынча башкаруу иштери жана этностор аралык мамилелер боюнча мамлекеттик агенттигинин, КР Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик каттоо кызматынын  өкүлдөрү катышты.

Кеңешмеде жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо дайындалган шаарларга жакын жайгашкан райондордун жарандарынын туруктуу жашаган жеринин даректерин алмашуусу жөнүндө маселелер каралды, катталуу эсебин алмаштырган жарандардын санынын көбөйүүсүнүн мүмкүн болуучу себептери, ошондой эле бул процесстердин жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоонун натыйжаларына таасири жөнүндө,  маселелер туруктуу жашаган жеринин каттоосун алмашуу тартибиндеги кемчиликтерди четтетүү боюнча зарыл чаралар жөнүндө маселелер талкууланды.

Мамлекеттик каттоо кызматы тарабынан Ош, Каракол, Токмок ж.б. шаарларда катталуу эсебине турган жарандардын саны иш жүзүндө көбөйүүсү жөнүндө маалымат берилди. Катталуунун  көбөйүү статистикасы изилденип жатканы белгиленди.

Себептерди талкуулоодо процессти шашылыш түрдө толук талдап чыгуу, шаарларда эсепке коюунун көбөйүүсүнүн бардык себептерин изилдөө, жарандарды себептердин категориялары боюнча дифференциялоо, мүмкүн болуучу манипуляцияларды аныктоо жана изилдеп, жоопкерчиликке тартуу үчүн укук коргоо органдарына жиберүү  зарылдыгы белгиленди.

КР БШК мүчөлөрү алдыда ошол шаарларда өтүүчү шайлоого байланыштуу шайлоочулардын тизмелери менен манипуляция жасоого жол бербөө боюнча тез арада чара көрүү зарыл экенин белгилешти.

Укук коргоо органдарынын өкүлдөрү маселе ыкчам түрдө изилденерин жана бузууларга бөгөт коюу жана күнөөлүү жактарды жоопкерчиликке тартуу боюнча иштер жүргүзүлөрүн билдиришти. Прокуратура тарабынан каттоо жана шайлоочулардын тизмесин түзүү процессинин мыйзамдуулугуна көзөмөл камсыздалмакчы.

БШК Төрагасы Шайлдабекова Н.К. 2018-2019-жылдары шайлоочулардын тизмеси өлкө боюнча жалпысынан 300 миң шайлоочуга өскөнүн (2017-жылы шайлоодо 3 025 миң шайлоочу болгон) маалымдады.

18 жашка толгон жана андан ашкан,  шайлоочулардын тизмесине киргизилбеген жарандардын саны кыйла көп болгонун эске алЫП (500 миңге жакын адам), БШК Өкмөт жана жергиликтүү органдар менен биргеликте  региондордо маалыматтык-түшүндүрүү иштерин жүргүздү.

Шайлоо мыйзамдарын түшүндүрүү иштери менен катар 2019-жылы жергиликтүү органдарга Дарек регистрин тактоо, шайлоо участокторунун чек араларындагы объектилерди (жаңыларын жана кайрадан өзгөртүлүп аталгандарын) эсепке алууну жакшыртуу, биометрикалык каттоо жана шайлоочулардын тизмесине киргизүү үчүн айыл тургундарына шарттарды түзүү боюнча чараларды көрүү сунушталган. Бул иштер 2020-Калкты каттоого жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоого карата даярдык көрүүнүн маанилүү чарасы катары белгиленген.

Ошондой эле бир турак жайда катталган жарандардын чектелген саны боюнча мыйзамдар менен чектөө каралбаганы белгиленди.

Кеңешменин жыйынтыгы боюнча төмөнкүдөй чечилди:

1. МККга жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо пландалган шаарларда 2019-жылдын акыркы айларында жана 2020-жылдын башында жарандардын туруктуу жашаган жериндеги катталуусунун алмашуусу боюнча жарандарды алмашуу себептеринин категориялары боюнча дифференциялоо менен талдоо жүргүзүү сунушталсын.

2. Укук коргоо органдарына (ИИМ, УКМК) ыкчам тартипте жарандарды каттоо боюнча маалыматты изилдеп, жарандарды каттоо процессинде мүмкүн болуучу бузууларды аныктоо жана күнөөлүү жактарды жоопкерчиликке тартуу боюнча тез арада иш жүргүзсүн.

3. Башкы прокуратура жарандарды каттоо эсебин алмашуу боюнча аракеттердин  мыйзамдуулугуна көзөмөлдү камсыздоосу зарыл.

4. МККга КР Юстиция министрлиги жана КРӨгө караштуу ЖӨБИЭМА менен биргеликте бир турак жайда катталуучу жарандардын саны  боюнча ченемдерди белгилөө жаатында иш жүргүзүү сунушталсын.

КР БШК аппаратынын маалыматтык бөлүм