Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын башчысы Н. Шайлдабекова Брюсселге иш сапарынын жүрүшүндө кыргыз диаспорасынын өкүлдөрү менен жолугушуу өткөрдү. Жолугушууга КР Тышкы иштер министринин орун басары А. Мадмаров, Кыргыз Республикасынын Бельгиядагы жана Бенилюкс өлкөлөрүндөгү ЫУА элчиси, Кыргызстандын ЕБ менен ЮНЕСКОдогу туруктуу өкүлү М. Джумалиев катышты.
Н. Шайлдабекова мекендештерге Кыргыз Республикасынын чет өлкөлөрдө жүргөн жарандарынын шайлоо укуктарын ишке ашыруу шарттарын жакшыртуу боюнча мамлекет тарабынан көрүлүп жаткан чаралар жөнүндө билдирди. Маселен, 2018-2020-жылдарга шайлоолор жөнүндө мыйзамдарды өркүндөтүүнүн стратегиясынын алкагында төмөнкүлөрдү караган мыйзамдар кабыл алынып, күчүнө кирди:
1. Чет өлкөлөрдөгү шайлоо участокторунун санын көбөйтүү – КР ТИМдин сунушу боюнча, жарандар жүргөн өлкөнүн тиешелүү органдары менен макулдашуу боюнча шайлоо участокторун дипломатиялык өкүлчүлүктөрдө жана консулдук мекемелерде гана эмес, мамлекеттик органдардын өкүлчүлүктөрүндө дагы уюштуруунун эсебинен.
2017-жылы Европада 7 шайлоо участогу ачылды: ГФРде – 3 УШК, Австрияда, Бельгия Королдугунда, Улуу Британияда жана Швейцарияда – бирден. Түркияда – Анкара менен Стамбулда 2 участок ачылды. 2019-жылы ТИМ тарабынан Италия менен Францияда өкүлчүлүктөрдү ачуу маселеси иштелип чыгууда. Бул Европада участоктордун санын көбөйтүү үчүн негиз болуп калат.
2. Жарандардын арыздарды берүү мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү – арыздарды участокто гана эмес, мыйзамдарга ылайык иденттештирүүдөн же авторлошуудан өткөрүү менен электрондук түрдө (2019-жылдагы шайлоолордон баштап “Тизме” сайтындагы “шайлоочунун бөлмөсү” жана мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөр порталы аркылуу) дагы берилиши мүмкүн.
Шайлоочулардын тизмеси эми мыйзамдарга ылайык туруктуу жаңылоо режиминде “Тизме” порталында болот, ошондуктан жарандар өз участокторун алдын ала тактап, ал эми шайлоонун жүрүшүндө добуш берүү дарегиндеги өзгөрүүлөр же каталарды же өз маалыматтарын тактоо жөнүндө зарыл арыздарды бере алышат.
3. Конституциялык Мыйзамдын негизинде маанилүү өзгөртүү киргизилди, ага ылайык чет өлкөдөгү участоктордо добуш берүүгө шайлоочулардын тизмесине кирүү үчүн арыз берген жаран арызында көрсөтүлгөн мөөнөткө чет өлкөдөгү мекемеде акысыз негизде убактылуу консулдук эсепте каттоого алынат. КР Тышкы иштер министринин орун басары А. Мадмаров маалымат бергендей, консулдук эсепке коюунун жалпы шарттары электрондук эсепти киргизүү менен жалпысынан жакшыртылмакчы.
4. Шайлоочулардын тизмелерин тактоо мөөнөттөрү узартылды – алдын ала тизме сайтта 80 күн мурда жайгаштырылат, участокто добуш берүү күнүнө чейин 70 күн мурда илинет, ал эми арыздарды кабыл алуу добуш берүү күнүнө чейин 15 күн мурда аяктайт (тактоонун жалпы мөөнөтү азыр – 65 күн, мурда 45 күн болчу). Бул жарандарга шайлоочулардын тизмесине кирүүгө же УШКны Кыргызстандагы каттоо жеринен чет өлкөдөгү участокко өзгөртүүгө көп убакыт берет.
5. КР жарандарынын чет өлкөлөрдөгү мекемелерде биометрикалык каттоодон өтүүсүнүн жигерденүүсү – анын ичинде маалыматтарды көчмө жол менен топтоо, ошондой эле КР аэропортторунда жана темир жол вокзалдарында биометрикалык маалыматтарды топтоо пункттарын жайгаштыруу. Атайын жана Ыйгарым укуктуу элчи М.Джумалиев элчилик аккредиттөө өлкөлөрүндө биометрикалык маалыматтарды көчмө жол менен каттоо боюнча чараларды көрүүгө даяр экенин маалымдады.
6. Кеңири маалыматтык өнөктүктү жүргүзүү, чет өлкөлөрдө убактылуу жүргөн жарандардын бирикмелери менен жигердүү иш жүргүзүү ж.б. чаралар. БШКда Кыргыз Республикасынын чет өлкөлөрдө жашаган жана жүргөн жарандарынын шайлоо укуктарын ишке ашырууну камсыздоо боюнча Жумушчу топ иштейт. Жумушчу топтун курамында мамлекеттик органдардын жана ар кайсы чет өлкөлөрдөгү мекендештердин коомдук уюмдарынын өкүлдөрү бар. Ал топ чет өлкөлөрдөгү жарандарды кабарландыруу боюнча чаралардын планын иштеп чыгып, аны ишке ашыра баштады. Жумушчу топ чет өлкөлөрдөгү жарандардын шайлоо укуктарын жакшыртуу боюнча сунуштарды дагы кабыл алат.
КР БШК аппаратынын маалымат бөлүмү
