Башкы Жаңылыктар “Конституционализм жана укук үстөмдүгү” индиялык-кыргыз симпозиуму

“Конституционализм жана укук үстөмдүгү” индиялык-кыргыз симпозиуму

28-Ноя, 2019

26-ноябрда Бишкекте Индиянын Кыргыз Республикасындагы Элчилиги менен Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы тарабынан уюштурулган, Индиянын Конституциясы кабыл алынган күндөн тартып 70 жылдыгына арналган “Конституционализм жана укук үстөмдүгү” индиялык-кыргыз симпозиуму өттү.

Симпозиумдун ачылышында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Н.Шайлдабекова, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңештин депутаты, Индия Республикасы, Бангладеш Республикасы, Шри-Ланка менен кызматташтык боюнча депутаттык достук тобунун жектекчиси Э. Байбакпаев, Индия Республикасынын Кыргыз Республикасындагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу элчиси Алок А. Димри куттуктоо сөзү менен чыгышты.

Симпозиумдун максаты демократиянын биргелешип жолун жолдоо жана укук үстөмдүгүн белгилөө, парламентаризмдин конституциялык негиздерин, Кыргыз Республикасында жана Индияда эркин шайлоолорду талкуулоо болуп саналат.

Кыргыз Республикасынын БШКсынын башчысы Индиянын Элчисин жана анын атынан Индиянын жарандарын Индиянын конституциясынын
70 жылдык маарекеси менен куттуктады.Ошону менен бирге ал Индия менен кызыкчылыктардын жалпылыгы байланыштырып тургандыгын, Индиядан үйрөнө турган көп нерселердин бар экендигин белгиледи.

“Конституционализм көз карандысыз Индияда, татаал жолдон өттү. Индия Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин колониялык көз карандуулуктан бошонуп чыккан биринчи ири өлкөлөрдүн бири болуп саналат, ал өзүнүн кайталангыс мамлекетин түзүп, башка эркиндике чыккан өлкөлөр менен элдер үчүн үлгү болуп калган кеңири жана негиздүү коомдук дискуссиянын негизинде өзүнүн Конституциясын кабыл алды.

Индиядагы парламентаризм 70 жылдын ичинде убакыттын татаал сыноосунан өтүп, өзүнүн туруктуулугун жана ырааттуу өнүккөнүн  көрсөтө алды. Бүгүнкү күндө Индия эң жогорку деңгээлдеги демократиялык мамлекет болуп эсептелет.

Парламенттик демократияны куруу багытында Индиянын саясий системасынын туруктуулугуна жетишүү тажрыйбасы Кыргызстан үчүн эң баалуу болуп саналат”, - деп билдирди КР БШКсынын башчысы.

Индия Республикасынын Кыргыз Республикасындагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу Элчиси Алок. А Димри шайлоо комиссиялары жана биздин конституция укук үстөмдүгү болуп калыптанган жана пайдалуу башкарууну көздөгөн демократиялуу өлкөлөр үчүн үлгү болуп санала тургандыгын баса белгиледи.

 “Дүйнө жүзүндө ири демократиялуу болушу менен Индиянын конституциясы негизги укук, милдеттүүлүк, парламенттик демократия, бийликтин бөлүштүрүлүшү, эркин жана адилеттүү шайлоолор биздин парламенттик салтыбыздын негизи катары бийликтин тынч жана жөнөкөй алмашуусу жаатындагы аракеттер убакыттын чоң сыноосунан өттү”, - деп билдирди элчи мырза.

“Конституционализм жана укук үстөмдүгү” симпозиумунун ишине Борбордук Азиядагы Америка Университетинин директору Андрев Кучинс катышып, өз сөзүндө жарандык коомду түзүү жана өнугүү маселелерине кеңири токтолду. КР ТИМинин Дипломатиялык академиясынын ректору Чынара Адамкулова эки өлкөнүн ортосундагы эки тараптуу кызматташуулар боюнча кеңири сөз козгоду, ал эми Кыргыз Республкасынын Атайын жана Ыйгарым укуктуу посланниги Евгений Каблуков Индия Республикасынын конституциялык түзүлүшүнүн негиздери, укуктук мамлекеттин калыптанышы жана Экинчи дүйнөлүк согуштан кийинки саясий процесстер тууралу айтып берди. Ал эми Ж.Баласагын атындагы КУУнун профессору  Тынчтыкбек Чоротегин чогулгандардын алдында анча чоң эмес тарыхый экскурс жүргүзүп, Индиянын адамзат цивилизациясындагы жетишкен ийгиликтерине жана ролуна кеңири токтолду. Профессор  Таму  Чаттопадхай белгилегендей, Индиянын математика жана медицина илимдерине кошкон салымдары уникалдуу. Ошондой эле илимдин башка тармактарында да кыйла белгилүү ачылыштар жасалды. Ал эми профессор Таму Чаттопадхай Индиянын билим берүү жаатында мазмуунду баяндама жасады.

Симпозиумдун аягында дискуссияга катышкандар өздөрү кызыккан маселелер боюнча лекторлорго  бир катар суроолорду беришти.

КР БШК аппаратынын маалыматтык бөлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШК өкүлдөрү Чүй облусунун мамлекеттик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери менен Президенттик шайлоого даярдык маселелерин талкуулашты
20-Ноя, 2026

КР БШК өкүлдөрү Чүй облусунун мамлекеттик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери менен Президенттик шайлоого даярдык маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 19-ноябрында Кыргыз Республикасынын Президентинин Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратында 2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү маселелери боюнча жумушчу жолугушуу болуп өттү.Жолугушууга КР БШК төрагаларынын орун басарлары Л. Лурова жана Р. Жакышов, БШКнын мүчөсү М. Темирбаева, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн орун басары Г. Кыштобаева катышып, иш-чараны биргеликте өткөрүштү.Жолугушууга жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана облустагы шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү да катышты.Л. Лурова катышуучуларга облуста шайлоого даярдык көрүүнүн жүрүшү тууралуу маалымат берди. Ал календардык планда белгиленген иш-чараларды өз мөөнөтүндө аткарууга, шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, ошондой эле шайлоо комиссияларынын мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен натыйжалуу кызматташуусуна өзгөчө көңүл бурду.Р. Жакышов шайлоо мыйзамдарындагы өзгөртүүлөр, жарандардын Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого катышуусунун жаңы мүмкүнчүлүктөрү жана жаңыланган шайлоо технологиялары тууралуу маалымат берди.Ал эми майыптыгы бар шайлоочулардын жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын өркүндөтүү жана ишке ашыруу боюнча жумушчу топтун жетекчиси М. Темирбаева шайлоо участкаларынын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу боюнча көрүлүп жаткан чараларды тааныштырды.
Кененирээк билүү >>
КР БШК Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо чет өлкөлөрдө алгачкы 74 шайлоо участогун түздү
20-Ноя, 2026

КР БШК Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо чет өлкөлөрдө алгачкы 74 шайлоо участогун түздү

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы чет мамлекеттердин аймагында 74 шайлоо участогун түзүү жөнүндө чечим кабыл алды. Учурда шайлоо участокторун ачуу боюнча иштер улантылууда.Мындай чечим 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоодо чет өлкөлөрдө жашап же жүргөн Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарын камсыз кылуу максатында кабыл алынды.Азыркы учурда алардын эң көбү - 20 шайлоо участогу Россия Федерациясында түзүлдү. Түркия жана Казакстанда 6дан, АКШда 5 шайлоо участогу ачылды.Корея Республикасында жана Италияда 3төн шайлоо участогу иштейт. Өзбекстанда, Германияда, Кытайда жана Бириккен Араб Эмираттарында 2ден шайлоо участогу түзүлдү.Калган 23 шайлоо участогу башка өлкөлөрдө, анын ичинде Австрияда, Чехияда, Словакияда, Польшада, Улуу Британияда, Беларуссияда, Литвада, Венгрияда, Бельгияда, Францияда, Швейцарияда, Сауд Арабиясында, Кувейтте, Катарда, Египетте, Азербайжанда, Тажикстанда, Түркмөнстанда, Малайзияда, Пакистанда, Индияда, Японияда жана Монголияда уюштурулду.Ошентип, бүгүнкү күнгө карата 33 мамлекетте шайлоо участоктору түзүлдү.Добуш берүү күнүнө чейин чет өлкөлөрдө кошумча шайлоо участокторун ачуу пландаштырылууда. Алардын саны жана даректери тууралуу маалымат кошумча жарыяланат.Түзүлгөн шайлоо участокторунун актуалдуу тизмеси жана алардын даректери менен бул жерден таанышууга болот:
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады
20-Ноя, 2026

КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүнкү жыйынында Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер Масалиев Исхак Абсаматовичтин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады.Айдакеева Бегимай Кувандыковна Масалиев Исхак Абсаматовичтин финансылык маселелер боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү болуп катталды.Белгилей кетсек, талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүнө белгиленген үлгүдөгү каттоо күбөлүгү берилет.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы "Сезим" фондунан коомдук байкоочуну каттады
20-Ноя, 2026

КР БШКсы "Сезим" фондунан коомдук байкоочуну каттады

Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы бүгүн, 20-ноябрда «Сезим» майыптыгы бар адамдардын коомдук фондунан коомдук байкоочуну каттоо жөнүндө чечим кабыл алды.Борбордук шайлоо комиссиясына «Сезим» майыптыгы бар адамдардын коомдук фондунан 2026-жылдын 16-ноябрында келип түшкөн билдирүүнүн негизинде Майнаев Камилжан Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү жана өткөрүү мезгилинде Ош облусунун аймагындагы бардык шайлоо комиссияларында коомдук байкоочу болуп катталды.Катталган коомдук байкоочуга белгиленген үлгүдөгү күбөлүк берилет.
Кененирээк билүү >>