Айылдык кеңештерде мандаттардын 30 пайыздан аз эмесин аялдар үчүн резервге калтыруу ченеми жөнүндө маалыматтык-түшүндүрүү иштерин жүргүзүү максатында КР БШКнын Төрагасы Н.К. Шайлдабекова “Өнүккөн аял – өнүккөн регион, өнүккөн мамлекет” деген темада 2019-жылы 5-октябрда Ысык-Көл облусунун Чолпон-Ата шаарында болуп өткөн республикалык конференцияга катышты.
КР ЖКнын депутаты, Жогорку Кеңештин Төрагасынын орун басары А. Касымалиева бул конференцияны уюштуруунун демилгечиси болду. Конференцияга КР ЖКнын депутаттары, жергиликтүү кеңештердин депутаттары, аялдар кеңештеринин өкүлдөрү, ошондой эле 7 облустан окутуучулар жана мугалимдер катышты.
Жолугушуунун жүрүшүндө Н.К. Шайлдабекова шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жекече алганда, айылдык кеңештерде мандаттардын 30 пайыздан аз эмесин аялдар үчүн резервге калтыруу боюнча жаңы ченемди ишке ашыруу жөнүндө айтып берди.
Акыркы 15 жылда айылдык кеңештердин депутаттарынын арасында аялдардын саны туруктуу азайып баратканы байкалууда. Маселен, 2004-жылы өлкө боюнча жергиликтүү кеңештерде алар 19% шайланса, 2008-жылы – 17%, 2012-жылы – 13%, в 2016-жылы – 10% шайланган. Азыркы кезде 86 айылдык кеңеште б.а. ар бир бешинчи айылдык кеңеште бир дагы аял шайланган эмес. Ушул өкүм сүрүп келаткан тенденцияда айылдык кеңештерде депутат аялдардын болбой калуу ыктымалдыгы кыйла жогору. Ушуга байланыштуу аялдардын жергиликтүү кеңештерде өкүлчүлүгүн көбөйтүү үчүн “Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 59-1-беренесине айылдык кеңештерде мандаттардын 30 пайыздан аз эмесин аялдар үчүн резервге калтыруу жөнүндө ченемдер киргизилди.
Алдыда – 2020-жылы апрелде өтүүчү шайлоодо 26 айылдык кеңеште мандаттардын болжолдуу саны 376ны түзөт, алардын 137 мандаты аялдар үчүн резервге калтырылат. Ушуга байланыштуу КР БШКнын Төрагасы Н.К. Шайлдабекова жаңы ченемди толук ишке ащыруу үчүн бардык катышуучуларды алдыдагы шайлоолорго жигердүү катышууга чакырды.
Н.К. Шайлдабекова Саруу айылдык кеңешинин депутаттарын мөөнөтүнөн мурда шайлоонун жүрүшүндө “Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын жаңы ченемдерин жана талаптарын колдонуунун ийгиликтүү тажрыйбасы бар экени жөнүндө маалымат берди. Саруу айылдык кеңешинин 21 депутатынын мандатынын 9ун аял депутаттар алышты. 2019-жылы 4-октябрда Саруу айылдык кеңешинин биринчи сессиясында депутаттардын добушунун көпчүлүк (21ден 12син) добушун алган Оморова Айнура Самыйбековна кеңештин төрагасы болуп шайланды.
Аялдардын айылдык кеңештерде кыйла кеңири өкүлчүлүгү балдардын, аялдардын жана калктын аялуу топторунун кызыкчылыктарына тийиштүү маселелерди, анын ичинде саламаттык сактоо жана билим берүү маселелерин натыйжалуу чечүүгө мүмкүнчүлүк берет, кеңештин туруктуу иштөөсүнө өбөлгө түзөт, сабырдуулуктун жана биримдиктин бекемделишине салым кошот.
КР БШК аппаратынын маалыматтык бөлүмү
