Башкы Жаңылыктар Жаштар жана шайлоо. Келечек үчүн жоопкерчилик. Студенттик иш-чаралар …

Жаштар жана шайлоо. Келечек үчүн жоопкерчилик. Студенттик иш-чаралар – 2019-жылдын күзү

01-Окт, 2019

Шайлоо укуктары жөнүндө жаштарга маалымат берүү боюнча өнөктүктүн алкагында КР БШКнын өкүлдөрү Ош мамлекеттик юридикалык институтунун жана Жалал-Абад мамлекеттик университетинин студенттери менен “Жаштар жана шайлоо. Келечек үчүн жоопкерчилик” деген темада жолугушуу өткөрүштү.

Жаштардын өлкөнүн маанилүү коомдук-саясий процесстерине – республикалык жана жергиликтүү шайлоолорго катышуусун жогорулатуу агартуу иш-чараларынын башкы максаты болуп саналат.

Маселен, шайлоочулардын тизмесинин түзүмүндө жаш шайлоочулардын үлүшү республика боюнча 34%ды түзөт, бул болжол менен 1 051 000ден ашык адам. 2017-жылы Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо шайлоочулардын келүүсү жалпысынан шайлоочулардын санынан 56%ды түздү. Мында 18 жаштан 30 жашка чейинки курактагы жаш шайлоочулардын катышуусу жалпысынан республика боюнча 41%ды түздү б.а. жалпы шайлоочуларга салыштырмалуу жаштардын жигердүүлүгү төмөн.

Бул көрсөткүч бардык жерлерде бирдей эмес. Маселен, Жалал-Абад шаарында 2017-жылдагы шайлоого жаштардын 36%ы добуш берүүгө катышты, бул республика боюнча жаштардын орточо келүүсүнөн 5%га төмөн.

Ошол эле учурда Ош шаарында жаштардын жигердүүлүгү жаштардын арасында 63%га барабар, бул жаштардын республика боюнча катышуусуна  салыштырмалуу жогору.

Жолугушуулардын жүрүшүндө Боршайкомдун жетекчилери студенттерге жаштардын шайлоого жигердүү катышуусунун маанилүүлүгү, шайлоону уюштурууда шайлоо органдарынын ролу, аң-сезимдүү, эркин жана жооптуу тандоонун мааниси, жашыруун добуш берүүнүн кепилдиктери жөнүндө айтып беришти.

Жигердүү катышуунун жүрүшүндө студенттер шайлоо процессинин айкындуулугун жана аныктыгын, маалыматтарды өткөрүп берүүнүн коопсуздугун, саясий партияларды жана талапкерлерди каржылоонун айкындуулугун камсыздоого, автоматтык эсептөөчү урналардын мүмкүнчүлүктөрүнө байланыштуу маселелерге кызыгышты. Ошондой эле студенттер шайлоо процессинин жеткиликтүүлүгүн камсыздоо маселелерине, шайлоо алдындагы өнөктүктү жана шайлоону чагылдыруунун өзгөчөлүктөрүнө, үгүт ишинин ыкмаларына, өкүлчүлүктүү органдардын ыйгарым укуктарына, бузууларга, шайлоо укуктарын бузгандык үчүн тиешелүү санкцияларга кызыгышты.

КР БШКнын өкүлдөрү аң-сезимдүү тандоо үчүн кабардар болуп, катышып жаткан шайлоо процессин түшүнүү зарыл экенин айтып беришти. Жарандар татыктуу талапкерлерди тандоосу үчүн шайлоого катышып  жаткан партиялар жана талапкерлер жөнүндө маалымат алуусу мааниге ээ. Жашыруун добуш берүүнүн кепилдигин сактоо эркин тандоо үчүн негиз болуп саналат. Кыргыз Республикасында шайлоо жалпы таанылган эл аралык стандарттарга ылайык өткөрүлүүдө, мамлекет добуш берүүнүн жашыруундуулугун сактоого кепилдик берүүдө, аны бузгандык үчүн жазык жоопкерчилиги каралган.

КР БШК шайлоочуларды жооптуу тандоого, добуштарды сатууга жана администрациялык ресурска алдырбоого чакырды.

КР БШКда Жарандык билим берүү борборун ишке киргизүү пландалууда, жарандар үчүн иш-чаралардын кеңири спектрин, анын ичинде жаштар, аялдар, шайлоочулардын башка категориялары үчүн, демократиялык институттарды жана процесстерди, өлкөнүн коомдук-саясий турмушунда шайлоонун ролун түшүнүүнү хакшыртуу үчүн билим берүүчү атайын чараларды дайыма өткөрүп туруу анын миссиясы болмокчу.

Кыргызстандын шайлоо моделин түшүндүрүү үчүн автоматтык эсептөөчү урна (АЭУ) орнотулду, анын жардамы менен студенттерге добуш берүүнүн айкындуулугун жана аныктыгын камсыздоочу добуш берүүнүн жана жыйынтыктарды чыгаруунун тартибин көрсөтүштү.

Шайлоо процессинин инклюзивдүүлүгүн түзүү жана укук маданиятын арттыруу боюнча стратегиялык милдеттердин алкагында, ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдар үчүн тең укуктарды камсыздоо боюнча биринчи даражадагы милдеттерди баса белгилеп, КР БШК учурдан пайдаланып, ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдар коомдук негизде пайдалансын үчүн Жалал-Абад мамлекеттик университетинин китепканасына Брайл тамгалары менен мамлекеттик жана расмий тилдерде басылып чыгарылган “Кыргыз Республикасынын Конституциясы” китебинин эки нускасын өткөрүп берди.

КР БШК бул чаралар менен өсүп келаткан муундун Кыргызстандын шайлоо тутуму жөнүндө маалымат алуусуна жана шайлоо тутумун түшүнүүсүн, шайлоого катышуусун жигердетүү менен жарандык жигердетүүлүктү жана жоопкерчиликти калыптандырууга умтулат. Жаштар менен иштер ЕККУнун Бишкектеги программалык кеңсесинин колдоосунда жүргүзүлүүдө. Өлкөнүн башка региондорундагы ЖОЖдордо дагы мындан ары лекцияларды өткөрүп туруу пландалууда.

КР БШК аппаратынын маалымат бөлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШК өкүлдөрү Чүй облусунун мамлекеттик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери менен Президенттик шайлоого даярдык маселелерин талкуулашты
20-Ноя, 2026

КР БШК өкүлдөрү Чүй облусунун мамлекеттик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери менен Президенттик шайлоого даярдык маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 19-ноябрында Кыргыз Республикасынын Президентинин Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратында 2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү маселелери боюнча жумушчу жолугушуу болуп өттү.Жолугушууга КР БШК төрагаларынын орун басарлары Л. Лурова жана Р. Жакышов, БШКнын мүчөсү М. Темирбаева, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин Чүй облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн орун басары Г. Кыштобаева катышып, иш-чараны биргеликте өткөрүштү.Жолугушууга жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана облустагы шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү да катышты.Л. Лурова катышуучуларга облуста шайлоого даярдык көрүүнүн жүрүшү тууралуу маалымат берди. Ал календардык планда белгиленген иш-чараларды өз мөөнөтүндө аткарууга, шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, ошондой эле шайлоо комиссияларынын мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен натыйжалуу кызматташуусуна өзгөчө көңүл бурду.Р. Жакышов шайлоо мыйзамдарындагы өзгөртүүлөр, жарандардын Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого катышуусунун жаңы мүмкүнчүлүктөрү жана жаңыланган шайлоо технологиялары тууралуу маалымат берди.Ал эми майыптыгы бар шайлоочулардын жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын өркүндөтүү жана ишке ашыруу боюнча жумушчу топтун жетекчиси М. Темирбаева шайлоо участкаларынын жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу боюнча көрүлүп жаткан чараларды тааныштырды.
Кененирээк билүү >>
КР БШК Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо чет өлкөлөрдө алгачкы 74 шайлоо участогун түздү
20-Ноя, 2026

КР БШК Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо чет өлкөлөрдө алгачкы 74 шайлоо участогун түздү

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы чет мамлекеттердин аймагында 74 шайлоо участогун түзүү жөнүндө чечим кабыл алды. Учурда шайлоо участокторун ачуу боюнча иштер улантылууда.Мындай чечим 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин кезектеги шайлоодо чет өлкөлөрдө жашап же жүргөн Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарын камсыз кылуу максатында кабыл алынды.Азыркы учурда алардын эң көбү - 20 шайлоо участогу Россия Федерациясында түзүлдү. Түркия жана Казакстанда 6дан, АКШда 5 шайлоо участогу ачылды.Корея Республикасында жана Италияда 3төн шайлоо участогу иштейт. Өзбекстанда, Германияда, Кытайда жана Бириккен Араб Эмираттарында 2ден шайлоо участогу түзүлдү.Калган 23 шайлоо участогу башка өлкөлөрдө, анын ичинде Австрияда, Чехияда, Словакияда, Польшада, Улуу Британияда, Беларуссияда, Литвада, Венгрияда, Бельгияда, Францияда, Швейцарияда, Сауд Арабиясында, Кувейтте, Катарда, Египетте, Азербайжанда, Тажикстанда, Түркмөнстанда, Малайзияда, Пакистанда, Индияда, Японияда жана Монголияда уюштурулду.Ошентип, бүгүнкү күнгө карата 33 мамлекетте шайлоо участоктору түзүлдү.Добуш берүү күнүнө чейин чет өлкөлөрдө кошумча шайлоо участокторун ачуу пландаштырылууда. Алардын саны жана даректери тууралуу маалымат кошумча жарыяланат.Түзүлгөн шайлоо участокторунун актуалдуу тизмеси жана алардын даректери менен бул жерден таанышууга болот:
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады
20-Ноя, 2026

КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүнкү жыйынында Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкер Масалиев Исхак Абсаматовичтин ыйгарым укуктуу өкүлүн каттады.Айдакеева Бегимай Кувандыковна Масалиев Исхак Абсаматовичтин финансылык маселелер боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү болуп катталды.Белгилей кетсек, талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлүнө белгиленген үлгүдөгү каттоо күбөлүгү берилет.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы "Сезим" фондунан коомдук байкоочуну каттады
20-Ноя, 2026

КР БШКсы "Сезим" фондунан коомдук байкоочуну каттады

Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы бүгүн, 20-ноябрда «Сезим» майыптыгы бар адамдардын коомдук фондунан коомдук байкоочуну каттоо жөнүндө чечим кабыл алды.Борбордук шайлоо комиссиясына «Сезим» майыптыгы бар адамдардын коомдук фондунан 2026-жылдын 16-ноябрында келип түшкөн билдирүүнүн негизинде Майнаев Камилжан Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү жана өткөрүү мезгилинде Ош облусунун аймагындагы бардык шайлоо комиссияларында коомдук байкоочу болуп катталды.Катталган коомдук байкоочуга белгиленген үлгүдөгү күбөлүк берилет.
Кененирээк билүү >>