Аялдардын шайлоого жигердүү катышуусу – ЖӨБдүн ишинин туруктуулугунун жана натыйжалуулугунун фактору
26 августа 2019
2019-жылы 22-сентябрда Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районунун Саруу айылдык кеңешинин депутаттарын мөөнөтүнөн мурда шайлоо өткөрүлөт.
Саруу айылдык кеңешине бардыгы 21 депутат шайланат. Шайлоо ар бири 7 мандат боюнча үч округда өтөт.
2019-жылы 28-августта күчүнө кирген “Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына киргизилген өзгөртүүлөргө ылайык айылдык кеңештерге шайлоодо аялдар үчүн мандаттардын 30 пайыз квотасы каралган.
Бул Саруу айылдык кеңешинин үч округунун ар биринде 30 пайыздан аз эмеси б.а. 3 мандаттан аз эмеси аял талапкерлерге резервге калтырылат дегенди билдирет.
Айылдык кеңештерде аялдардын кыйла кеңири өкүлдүгү балдардын, аялдардын жана калктын аялуу топторунун кызыкчылыктарына тийиштүү социалдык жактан маанилүү маселелерди, анын ичинде саламаттык сактоонун жана билим берүүнүн маселелерин натыйжалуу чечүүгө мүмкүнчүлүк берет деп болжолдонууда.
Аялдардын жергиликтүү кеңеште өкүлдүгүнүн маанилүүлүгүн эске алып, Жети-Өгүз аймактык шайлоо комиссиясы Саруу айылдык кеңешинин депутаттыгына талапкерлердин документтерин кабыл алууну улантууда жана аялдарды айылдык кеңештин депутаттыгына талапкер катары жигердүү катышууга чакырууда.
Учурда талапкерлерди көрсөтүү мезгили улантылууда. Каттоо үчүн зарыл документтерди Жети-Өгүз аймактык шайлоо комиссиясына 2019-жылдын 29-августу саат 24.00гө чейин берүү абзел.
Маалымат катары:
Акыркы 15 жылда айылдык кеңештердин депутаттарынын арасында аялдардын саны туруктуу азайып баратканы байкалганын белгилей кетүү керек. Маселен, 2004-жылы өлкө боюнча алар 19% шайланса, 2008-жылы – 17%, 2012-жылы – 13%, в 2016-жылы – 10% шайланган. Ошондой эле азыркы кезде 86 айылдык кеңеште б.а. ар бир бешинчи айылдык кеңеште бир дагы аял шайланган эмес. Ушул өкүм сүрүп келаткан тенденцияда айылдык кеңештерде депутат аялдардын болбой калуу ыктымалдыгы кыйла жогору. Ушуга байланыштуу шайлоо жөнүндө тиешелүү мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү чечими кабыл алынды.
2019-жылы 8-августта Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан “Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына кол коюлду. Анда аялдар үчүн айылдык кеңештин депутаттарынын мандаттарынын 30 пайыздан аз эмес квота жана резервге калтырылган мандаттарды бөлүштүрүү тартиби каралган (59-1, 62- беренелер).
Айылдык кеңештердин депутаттарын шайлоонун жыйынтыктарын аныктоодо резервге калтырылган мандаттар ириде талапкер аялдардын ортосунда бөлүштүрүлөт. Башка талапкер аялдарга караганда көбүрөөк добуштардын санына ээ болгон талапкер аялдар шайланган болуп таанылат.
Эгерде шайлоо округунда талапкер аялдардын саны резервге калтырылган мандаттардын санынан аз болсо, анда мандаттар бөлүштүрүлгөндөн кийин калган мандаттар башка талапкерлер арасында бөлүштүрүлөт.
Эгерде тиешелүү шайлоо округунда талапкер аялдар жок болсо, анда резервге калтырылган мандаттар башка талапкерлер арасында бөлүштүрүлөт.
КР БШК аппаратынын маалыматтык бөлүмү
