Башкы Жаңылыктар 2017-жылдын 15-октябрында Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо Маалыматтык шайлоо …

2017-жылдын 15-октябрында Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодо Маалыматтык шайлоо системасын (МШС) колдонуунун натыйжалары жөнүндө маалымат

30-Окт, 2017

КР БШКнын 2017-жылдын 30-октябрындагыжыйынтыктоочу жыйналышынынжүрүшүндө КР БШКнынмаалыматтардыпрограммалык –техникалыккамсыздоо жана коопсуздук бөлүмүнүн башчысы Акимбаев А.Ж. 2017-жылдын 15-октябрында Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодоМаалыматтык шайлоо системасын (МШС) колдонуунун натыйжалары жөнүндө маалымат берди.

Маалымат түрүндө: МШС комплекси төмөнкүлөрдөн турат:

- шайлоо участокторунда турган, шайлоо бюллетендерин кабыл алууну жана эсептөөнү камсыз кылган автоматтык –эсептөөчү урналардан (АЭУ). Добуш берүү аяктагандан кийин АЭУдагы модемдин жардамы менен БШКнын серверине маалыматтарды берүү жүрөт.

- милдети АЭУдагы маалыматтарды чогултуу жана сактоо болуп эсептелген БШКнын серверинен.

- добуш берүүнүн жыйынтыктарын чагылдырган БШКнын МШС сайты.

1. КР Президентин шайлоонун жүрүшүндө МШС колдонуу үчүн АЭУну даярдоо жана тестирлөө боюнча иш жүргүзүлгөн, ал аяктагандан кийин шайлоо комиссияларына ар бир УШКга 2 ден (негизги жана резервдик) эсебинде 5370 даана АЭУ жана резерв үчүн АШКга 20% берилген.

2. Участкалык шайлоо комиссияларынын мүчөлөрүнүн санынан ар бир участокко АЭУнун 2 оператору эсебинде АЭУнун 4750 оператору октуудан өткөрүлгөн.

3. Андан тышкары, БШК тарабынан МКК менен биргеликте техникалык үзгүлтүктөр болгон учурда ыкчам техникалык жардам көрсөтүү үчүн 500 адистен турган Техникалык колдоо көрсөтүү тобу түзүлгөн жана окутуудан өткөрүлгөн.

Тестирлөө жүргүзүү мезгилине жана добуш берүү күнүнө АЭУнун операторлору үчүн техникалык маселелер боюнча кеңеш берүү, үзгүлтүктөргө өз убагында жооп берүү жана техникалык колдоо көрсөтүүчү адистерди жиберүү үчүн МКТ Башкармалыгынын кызматкерлеринин санынан 13 адамдан турган Call-борбор түзүлгөн.

4. Добуш берүү күнү АЭУдеги техникалык көйгөйлөр жөнүндө 62 сигнал катталган. Алардын ичинен тактоонун жүрүшүндө 26 учурда гана техникалык себептер болгондугу, 36 учурда – көйгөй операторлор тарабынан туура эмес тейлөөдөн улам келип чыккандыгы аныкталган.

55 АЭУ резервдегиге алмаштырылган, 7 ТКК адистери тарабынан жардам көрсөтүлгөндөн кийин ишке кирген.

Добуш берүү күнү техникалык мүчүлүштүктөн улам 3 УШКда: 5321 УШКда (Ош АШК), 8161 УШКда (Кызыл-Кыя АШК), 5268 УШКда (Кара-Суу АШК) стационардык (тунук) үкөктөр колдонулган. ТККнын адистери АЭУнун ишин калыбына келтиргенге чейинучастокто шайлоочулар абдан көбөйүп кеткендиктен, УШК АШК менен биргеликте добуш берүүнү стационардык үкөктөрдүнжардамы менен улантуу чечимин кабыл алышкан.

Бардык 3 УШКда АЭУнун бузулушуна каттоосу жокко чыгарылган талапкерлерди тизмеден туура эмес чийүү себеп болгон.

5. МШСнын байланыш каналдарыүзгүлтүксүз иштеген жана АЭУдан маалыматтар токтоосуз келип турган.

Добуш берүү күнү системдик администраторлор тарабынан 10:00, 13:00, 17:00 саатта маалыматтык шайлоо системасына добуш бергендердин саны жөнүндө маалыматтар киргизилип турган жана киргизилгенден кийинки 35-40 минутанын ичинде МШСнын сайтына чагылдырылып турган.

Шайлоо аяктагандан кийин 22:30 саатта БШКнын борбордук серверине дээрлик 90 ; автоматтык эсептөөчу урналардын маалыматтары келип түшкөн, алар автоматтык түрдө МШСнын сайтына чагылдырылып турган.

Маалыматтарды берүүнүн башталышына, алгачкы 10 минута ичинде (21:10) 1012 АЭУдан (42,6%), 21:00 – 1980 (84%га жакын), 22:00 – 2135 (89,9%), ал эми 23:30 – 2200 (92,6%) маалыматтар келип түшкөн (графикти кара).

Кол менен эсептөөнүн натыйжалары да протоколдордун УШКдан АШКга келип түшүүсүнө жараша МШС сайтында таблица форматында толугу менен чагылдырылып турган.

Добуш берүүнүн жыйынтыктарын жарандарга максималдуу айкындуулукта жана ыкчам жеткирип туруу максатында БШКнын адистери тарабынан УШКнын документтеринин графикалык көчүрмөсүн АЭУнун жардамы менен чогултуунун жана аларды БШКнын сайтына чагылдыруунун системасы иштелип чыккан. Аталган программа документтердин башка түрлөрүнүн көчүрмөлөрүнберүү жаначагылдыруу үчүн пайдаланылышы мүмкүн.

Добуш берүүнүн натыйжаларын Кыргызстандын географиялык картасында чагылдыруу боюнча программа иштелип чыккан. Добуш берүүнүн жыйынтыктары картанын тандалган масштабына жараша: бүткүл республика, область, АШК боюнча чагылдырылды. (Картадан тийиштүү аймакты тандап алып, келүүнүн, талапкерлерге берилген добуштарды автоматтык жана кол менен эсептөөнүн натыйжаларын областтар, АШК жана УШК боюнча көрүүгө болот. Ошондой эле курсор менен керектүү аймакты тандап алып, ар бир талапкер боюнча натыйжаларды областтар боюнча да көрүүгө болот).

Аталган программалар өз алдынча хостингде жайгашкан жана атайын иштелип чыккан программа аркылуу МШС менен сихрондошкон маалыматтардын базасына ээ.

Ошондой эле статистикалык отчеттордун ар кандай түрлөрүн түзүү жана аларды пайдалануучуларга берүү үчүн программалык камсыздоо иштелип чыккан. Аталган программанын жардамы менен иштелип чыккан отчеттор БШКда кол менен эсептөө протоколдорун кабыл алуу учурунда колдонулган.

6. МШС комплексинин үзгүлтүксүзишин жана анын маалыматтык коопсуздугун камсыздоо боюнча программалык-аппараттык системалар жана сервердик жабдууларштаттык режимде иштеди.

Интернет-мейкиндиктеги МШСнын сайтына кирүү аталган веб-сайттын бардык кирүүчүлөрүнө үзгүлтүксүз жана «катып калуусуз»уюштурулду. Кирүүнүн эң жогорку чеги 15-октябрда 20:00 сааттан 22: 22 саатка чейин туура келген – 0,06 секунда ичиндеги жооп берүүдө (үн кошуу) минутасына – 519 чакырык болгондугу байкалган.

Маалыматтык коопсуздукту камсыздоо үчүн маалыматтык коопсуздук саясаты боюнча Саясат жана Регламент иштелип чыккан жана КРнын ыйгарым укуктуу органдары тарабынан бекитилген.

1-октябрдан 14-октябрды кошкондо БШКнын серверине39584 жолу кибер-чабуул (бузуу аракеттери) жасоо аракеттери жасалган, ал эми 2017-жылдын 15-октябрындагы добуш берүү күнүндө – 80013 жолу жасалган.Системага кибер-чабуул жасоо аракеттеринин эң жогорку чеги 2017-жылдын 15-октябрында 21:05 сааттын терегинде катталган жана аталган убакыт ичинде – 18 358 чабуул жасалган (графикти кара). Кибер-чабуулдар дүйнөнүн 26дан ашуун өлкөлөрүндө жасалган. Бардык чабуулдар МШСны коргоо системасы тарабынан ийгиликтүү мизи майтарылган.

 

КР БШКнын маалыматтык бөлүмү

 

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
Кыргызстанда шайлоо системасы жалпы республикалык тестирлөөдөн өтүүдө
18-Ноя, 2026

Кыргызстанда шайлоо системасы жалпы республикалык тестирлөөдөн өтүүдө

Бүгүн, 18-ноябрда, өлкө боюнча Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдыктын алкагында шайлоо инфраструктурасын жалпы республикалык тестирлөө жүргүзүлүүдө. Президенттик шайлоо 2027-жылдын 27-январына белгиленген.Тестирлөө өлкө боюнча 2 492 шайлоо участогун, ошондой эле Бишкек шаарындагы «Дордой Плаза» соода борборунда жайгашкан аралыктан добуш берүү участогун камтыйт.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров аталган участокко барып, аралыктан добуш берүү тартибин көрсөтүп, журналисттердин суроолоруна жооп берди.Тестирлөөнүн негизги максаты — шайлоо инфраструктурасынын жана техникалык жабдуулардын алдыдагы президенттик шайлоого даярдыгын текшерүү.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду
17-Ноя, 2026

КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду

17-ноябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясында БШКнын алдындагы Жарандык билим берүү жана шайлоо технологиялары борбору (ЖБШТБ) менен Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобунун ортосунда кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюлду. Кызматташтык «Жаштардын тандоосу - келечек биздин колубузда» аттуу билим берүү демилгесин ишке ашырууга багытталган.Программа студенттердин жарандык жана шайлоо сабаттуулугун жогорулатууга, сынчыл ой жүгүртүүсүн жана медиасабаттуулугун өнүктүрүүгө багытталган. Ал 2026-жылдын 18-ноябрынан 18-декабрына чейин Бишкек шаарында өткөрүлүп, борбор калаадагы сегиз жогорку окуу жайынан 40 студентти камтыйт.Катышуучуларды шайлоо мыйзамдары, шайлоо укуктары жана добуш берүү жол-жоболору боюнча лекциялар, семинарлар жана практикалык сабактар, ошондой эле медиасабаттуулук жана жалган маалыматтарга каршы аракеттенүү боюнча тренингдер күтөт. Программанын жыйынтыгында университеттер аралык сынак өткөрүлүп, анда студенттерден түзүлгөн сегиз команда өз демилгелерин сунуштайт.Бул жаштар демилгесинин автору жана демилгечиси - Rise Up Kyrgyzstan тобу. Анын өкүлдөрү демилгенин концепциясын иштеп чыгып, иш-чаралардын календардык планын даярдап, кызматташуу сунушу менен КР БШКга кайрылышкан.Меморандумга БШКнын алдындагы ЖБШТБнын директору Анара Бейшембаева жана Rise Up Kyrgyzstan тобунун жетекчиси Нурмира Мурзакматова кол коюшту.«Жаштардын шайлоо процесси тууралуу билимин кеңейтүүгө болгон умтулуусун кубаттайбыз. Бул демилгенин өзгөчөлүгү - аны жаштардын өздөрү иштеп чыгышкан. Борбор зарыл болгон эксперттик жана усулдук колдоо көрсөтүүгө даяр», - деп белгиледи А. Бейшембаева.«Жаштар ишенимдүү маалымат алып, өздөрүнүн жарандык укуктары менен милдеттерин билип, коомдук турмушка аң-сезимдүү катышуусу биз үчүн маанилүү. Биздин демилгебиз колдоо тапканына кубанычтабыз», - деп баса белгиледи Н. Мурзакматова.2026-жылдын ноябрь айында Rise Up Kyrgyzstan тобу аталган демилгени Берлин шаарында өткөн Germany & Central Asia 2027 эл аралык форумунда да тааныштырган. Германиянын Copernicus Berlin уюму демилгеге кызыгуу билдирип, аны эл аралык аудиторияга чыгарууга сунуштаган.Тараптардын кызматташтыгы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, ыктыярдуулук, өз ара урматтоо, ачыктык жана саясий бейтараптуулук принциптеринин негизинде жүргүзүлөт. Демилге билим берүү мүнөзүнө ээ.
Кененирээк билүү >>
Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады
13-Ноя, 2026

Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады

Бүгүн, 13-ноябрда, Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди көрсөтүү үчүн белгиленген мөөнөт аяктады. Алдын ала жыйынтыктар боюнча, президенттик шайлоого катышууга 11 адам ат салышууда.Учурда талапкерлерди колдоо максатында шайлоочулардын электрондук кол тамгаларын чогултуу уланууда. Бул этап 2026-жылдын 8-декабрына чейин созулат. Мыйзамдарга ылайык, каттоодон өтүү үчүн ар бир талапкер кеминде 30 миң шайлоочунун кол тамгасын чогултууга тийиш.Каттоодон өтүү үчүн зарыл болгон документтерди кабыл алуу 2026-жылдын 13-декабрына чейин уланат. Талапкерлер жана алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү жетишпеген документтерди белгиленген тартипте тапшыра алышат.Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлерди каттоо 2026-жылдын 23-декабрына чейин жүргүзүлөт.Эскерте кетсек, Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо 2027-жылдын 27-январына белгиленген. 
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады
12-Ноя, 2026

КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 12-ноябрдагы жыйынында Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлер Адылов Бакытбек Адыловичтин жана Сооронкулова Клара Сыргакбековнанын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады.Адылов Бакытбек Адыловичтин шайлоо маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Исматуллаев Эркин Эргашходжаевич.Сооронкулова Клара Сыргакбековнанын шайлоо маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Джурабаева Гульнар Курашбековна, каржы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Суранова Перизаткан Юлдашалиевна.Талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнө белгиленген үлгүдөгү каттоо күбөлүктөрү берилет.
Кененирээк билүү >>