Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясы бүгүн, 29-ноябрда, үгүт шарттарын бузган талапкерлер, жаран жана юридикалык тараптар тууралуу маселени карап, аларга айып пул салды.
Шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка субъекттерине маалымат берүү жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча жумушчу топтун социалдык тармактарга байкоо жүргүзүүсунүн натыйжасында Facebook социалдык тармагындагы “Бакир Уулу” аттуу колдонуучунун баракчасында жарыяланган фотоматериалдарга ылайык № 7 шайлоо округунан талапкер Бакир уулу Турсунбай үчүн жайылтылып жаткан маалымат үгүт шарттарын буза тургандыгы аныкталган. Талапкер Т.Бакир уулу шайлоочулар менен жолугушуу учурунда диний кастыкты пропагандалоону, ошондой эле диний тематикага түздөн-түз жана кыйыр түрдө алынган сөздөрдү жайылтып, шайлоо мыйзамдарынын талаптарын бузган.
Facebook социалдык тармагындагы “Махмуд Абдубалиев” аттуу колдонуучунун баракчасында жарыяланган фотоматериалдарга ылайык № 10 шайлоо округунан талапкер Болотбек Дыйканбаев үчүн жайылтылып жаткан маалымат үгүт шарттарын буза тургандыгы аныкталган. Талапкер Б.Дыйканбаев шайлоочулар менен жолугушуу учурунда материалдык баалуулуктарды жайылткан, муну менен шайлоо дайындалган кезден тартып шайлоочулардын добуштарын сатып алууга, акча каражаттарын төлөп берүүгө, белектерди жана башка материалдык баалуулуктарды тапшырууга тыюу салынат деген мыйзам талабын бузган.
“Whatsapp” мессенджеринде таратылган фотоматериалдарга ылайык № 2 шайлоо округунан талапкер Бактыяр Калпаев тарабынан шайлоо алдындагы үгүт шарттары бузулгандыгы, тактап айтканда, жогорку чыңалуудагы электр берүү линиясынын таянычында талапкердин үгүт баннерлери илингендиги аныкталган.
“Facebook” социалдык тармагындагы “Arapbai Toksobaev” аттуу колдонуучунун баракчасында жарыяланган фото жана видеоматериалдарга ылайык № 6 шайлоо округунан талапкер Алтынбек Кудайбердиев кесиптик ишмердүүлүгү же өзүнүн кызматтык (кызмат орундук) милдеттерин аткаруусу менен байланышкан маалымат таратып, үгүт шарттарын бузган.
“Whatsapp” мессенджеринде таратылган фотоматериалдарга ылайык № 2 шайлоо округунан талапкер Абдисатар Садыков тарабынан шайлоо алдындагы үгүт шарттары бузулгандыгы, тактап айтканда, жогорку чыңалуудагы электр берүү линиясынын таянычында талапкердин үгүт баннерлери илингендиги аныкталган.
“Facebook” социалдык тармагындагы “Zarema Murzazhigit Kyzy” аттуу колдонуучунун баракчасында жарыяланган фотоматериалдарга ылайык № 5 шайлоо округунан талапкер Эльдар Сулайманов үгүт шарттарын бузган маалымат тараткандыгы аныкталган. Талапкер Э.Сулайманов ушул эле округдан талапкер Мурзажигит кызы Заремага шайлоочулардын терс мамилесин жаратууга өбөлгө түзгөн үгүт материалдарын даярдап, тараткан. Шайлоо мыйзамдарына ылайык, талапкер мындай үгүт материалдарын колдонууга укугу жок.
“Instagram” социалдык тармагындагы "sultanov_kanybek_sultanovich" аттуу колдонуучунун баракчасында № 27 шайлоо округунан талапкер Каныбек Султановдун кайрымдуулук иштери менен алектенген үгүт видеосу таратылган. Мыйзам талапкерге кайрымдуулук иштерин жүргүзүүгө тыюу салат.
“Whatsapp” мессенджеринде таратылган фотоматериалдарга ылайык № 2 шайлоо округунан талапкер Бегали Төлөмүшов тарабынан шайлоо алдындагы үгүт шарттары бузулгандыгы, тактап айтканда, жогорку чыңалуудагы электр берүү линиясынын таянычында талапкердин үгүт баннерлери илингендиги аныкталган.
“Whatsapp” мессенджеринде таратылган фотоматериалдарга ылайык № 10 шайлоо округунан талапкер Гулбу Шалтакова тарабынан үгүт шарттары бузулгандыгы, тактап айтканда, жогорку чыңалуудагы электр берүү линиясынын таянычында талапкердин үгүт баннерлери илингендиги аныкталган.
“Whatsapp” мессенджеринде таратылган фотоматериалдарга ылайык № 24 шайлоо округунан талапкер Карыбек уулу Улукбек тарабынан шайлоо алдындагы үгүт шарттары бузулгандыгы, тактап айтканда, кооптуу жана зыяндуу өндүрүштөрү бар курулмаларда жана аларга тиешелүү аймактарда, объектилерде талапкердин үгүт баннерлери илингендиги аныкталды, буга шайлоо мыйзамдары жол бербейт.
Жумушчу топ жогоруда аты аталган талапкерлерге карата Укук бузуулар жөнүндө кодексинин 65-беренесинде каралган 75 эсептик көрсөткүч өлчөмүндөгү административдик айып пул түрүндө жоопкерчилик чарасын колдонууну сунуштаган.
КР БШКга А.Ясыров аттуу жаран Арса Харсан аттуу жарандын үгүт шарттарын бузгандыгы тууралуу арыз менен кайрылган.
Арызда №18 шайлоо округунан талапкер Карима Ханджезанын шайлоочулар менен жолугушуусунда сүйлөгөн Х. Арса улуттук, этникалык жана диний кастыкты пропагандалоо белгилерин камтыган билдирүүлөргө жол бергени көрсөтүлгөн.
Арса Харсандын катышуусунда Жумушчу топтун жыйынында арыз изилденип, үгүт иштерин жүргүзүүдө улуттук, этникалык, диний кастыкты пропагандалоого тыюу салынат деген шайлоо мыйзамдарынын талаптары бузулган деп жыйынтык чыгарган.
КР БШКга № 30 шайлоо округунан талапкер Улан Бакасовдун ыйгарым укуктуу өкүлү У. Дербишевден Жаз-Айым Айдекова аттуу жарандын талапкердин ар-намысына жана кадыр-баркына шек келтирген маалыматтарды камтыган жарыяларды тараткандыгы жөнүндө арыз келип түшкөн. Facebook социалдык тармагындагы “Нарын Лайф” аттуу колдонуучунун баракчасында жарыяланган фото жана видеоматериалдарга ылайык Ж.Айдекова талапкер У.Бакасовдун ар-намысына жана кадыр-баркына шек келтирген маалыматты таратып жаткандыгы аныкталган. Шайлоо мыйзамдарына ылайык, талапкердин ар-намысына жана кадыр-баркына шек келтирген жалган маалыматтарды атайылап жайылткандар жазык же болбосо башка жоопкерчиликке тартылат.
Жумушчу топ “News.kg” интернет басылмасында жарыяланган фото жана видео материалдарга ылайык, №22 шайлоо округунан талапкер Эльмир Досалиев үчүн үгүт иштерин жүргүзүү шарттарын бузган маалымат таратылып жатканы аныктаган (Мыйзамда башка мамлекеттердин мамлекеттик жана саясий ишмерлеринин сүрөтү тартылган фото- жана видеоматериалдарды колдонууга тыюу салынат).
Жумушчу топтун жыйынында талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлү Муратбек Нурмаматов «news.kg» ЖЧКсы менен талапкер Э.Досалиевдин ортосунда келишим түзүлгөнүн, ага ылайык “news.kg” интернет басылмасында талапкердин үгүт материалдары жайгаштырыларын түшүндүрдү.
Жумушчу топ талапкердин ар намысына шек келтиргендиги үчүн жаран Ж. Айдековага карата Укук бузуулар жөнүндө кодексинин 66-беренесинде каралган 125 эсептик көрсөткүч өлчөмүндө, үгүт шарттарын бузган жаран Арса Харсанга жана “news.kg” ЖЧКсынын өкүлү Алимбек Кадыровго карата Укук бузуулар жөнүндө кодексинин 65-беренесинде каралган 75 эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндө административдик айып пул түрүндө жоопкерчилик чарасын колдонууну сунуштаган.
КР БШКсы, Жумушчу топтун сунуштарынын негизинде, шайлоо мыйзамдарын жетекчиликке алып, КР БШКнын ыйгарым укуктуу кызмат адамына айып пул салуу милдетин жүктөдү : 75 эсептик көрсөткүч өлчөмүндө талапкерлер Т.Бакир уулуна, Б.Дыйканбаевге, Б.Калпаевге, А.Кудайбердиевге, А.Садыковго, Э. Сулаймановго, К. Султановго, Б. Төлөмүшов, Г. Шалтаковага, У.Карыбек уулуна, жаран Арса Харсанга, “news.kg” ЖЧКсынын өкүлү А. Кадыровго, 125 эсептик көрсөткүч өлчөмүндө – жаран Ж.Айдековага.
КР БШК ошондой эле № 19 шайлоо округунан талапкер Нургүл Усеиновадан келген арызды карады. Арыз ээси Манас айыл өкмөтүнүн башчысы Жолдошалы Мусурманкулов административдик ресурсту өзүнүн жакын тууганы, ушул эле округдан талапкер Адылбек Эгембердиевдин кызыкчылыгына колдонуп жатканын билдирди. Ошондой эле Москва районунун Комсомол айылында талапкер А.Эгембердиевдин үгүт материалдары балдардын футбол аянтчасына келишим түзбөстөн илингени маалымдалган.
Бул факт боюнча Сокулук районунун ички иштер бөлүмүнүн тергөө кызматы тергөө иштерин жүргүзүп, тараптар суракка чакырылган. Манас айыл өкмөтүнүн башчысы тарабынан административдик ресурстар колдонулгандыгы, ошондой эле үгүт материалдары балдардын футбол аянтчасына келишим түзбөстөн илингени тууралуу маалымат тастыкталган эмес, кылмыш ишин козгоодон баш тартуу жөнүндө токтом кабыл алынган.
Жумушчу топтун жыйынына арыз ээси талапкер Н.Усеинова, талапкер А. Эгембердиевдин ыйгарым укуктуу өкүлү А.Я. Бит-Аврагим чакырылып, угулду. Талапкердин ыйгарым укуктуу өкүлү Бит-Аврагим А.Я. талапкер менен Фрунзе айыл өкмөтүнүн ортосунда талапкердин үгүт материалдарын жайгаштыруу боюнча келишим түзүлгөнүн билдирди.
Талапкер Н.Усеинованын арызында көрсөтүлгөн фактыларын тастыктаган жетиштүү негиздердин жоктугуна, арыз ээсинин жүйөөлөрүнүн далилденбегендигине байланыштуу Жумушчу топ коюлган талаптарды канааттандыруудан баш тартууну сунуштаган.
Жогорудагы баяндалгандардын дегизинде КР БШКсы № 19 шайлоо округунан талапкер Усеинова Нургул Эмилькановнанын арызын канааттандыруудан баш тартты.
