Башкы Жаңылыктар Кыргызстанда жергиликтүү кеңештерге шайлоодо добуш берүү башталды

Кыргызстанда жергиликтүү кеңештерге шайлоодо добуш берүү башталды

17-Ноя, 2024

Түз эфирде кыргыз элин куттуктап, Борбордук шайлоо комиссиясынын төрагасы Н.Шайылдабекова жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоонун жүрүшү тууралуу маалымат берди. Бүгүн таңкы саат 08.00дө Кыргызстандын бардык аймактарында 2437 шайлоо участкасында добуш берүү башталды. Шайлоону уюштурууга участкалык шайлоо комиссияларынын 27 миң 327 мүчөсү, ошондой эле 56 аймактык шайлоо комиссиясы катышууда. Добуш берүү эртең мененки саат 08:00дөн 20:00гө чейин уланат.

Орун-жайдан тышкары добуш берүү кечээ өттү. Орун-жайдан тышкары добуш берүү үчүн 9536 арыз берилип, 8167 шайлоочу добуш берди.

Бардыгы болуп жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо боюнча шайлоочулардын тизмелерине 4 135 039 шайлоочу киргизилген.

Шайлоо күнү негизги катталган жери боюнча шайлоого катыша албаган, бирок катышууну каалагандар үчүн биринчи жолу аралыктан добуш берүү колдонулуп жатат. Аралыктан добуш берүү үчүн 10 шайлоо участкасы аралыктан добуш берүү үчүн ачык.

Республика боюнча аралыктан добуш берүүгө катышууга 9050 арыз түшкөн. Арыздардын 72 пайызы 18-35 жаштагы жаш шайлоочулардан келген. Арыз бергендердин арасында мамлекеттик органдардын жетекчилери, студенттер, аскер кызматкерлери, вахталык нөөмөттө иштегендер бар.

Шайлоочулардын тизмелери боюнча маалымат менен "Тизме" мамлекеттик порталынан таанышса болот.

Шайлоо участогуңуздун дарегин 1255 же 119 номуруна чалып, же паспортуңуздагы ПИН – жеке идентификациялык номерди көрсөтүү менен 119 номуруна SMS жөнөтүү аркылуу текшересе болот.

Талапкерлерди көрсөтүү жана каттоо:

Кыргызстандын жарандары 33 шаардык кеңешке 993 депутатты, 231 айылдык кеңешке 5391 депутатты шайлашат.

Шаардык кеңештердин депутаттарына добуш берүү партиялардын талапкерлеринин тизмелери аркылуу жүргүзүлөт. Орундар шайлоочулардын 5 пайыздан кѳбүрѳѳк добушун алган саясий партиялардын жалпы добуштарынын санына пропорционалдуу бөлүштүрүлөт.

Шаардык кеңештердин депутаттарын шайлоого катышкан 39 саясий партия 4822 талапкер көрсөттү жана орто эсеп менен бир орунга 4 талапкер ат салышат.

Айылдык кеңештердин депутаттарына добуш берүү көп мандаттуу шайлоо округдарында жүргүзүлөт, анда шайлоочулардын көпчүлүк добушун алган талапкерлер шайланды деп эсептелет. Ошол эле учурда ар бир айылдык кеңештеги орундардын 30% аялдарга бөлүнгөн.

Айылдык кеңештин депутаттарын шайлоого катышуу үчүн 9996 талапкер катталган, атаандаштык бир орунга 2 адамга туура келет.

БШК шайлоочуларды «Талапкер» маалымат ресурсунда саясий партиялар жана жергиликтүү кеңештин депутаттыгына талапкерлер тууралуу маалыматтар менен таанышууну сунуш кылат.

Ушул ресурстаншШайлоочулар саясий партиялар жана талапкерлер жөнүндө толук маалыматты, атап айтканда партия жөнүндө жалпы маалыматты, шайлоо программасын жана шайлоо фондунун каражаттарынын кыймылын биле алышат.

2024-жылдын 14-ноябрынан 15-ноябрына чейинки аралыкта “УТРК”, “Ош УТРК”, “Жалал-Абад УТРК”, “Нарын УТРК”, “Талас УТРК”, “Чүй УТРК” жана “Ысык- Көл ТВ” телеканалдарында 7 областтык шаарларда саясий партиялар үчүн теледебаттар өткөрүлдү. Дебат түз эфирде өттү.

Көрүүсү начар шайлоочулар катталган шаарлардагы жана айылдардагы бардык шайлоо участкалары үчүн Брайль шрифти менен бирден шайлоо бюллетени жана трафарет берилет.

Брайль арибинде жалпысынан 983 бюллетень чыгарылган, анын ичинен:

749 бюллетень - шаардык шайлоо участкалары үчүн;

234 шайлоо бюллетень - муктаждыктардын алдын ала түзүлгөн карталары боюнча айылдык шайлоо участкалары үчүн.

ЖМК жана эл аралык/коомдук байкоочулар:

66 ЖМК жана 14 интернет-басылма аккредитациядан өткөн:

Шайлоо процессине азыр коомдук жана эл аралык байкоочулар көз салууда. Жалпысынан 10 өлкөдөн 54 эл аралык байкоочу катталган, алар башка өлкөлөрдүн 10 шайлоо органынан, 4 эл аралык уюмдан жана Кыргызстандагы 6 дипломатиялык өкүлчүлүктөн турат.

Кыргызстан жаштар кыймылы шайлоолорго биринчи жолу кеңири форматта байкоо жүргүзүүдө. Шайлоого байкоо жүргүзүүгө жаштардын катышуусунун өзгөчө маанилүүлүгүн белгилей кетүү керек. Бүгүнкү шайлоого жаштар өздөрү да активдүү катышат деген ишеним бар.

Шайлоонун мыйзамдуулугун жана коопсуздугун камсыздоо үчүн борбордук, шаардык жана райондук деңгээлде ыкчам чара кѳрүү боюнча координациялык топтор түзүлүп, алардын курамына шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү, прокуратура, ички иштер жана улуттук коопсуздук органдарынын өкүлдөрү кирген. Бул топтордун негизги милдети мыйзам бузууларга ыкчам чара көрүү жана таасирдүү чараларды кабыл алуу, ошондой эле көрүлгөн чаралар жөнүндө жарандарга дайыма маалымдоо болуп саналат.

Эгерде мыйзам бузууларга күбө болсоңуз, ЫЧКТ номуруна - 1255, ишеним телефонуна - 0 (312) 660240, WhatsApp - 0990 12 55 00 номуруна кайрылсаңыз болот.

КР БШК төрагасы шайлоо аркылуу жергиликтүү өз алдынча башкаруунун өкүлчүлүктүү органдарынын тутуму оптималдаштырылып жатканын баса белгиледи. Жергиликтүү кеңештер биринчи жолу 5 жылга шайланат. Айылдарды, шаарларды ѳнүктүрүү, жарандардын жыргалчылыгын жогорулатуу боюнча шайлана турган кеңештердин алдында зор милдеттер турат. Ошондуктан, кеңештерге компетенттүү, жоопкерчиликтүү адамдар шайланышы абдан маанилүү.

Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды шайлоого жигердүү катышууга жана кеңештердин жергиликтүү жамааттарды, аймактарды жана бүтүндөй мамлекетти өнүктүрүү үчүн натыйжалуу иштеши үчүн туура тандоо жасоого чакырды.

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты
22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет
21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат. 
Кененирээк билүү >>
Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү
19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү.  Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:-        жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;-        жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;-        шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;-        жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;-        шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди
19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.
Кененирээк билүү >>