Башкы Жаңылыктар КР БШКнын Көзөмөлдѳѳ-текшерүү тобу жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоого …

КР БШКнын Көзөмөлдѳѳ-текшерүү тобу жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоого катышкан талапкерлердин, саясий партиялардын шайлоо алдындагы үгүт иштерин каржылоонун жүрүшү тууралуу маалымат берди

15-Ноя, 2024

КР БШКнын Кѳзѳмѳлдѳѳ-текшерүү тобу 2022-жылдын 17-ноябрына дайындалган Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарын шайлоого катышкан талапкерлердин, саясий партиялардын шайлоо алдындагы үгүт иштерин каржылоонун жүрүшү жөнүндө маалыматтарды берет.

Шайлоого 38 саясий партия катышып, 33 шаардык кеңештин депутаттыгына талапкерлердин 187 партиялык тизмесин көрсөтүшүүдө.

«Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын нормаларына ылайык, шайлоо ѳнѳктүгүн каржылоо үчүн «Элдик Банк» ААКсында (мурдагы «РСК Банк») жана «Айыл Банк» ААКсында* саясий партиялардын шайлоо фонддорунун атайын эсептери ачылган.

*Бул эки банк 2024-жылдын 17-ноябрына дайындалган Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарын шайлоого катышкан талапкерлердин, саясий партиялардын шайлоо фонддорунун атайын эсептерин ачуу үчүн Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан белгиленген банк мекемелеринин тизмесине киргизилген. (2024-жылдын 23-сентябрындагы № 134 токтому).

Саясий партиялардын шайлоо фонддорунун 191 атайын эсеби ачылган (алардын ичинен 3 атайын эсептин – акча каражаттары кыймылсыз турат, анткени 3 саясий партиянын талапкерлеринин 3 тизмеси каттоодон ѳткѳн эмес, жана ѳздѳрүнүн талапкерлеринин тизмесин чакыртып алган саясий партиянын 1 атайын эсеби).

Шайлоо фонддорунун атайын эсептерине акча каражаттарынын келип түшүүсү жана чыгымдалышы жөнүндө маалыматтар жогоруда аталган банк мекемелеринен автоматтык түрдө БШКнын «Финансылык ачыктык» автоматташтырылган маалымат системасына келип түшөт, «Түндүк» ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү системасы аркылуу жеке маалымат жана банктык сыр жөнүндө мыйзамдарды эске алуу менен БШКнын сайтында «Талапкерлер жана партиялар» бетинде көрсөтүлөт жана шайлоочулар үчүн 24/7 мезгилинде жеткиликтүү болот.

“Түндүк» ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү системасы аркылуу банк мекемелеринен алынган маалымат боюнча, 2024-жылдын 14-ноябрына карата шаардык кеңештердин депутаттарын шайлоого катышкан саясий партиялардын шайлоо фонддорунун атайын эсептерине бардыгы болуп 88 092 743,00 сом келип түшкөн:

Шаардык кеңештин аталыштары

Түшкѳнү

%

Айдаркен шаардык кенеши

331 055,00

0,38%

Базар-Коргон шаардык кенеши

1 010 160,00

1,15%

Балыкчы шаардык кенеши

1 872 984,00

2,13%

Баткен шаардык кенеши

1 064 064,00

1,21%

Бишкек шаардык кенеши

40 214 365,00

45,65%

Жалал-Абад шаардык кенеши

2 038 100,00

2,31%

Кадамжай шаардык кенеши

376 600,00

0,43%

Кайынды шаардык кенеши

1 104 820,00

1,25%

Кант шаардык кенеши

2 328 150,00

2,64%

Каракол шаардык кенеши

2 055 851,00

2,33%

Кара-Суу шаардык кенеши

1 030 520,00

1,17%

Кара-Балта шаардык кенеши

2 135 990,00

2,42%

Кемин шаардык кенеши

872 500,00

0,99%

Кызыл-Кыя шаардык кенеши

1 923 860,00

2,18%

Кочкор-Ата шаардык кенеши

619 230,00

0,70%

Кара-Кѳл шаардык кенеши

710 825,00

0,81%

Орловка шаардык кенеши

170 000,00

0,19%

Кербен шаардык кенеши

671 000,00

0,76%

Майлуу-Суу шаардык кенеши

718 550,00

0,82%

Ош шаардык кенеши

12 223 727,00

13,88%

Таш-Кѳмүр шаардык кенеши

658 880,00

0,75%

Ноокат шаардык кенеши

618 220,00

0,70%

Нарын шаардык кенеши

1 400 970,00

1,59%

Токмок шаардык кенеши

2 847 170,00

3,23%

Ѳзгѳн шаардык кенеши

660 900,00

0,75%

Талас шаардык кенеши

3 371 345,00

3,83%

Сүлүктү шаардык кенеши

1 569 760,00

1,78%

Разаков шаардык кенеши

969 775,00

1,10%

Чолпон-Ата шаардык кенеши

775 740,00

0,88%

Шопоков шаардык кенеши

431 610,00

0,49%

Шамалды-Сай шаардык кенеши

484 282,00

0,55%

Токтогул шаардык кенеши

683 170,00

0,78%

Кѳк-Жаңгак шаардык кеңеши

148 570,00

0,17%

Бардыгы

88 092 743,00

100%

Кайрымдуулуктун түрлөрү боюнча саясий партиялардын шайлоо фонддорунун атайын эсептерине келип түшкөндѳрдүн жалпы суммасы (анын ичинде кайтарып берүүлѳрдү жана туура эмес көрсөтүлгөн төлөм коддорун эке алганда) төмөнкүдөй бөлүштүрүлгөн:

Кайрымдуулуктун түрлѳрү

Суммасы

%%

 

 

 

55221000 – Талапкердин ѳздүк каражаттары

22 326 826,00

25,3%

55222000 – Саясий партиянын ѳздүк каражаттары

9 833 183,00

11,2%

55223000 – Жеке жактардын ыктыярдуу кайрымдуулуктары

42 830 345,00

48,6%

55224000 – Юридикалык жактардын ыктыярдуу кайрымдуулуктары

220 200,00

0,2%

Тѳлѳмдѳрдүн туура эмес коддору

11 727 464,00

13,3%

Кайтарып берүүлѳр (банкттык реквизиттерди туура эмес кѳрсѳтүүгѳ байланыштуу ж.б.)

1 374 925,00

1,6%

Бардыгы

88 092 743,00

100%

Шайлоо ѳнѳктүгүн ѳткѳрүүгѳ байланыштуу чыгымдарды жабууга саясий партиялардын шайлоо фонддорунан 82 489 071,39 сом сарпталды:

Чыгашалардын беренелери

Суммасы

%%

10000000 – Мамлекеттик бюджетке кирешелер боюнча тѳлѳмдѳр

53 329,00

0,1%

14511900 – Салыктык эмес башка кирешелер (Шайлоо күрѳѳсүн тѳлѳѳ)

4 100 000,00

5,0%

41000000 – Товарлар үчүн тѳлѳмдѳр

1 221 229,00

1,5%

42000000 – Кызмат кѳрсѳтүү үчүн тѳлѳмдѳр, анын ичинде

8 115 446,39

9,8%

42120000 – Коммуналдык кызмат кѳрсѳтүүлѳр жана байланыш кызматы

1 020 729,53

 

42131000 – Ижара акысы

6 093 887,66

 

42151000 – Башка кызмат кѳрсѳтүүлѳр (маалыматтык жана консультативдик мүнѳздѳгү кызмат кѳрсѳтүүлѳр)

448 029,20

 

44000000 – Кызматкердин эмгек акысына тѳлѳѳлѳр (агитаторлордун, ыйгарым укуктуулардын жана ишенимдүү адамдардын, байкоочулардын, ѳкүлдѳрдүн ж.б. кызматына акы тѳлѳѳлѳр)

18 160 528,00

22,0%

46000000 – жалпыга маалымдоо каражаттарынын кызматтары

37 257 432,70

45,2%

Тѳлѳмдѳрдүн туура эмес коддору жана кайтаруулар

12 414 369,20

16,5%

Бардыгы

82 489 071,39

100,00%

Саясий партиялардын атайын эсептериндеги акча каражаттарынын калдыгы 5 603 671,61 сомду түздү.

Шаардык кеңештерге талапкерлердин тизмесин көрсөткөн катталган саясий партиялардан Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясынын депозиттик эсебине шайлоо күрөөсү катары бардыгы болуп 4 100 000 сом түшкөн.

Маалымат иретинде. Мыйзамдык нормаларга ылайык айылдык кеңештерге талапкерлердин, саясий партиялардын шайлоо фонддору төмөнкүдөй акча каражаттарынан түзүлүшү мүмкүн:

- талапкердин 50 000 сомдон ашпаган өздүк каражаттары;

- 100 000 сомдон ашпаган саясий партиянын өздүк каражаттары;

- ар бири 50 000 сомдон ашпаган жеке адамдардын ыктыярдуу кайрымдуулук каражаттары;

- юридикалык жактардын ыктыярдуу кайрымдуулук каражаттары, алардын ар бири 50 000 сомдон ашпайт.

Мында алардын шайлоо фондунун чыгашаларынын эң жогорку суммасы 500 000 сомдон ашпашы керек.

Шайлоо күрөөсү БШКнын депозиттик эсебине салынбайт («Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын акыркы редакциясына ылайык жокко чыгарылган).

Бишкек, Ош шаардык кеңештерине талапкерлердин тизмесин көрсөткөн саясий партиялардын шайлоо фонддору төмөнкү акча каражаттарынын эсебинен түзүлүшү мүмкүн:

- талапкердин өз каражаттарынан, алар 100 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес;

- саясий партиянын өз каражаттарынан, алар 500 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес;

- жеке жактардын кайрымдуулуктарынан, алардын ар бири 100 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес;

- юридикалык жактардын кайрымдуулуктарынан, алардын ар бири 300 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес.

Мында шайлоо фондунун каражаттарынын эсебинен саясий партиянын чыгымдарынын чектелген суммасы эсептик көрсөткүчтөн 15 000 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес.

БШКнын депозиттик эсебине чегерүү үчүн шайлоо күрѳѳсүнүн суммасы 50 000 сомду түзѳт.

Шаардык кеңештерге (Бишкек жана Ош шаарларын албаганда) талапкерлердин тизмесин көрсөткөн саясий партиялардын шайлоо фонддору төмөнкү акча каражаттарынын эсебинен түзүлүшү мүмкүн:

- талапкердин өз каражаттарынан, алар 50 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес;

- саясий партиянын өз каражаттарынан, алар 500 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес;

- жеке жактардын кайрымдуулуктарынан, алардын ар бири 100 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес;

- юридикалык жактардын кайрымдуулуктарынан, алардын ар бири 200 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес.

Мында шайлоо фондунун каражаттарынын эсебинен саясий партияларынын чыгымдарынын чектик суммасы 5 000 000 сомдон ашышы мүмкүн эмес.

БШКнын депозиттик эсебине чегерүү үчүн шайлоо күрѳѳсүнүн суммасы 20 000 сомду түзѳт.

Шайлоо фонддорун «Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 15-беренесинин 4-бөлүгүнө ылайык тыюу салууларга жатпаган жеке жана юридикалык жактар ​​түзѳ алышат.

Шайлоо фонддору атайын максатка ээ жана алар шайлоо өнөктүгүнө байланышкан чыгымдарды жабууга гана жумшалышы керек.

Саясий партиялардын шайлоо фонддорунун каражаттарын түзүү жана чыгымдоо боюнча кененирээк маалыматты Борбордук шайлоо комиссиясынын расмий сайтынан тапса болот («Талапкерлер жана партиялар» маалымат ресурсу/«Жергиликтүү кеңештердин депутаттарын шайлоо» (же “Айылдык кеңештердин депутаттарын шайлоо”/ Шайлоо фонду)

https://talapker.shailoo.gov.kg/ru/kenesh_gor

БШКнын Кѳзѳмѳлдѳѳ-текшерүү тобу

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты
22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет
21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат. 
Кененирээк билүү >>
Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү
19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү.  Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:-        жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;-        жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;-        шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;-        жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;-        шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди
19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.
Кененирээк билүү >>