Башкы Жаңылыктар Жергиликтүү шайлоодо аныктык жана айкындуулук технологиясы жаңыртылат

Жергиликтүү шайлоодо аныктык жана айкындуулук технологиясы жаңыртылат

21-Окт, 2024

21-октябрда Борбордук шайлоо комиссиясындашайлоону электрондук башкаруу системасын өркүндөтүү үчүн арналган жаңы жабдууларды демонстрациялоо болупөттү. Бул окуя 2024-2028-жылдарга Кыргыз Республикасынсанариптештирүү жана санариптик концепциясынтрансформациялоо саясатынын бөлүгү болуп калды. Программалык-техникалык комплекстеги жаңылануу БШК шайлоо процессинин натыйжалуулугун жанаайкындуулугун жогорулатууга жардам берет.

Системаны өркүндөтүү боюнча негизги иштер төмөнкү үч чечүүчү багыттарды камтыйт:

1. Шайлоочуларды эсепке алуу системасынжакшыртуу: биометрикалык идентификациялоо үчүн жабдууларды жаңыртуу, бул эсепке алуунун тактыгынжана ишенимдүүлүгүн жогорулатат.
2. Шайлоочулардын добуштарын эсепке алуунужакшыртуу: автоматтык эсептөөчү урналардын (АЭУ) функционалын жаңыртуу, бул добуштарды эсептөө процессин кыйла тездетет жана айкын кылат.
3. БШК борбордук серверин жаңыртуу: жаңы серверкыйла жогору өндүрүмдүүлүктү жана маалыматтардынкоопсуздугун камсыз кылат.

Алсак, алдыда болуучу жергиликтүү шайлоодо ар биршайлоо участкасында төмөнкү жабдуу орнотулат:

Идентификациянын айкалыштырылган түзүлүшү бир универсалдык түзүлүшкө беш компоненттик жабдуунуалмаштырган заманбап чечимди камтыйт. Ал шайлоочуларды ар түрдүү параметрлер боюнчаиднтификациялоого жана шайлоо бюллетендерин басыпчыгарууга жөндөмдүү.

Негизги мүнөздөмөлөрү:

• Идентификация: беттин геометриясы жанаманжалардын папилярдык издери боюнча, ошондой эле«Түндүк» тиркемесиндеги электрондук документтердикошуп алганда, улуттук паспорттордун кандай ганаболбосун типтеринен маалыматтарды эсептөө мүмкүнчүлүгү.
• Жол-жобо: манжалардын издери боюнча 10 жолкуийгиликсиз идентификация болгон учурда, шайлоочубеттин биометриясы боюнча идентификациядан өтө алат.

Ар бир шайлоо участкасында 850-900 шайлоочугаидентификациянын 1 айкалыштырылган түзүлүшү орнотулат.

Идентификациянын айкалыштырылган түзүлүшүшайлоочуну идентификация гана кылбастан, дароо боюллетенди да басып чыгарат. Бул система бюллетендерди басып чыгарууга жана аларды жеткирүүгө каражаттарды сарамжалдуу пайдаланууга мүмкүнчүлүк түзөт, бул үнөмдүү технологияларды жана ресурстарды натыйжалуу башкаруунун принциптерине ылайык келет. Түзүлүш демейки жана аралыктыктагыдай эле бардык участкаларда ушундай иштейт. Мында эгерде шайлоочу аралыктан добуш берүү тизмесине киргизилген болсо, анда ал өзүнүн участкасында добуш бере алат. Аралыктык участкада шайлоочу туруктуу катталган жери боюнча бюллетень алат.

бир шайлоо участкасында жаңыланган функциясыбар автоматтык эсептөөчү урналар (АЭУ) колдонулат, булалардын натыйжалуулугун жогорулатат. Автоматтыкэсептөөчү урналарды (АЭУ) жаңылоонун алкагындасистеманын ичинде сканерлерди жана принтерлердиалмаштыруу боюнча иштер жүрүп жатат. Ошондой эле кубаттандыруу блокторун модернизациялоо жүрүп жатат, бул жабдуулардын иштөөсүнүн ишенимдүүлүгүн жананатыйжалуулугун жогорулатат. Бул кадамдар жалпыфункционалды жакшыртууга жана добуш берүү процессинин сапатын камсыз кылууга багытталган.

Ар бир участкада эки АЭУ: бир негизги жана биррезервдик болуусу каралган. Бул добуш берүү процессининишенимдүүлүгүн жана үзгүлтүксүздүгүн камсыз кылат, ошондой эле мүмкүн болуучу техникалык бузулууларга ыкчам чара көрүүгө мүмкүнчүлүк түзөт.

Бардык шайлоо участкалары видеобайкоо камераларыменен жабдылат, бул алдыда болуучу шайлоокампаниясында жаңылык болуп калат. Шайлоонунжүрүшүн видеотартып алуу бардык участкларда жүзөгө ашырылат, бул добуш берүү процессин тартып алууга жанабузуулар же шайлоо талаш-тартыштары болгон учурдаобъективдүү картинаны түзүүгө мүмкүнчүлүк түзөт.

Аралыктан добуш берүү участкаларында шайлоо күнү процессти тартып алуу гана эмес, бүткүл күн боюу онлайн-көрсөтүү болот. Бул аралыктан добуш берүүнүн айкындуулугун жана шайлоочулардын шайлоонунжүрүшүнө байкоо жүргүзүүсүн кыйла жакшыртат. Булучасткаларда өлкөнүн бардык региондорунуншайлоочулары добуш беришээрин эске алуу менен, ар түрдүү округдардан шайлоочулардын катышуусунунмониторингин камсыз кылуу маанилүү.

Шайлоону технологиялык камсыз кылуу бөлүгүндөгү бул чаралар шайлоо процессинин инклюзивдүүлүгүн, аныктыгын, айкындуулугун жогорулатуу, шайлоонуэлектрондук башкарууну жакшыртуу жана жарандардыншайлоо укуктарын ишке ашыруусун кеңейтүү үчүн жагымдуу чөйрөнү түзүү үчүн иштелип чыккан.

Башка жаңылыктар

Баардык жаңылыктар
«Маариф» окуу жайында окуучулардын шайлоо боюнча билимин жогорулатууга багытталган жолугушуу өттү
10-Окт, 2026

«Маариф» окуу жайында окуучулардын шайлоо боюнча билимин жогорулатууга багытталган жолугушуу өттү

Бишкек шаарындагы «Маариф» окуу-билим берүү комплексинде 2026-жылдын 9-октябрында Кыргыз Республикасынын БШКсынын алдындагы Жарандык билим берүү жана шайлоо технологиялары борборунун өкүлдөрү 9-класстын окуучулары жана билим берүү мекемесинин жетекчилиги менен жолугушуу өткөрдү.Борбордун өкүлдөрү «Маариф» окуу-билим берүү комплексинин директору Мехмет Черчикая менен жолугушуп, кызматташуунун келечегин, ошондой эле жаш муунду тарбиялоо, окуучулардын укуктук жана шайлоо маданиятын жогорулатуу маселелерин талкуулашты.Жолугушууга Бишкек шаарынын мектептеринин Президенттер кеңешинин өкүлдөрү Ясин Мырсабеков жана Адинай Токтобекова да катышып, окуучуларга Мектеп президенттери кеңешинин келечектеги түзүмүн тааныштырышты.Иш-чара «Маариф» окуу-билим берүү комплексинин мектеп парламентинин Президентин шайлоонун алдында өттү. Аталган шайлоо 2026-жылдын 12-октябрында болот жана ага КР БШКсынын эксперттери шайлоону уюштуруу жана өткөрүү боюнча уюштуруучулук-методикалык жардам көрсөтүшөт: добуш берүү урналарын беришет, байкоочуларды тартууга көмөк көрсөтүшөт жана шайлоону уюштуруу жана өткөрүү маселелери боюнча консультациялык жардам беришет.Жолугушуунун программасына «Шайлоо жана жаштар» аттуу видеороликти көрсөтүү жана талкуулоо, №68 орто мектеби парламентинин президентинин сөзү, суроо-жооп сессиясы, ошондой эле «Шайлоо жөнүндө эмнени билем?» аттуу викторина кирди. Викторинанын жеңүүчүлөрү жана активдүү катышуучулары ЖБШТБ тарабынан эстелик байгелер менен сыйланышты. Иш-чарага жалпысынан 9-класстын 109 окуучусу катышты.Мындай жолугушууларды өткөрүү жаштардын шайлоо маданиятын жогорулатуу үчүн маанилүү. Мектеп партасынан баштап потенциалдуу шайлоочулар менен иштөө шайлоого аң-сезимдүү мамиле жасоону, ар бир добуштун баалуулугун түшүнүүнү жана өлкөнүн коомдук-саясий жашоосуна жоопкерчиликтүү катышууга даярдыкты калыптандырууга мүмкүндүк берет.
Кененирээк билүү >>
КР БШК төрагасы Тынчтык Шайназаров КР ТИМинин өкүлдөрү менен Кыргызстандын чет өлкөлөрдөгү жарандарынын добуш берүүсүн уюштуруу маселелерин талкуулады
09-Окт, 2026

КР БШК төрагасы Тынчтык Шайназаров КР ТИМинин өкүлдөрү менен Кыргызстандын чет өлкөлөрдөгү жарандарынын добуш берүүсүн уюштуруу маселелерин талкуулады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Тынчтык Шайназаров бүгүн, 9-октябрда Кыргыз Республикасынын тышкы иштер министринин орун басары Сейтек Жумакадыр уулу менен жолугушту.Жолугушууга ошондой эле КР БШК төрагасынын орун басары Лейла Лурова, КР ТИМинин Консулдук департаментинин кызматкерлери жана БШК аппаратынын кызматкерлери катышты.2027-жылдын 27-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдыктын алкагында чет өлкөлөрдө жүргөн Кыргыз Республикасынын жарандарынын шайлоо укуктарын камсыз кылуу маселелери талкууланды.Өзгөчө көңүл КР БШК менен КР ТИМинин чет өлкөлөрдөгү шайлоо участокторун түзүү жана аларды оптималдаштыруу, добуш берүүнү уюштуруу жана шайлоо участокторун техникалык жактан жабдуу, ошондой эле чет өлкөлөрдө жүргөн Кыргызстандын жарандарын алдыдагы шайлоого катышуу тартиби жөнүндө маалымдоо маселелери боюнча өз ара аракеттенүүсүнө бурулду.
Кененирээк билүү >>
Бишкек шаарындагы жана аймактардагы айрым шайлоо участокторунун схемаларына жана чек араларына өзгөртүү киргизилди
09-Окт, 2026

Бишкек шаарындагы жана аймактардагы айрым шайлоо участокторунун схемаларына жана чек араларына өзгөртүү киргизилди

Бүгүн, 9-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жыйынында КР БШКнын 2025-жылдын 3-июлундагы № 33 “Кыргыз Республикасынын Баткен, Ош, Жалал-Абад, Талас, Чүй, Нарын жана Ысык-Көл облустарынын айрым жергиликтүү кеңештеринин аймактарындагы шайлоо участкаларынын схемаларын жана чек араларын бекитүү жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөр киргизилди.Мындан тышкары, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын 2025-жылдын 1-августундагы № 54 “Кыргыз Республикасынын Бишкек шаарынын аймагындагы шайлоо участкаларынын схемаларын жана чек араларын бекитүү жөнүндө” токтомуна өзгөртүүлөр киргизилди. Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдарынын сунушуна ылайык, аталган токтом долбоорлорун кабыл алуунун негизги зарылчылыгы - көчө аталыштарынын өзгөрүшү, ошондой эле даректерди өзгөртүү аркылуу шайлоочулардын добуш берүүсү үчүн заманбап жана ыңгайлуу шарттарды түзүү болуп саналат.
Кененирээк билүү >>
Майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктар картасы боюнча жобо бекитилди
09-Окт, 2026

Майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктар картасы боюнча жобо бекитилди

Бүгүн, 9-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум боюнча борбордук комиссиясы өз жыйынында “Майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктар картасы” автоматташтырылган маалыматтык тутуму жөнүндө жобону бекитти. Жобо аталган тутумдун укуктук статусун, иштөө тартибин, ошондой эле анын катышуучуларынын укуктарын, милдеттерин жана жоопкерчилигин аныктайт.Жаңы тутумдун алкагында майыптыгы бар шайлоочулардын муктаждыктарын бирдиктүү эсепке алуу жана дайындарды борборлоштурулган базага топтоо автоматташтырылат. “Түндүк” системасы аркылуу Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги менен ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү камсыздалат. Ошондой эле шайлоо участокторунда жеткиликтүү инфратүзүмдүн абалын – пандустарды, Брайль ариби менен даярдалган материалдарды жана башка шарттарды - мониторинг жүргүзүү жана пландаштыруу мүмкүнчүлүгү кеңейтилет. Дайындарды иштетүү Кыргыз Республикасынын Санарип кодексинин талаптарына ылайык, жеке дайындардын купуялуулугун жана тутумдун санариптик туруктуулугун камсыз кылуу менен жүргүзүлөт.
Кененирээк билүү >>