Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча борбордук комиссиясы 2-августагы жыйынында Жаныбек Абировду № 26 Ленин бир мандаттуу шайлоо округу боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутатын кайра шайлоого талапкер катары каттоодон баш тартуу тууралуу чечим кабыл алды.
Чечим КР БШКнын жумушчу тобунун сунуштамасынын негизинде кабыл алынды.
Жумушчу топ тѳмѳндѳгүлѳрдү белгиледи:
2021-жылдын 28-ноябрында Кыргыз Республикасынын Президентинин 2021-жылдын 29-августундагы № 370 Жарлыгы менен дайындалган VII чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо болуп өттү.
Борбордук шайлоо комиссиясынын 2021-жылдын 12-декабрындагы № 826 токтому менен Ж.Б. Абиров №26 Ленин бир мандаттуу шайлоо округу боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин шайланган депутаты деп таанылган жана VII чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты болуп катталган.
2023-жылдын 27-мартында Жогорку Кеңештин депутаты Ж.Б. Абиров өз каалоосу менен депутаттык ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда тапшыруу боюнча арыз берген.
Ошол эле учурда Ж.Б. Абиров өзүнүн арызын социалдык тармактагы баракчасында “болуп ѳткѳн окуядан кийин депутаттык кызматты ээлөөгө моралдык укугу жок” экендиги менен негиздеди Ж.Б. Абировдун келип түшкөн арызынын негизинде Борбордук шайлоо комиссиянын 2021-жылдын 27-мартындагы №23 токтому менен VII чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты Ж.Б. Абировдун ыйгарым укуктары мөөнөтүнөн мурда токтотулган.
Кыргыз Республикасынын Президенти С.Н. Жапаровдун 2023-жылдын 27-мартындагы № 70 Жарлыгы менен №26 Ленин бир мандаттуу шайлоо округу боюнча VII чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутатын мөөнөтүнөн мурда шайлоо 2023-жылдын 28-майына дайындалган.
Жарлыкка ылайык, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты Абиров Жаныбек Болотбековичтин ыйгарым укуктары мөөнөтүнөн мурда токтотулгандыгына байланыштуу, Кыргыз Республикасынын Конституциясынын 70-беренесинин 2-пунктун, «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 59, 65-беренелерин жетекчиликке алуу менен» мөөнөтүнөн мурда шайлоо дайындалган.
Конституциялык Мыйзамдын 59-беренесинин 7-бөлүгүнө жана 65-беренесинин 6-бөлүгүнө ылайык (депутаттын бошогон мандатын берүүнү жѳнгѳ салган): «Тийиштүү шайлоо округдарында чыгып кеткендердин ордуна бир мандаттуу шайлоо округдары боюнча Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо бош депутаттык мандат пайда болгондон кийин эки айдын ичинде ушул конституциялык Мыйзамда белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан дайындалат жана Борбордук шайлоо комиссиясы тарабынан өткөрүлөт».
Өз каалоосу боюнча КР ЖК депутатынын ыйгарым укуктарын токтотуу жөнүндө Ж.Б. Абировдун арызынын негизинде ыйгарым укуктарынын мѳѳнѳтүнѳн - ушул округ боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутатын мөөнөтүнөн мурда мурда токтотулушу, бул шайлоо округу боюнча 7-чакырылыштагы КР ЖК депутатынын чыгып кетиши жана бошогон мандаттын жаралышы шайлоону өткөрүү үчүн негиз болуп саналат.
«Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө» Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 59-беренесинин 7-бөлүгүнүн, 65-беренесинин 6-бөлүгүнүн маанисине жана мазмунуна ылайык, Ленин округу боюнча 7-чакырылыштагы Жогорку Кеңештин депутатынын ордуна ушул округдагы 7-чакырылыштагы депутаттардын ыйгарым укуктарынын калган конституциялык мөөнөтүнө мөөнөтүнөн мурда жана андан кийин кайра шайлоо өткөрүлөт.
Жумушчу топ арызды карап чыгып, конституциялык Мыйзамдын жогоруда көрсөтүлгөн жоболоруна таянуу менен Ж.Б. Абиров өз каалоосу менен ушул округ боюнча ушул чакырылыштагы депутаттык ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтоткон, Ленин шайлоо округу боюнча VII чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин «чыгып кеткен» депутаты болуп саналат деген корутундуга келет.
Ушуга байланыштуу, жумушчу топ Ж.Б. Абировдун № 26 Ленин бир мандаттуу шайлоо округу боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутатын кайра шайлоого катышуусу укукка сыйбайт, мыйзамдарга карама каршы болот деген жыйынтыкка келет, анткени Ж.Б. Абировдун аракеттеринин натыйжасында – ѳз каалоосу боюнча 7-чакырылыштагы КР ЖК депутатынын ыйгарым укуктарын мѳѳнѳтүнѳн мурда токтоткондугуна байланыштуу, жаран Ж.Б. Абиров чыгып кеткен депутат Ж.Б. Абировдун ордуна 7-чакырылыштагы депутаттын ыйгарым укуктарынын калган конституциялык мѳѳнѳтүнѳ дайындалган жана ѳткѳрүлѳ турган Ленин округу боюнча 7-чакырылыштагы КР ЖК депутатын шайлоого кѳрсѳтүлѳп жатат.
Конституциялык мыйзамдын 61-беренесинин 7-бөлүгүнүн 2-пунктуна ылайык, «ушул конституциялык Мыйзамда каралган көрсөтүү тартибин сактабоо» каттоодон баш тартуу үчүн негиз болуп саналат.
Конституциялык Мыйзамдын 3-беренесинин 5-бөлүгүндө «Жарандар шайлоо жана шайлануу укуктарын ушул конституциялык Мыйзамда белгиленген талаптарды эске алуу менен ишке ашырышат» деп белгиленген.
Жогоруда баяндалгандардын негизинде, “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 38, 59, 61, 65-беренелерин, КР БШКнын 2023-жылдын 27-мартындагы № 23 токтомун, КР Президенти С.Н.Жапаровдун 2023-жылдын 29-мартындагы №370 Жарлыгын, “ Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоодо талапкерлер, саясий партиялар тарабынан берилген шайлоо документтерин кабыл алуунун жана текшерүүнүн тартиби жѳнүндѳ” жобону жетекчиликке алып, ушулардын негизинде КР БШК Абировдон № 26 Ленин бир мандаттуу шайлоо округу боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутатын кайра шайлоого талапкер катары документтерин кабыл алуудан жана аны каттоодон баш тартты.
