Башкы Жаңылыктар Жергиликтүү шайлоо - 2023: 14 айылдык кеңешке шайлоодо …

Жергиликтүү шайлоо - 2023: 14 айылдык кеңешке шайлоодо аялдар үчүн 97 мандат резервге калтырылды

09-Апр, 2023

Кыргызстанда 2019-жылдан тартып айылдык кеңештерге шайлоолордо аял-талапкерлер үчүн ар бир округда мандаттардын 30% кем эмесин резервге калтыруу каралган. Мындай атайын чара Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык мыйзамдык деңгээлде аялдардын саясатка тең укуктуу катышуусу үчүн шарттарды түзүү боюнча Жогорку Кеңеш тарабынан кабыл алынган.

2021-жылы айылдык кеңештерди шайлоодо мындай чараларды массалык колдонуу бүткүл республика боюнча айылдык кеңештерде аялдардын ѳкүлчүлүгүн 9%дан 38%га жогорулатууга жана жергиликтүү деңгээлде дээрлик тѳрт эсе кѳбѳйтүүгѳ мүмкүнчүлүк берди.

Кыргыз Республикасынын Нарын, Баткен, Ош, Талас жана Чүй облустарынын 14 айылдык кеңештердеги азыркы шайлоолордо мындай резервге калтыруу биринчи ирет колдонулууда, бардыгы болуп 254 депутатты шайлоо пландалууда, алардын ичинен 97 мандат аялдар үчүн резервге калтырылган. Кѳрсѳтүлгѳн талапкердин бардык саны 493 адамды түзгѳн, алардын ичинен 174 аялдар болуп саналат.

Айылдык кеңештердин депутаттарын шайлоонун натыйжаларын белгилѳѳдѳ ушул Мыйзамдын 59-1-беренесинин 1-бѳлүгүнѳ ылайык алгач аял талапкерлердин ортосундагы мандаттар бѳлүштүрүлѳт.

Аялдар үчүн резервге калтырылган мандаттардын саны тиешелүү шайлоо округундагы мандаттардын жалпы санына жараша болот:

  • 2-3 мандаттуу шайлоо округунда 1 мандат резервге калтырылат;

  • 4-5-6 мандаттуу шайлоо округунда 2 мандат резервге калтырылат;

  • 7-8-9-10 мандаттуу шайлоо округунда 3 мандат резервге калтырылат;

  • 11-12-13 мандаттуу шайлоо округунда 4 мандат резервге калтырылат;

  • 14-15-16 мандаттуу шайлоо округунда 5 мандат резервге калтырылат.

Башка талапкер аялдарга караганда көбүрөөк добуштардын санына ээ болгон талапкер аялдар шайланган болуп таанылат.

Резервге калтырылган мандаттар бөлүштүрүлгөндөн кийин калган мандаттар калган талапкерлер арасында бөлүштүрүлөт. Добуш берүүгө катышкан тиешелүү шайлоо округунун шайлоочуларынын көбүрөөк добуштарынын санына ээ болгон талапкерлер (мандаттардын санына ылайык) шайланды деп таанылат.

2023-жылдын 9-апрелине дайындалган Ош, Нарын, Баткен, Талас жана Чүй облустарынын депутаттарын шайлоодо аял талапкерлердин саны боюнча маалымат

 

№

Айылдык кеңештин аталышы

Округдардын саны жана аталышы

Мандаттардын саны

Аялдар үчүн резервделген мандаттардын саны

Катталган талапкерлердин баары

Алардын ичинен аялдар

 

 

 

 

 

Баары:

42

254

97

470

164

 

 

 

Баткен облусу

 

 

 

Баары:

10

63

24

97

30

 

 

 

Баткен АШК

 

 

 

Баары:

3

21

7

27

8

 

 

 

1

Ак-Сай

№1 шайл. округу

(УШК №8064)

6

2

8

2

 

 

 

№2 шайл. округу

Көк-Таш

(УШК №8063, 8219)

9

3

10

3

 

 

 

№3 шайл. округу

Үч-Дөбө

(УШК №8062,8198)

6

2

9

3

 

 

 

 

Баары:

3

21

8

29

8

 

 

 

2

Ак-Татыр

№1 шайл. округу

Ак-Татыр

(УШК №8056)

11

4

14

4

 

 

 

№2 шайл. округу

Рават

(УШК №8055)

7

3

11

3

 

 

 

№3 шайл. округу

Орто-Боз

(УШК №8061)

3

1

4

1

 

 

 

 

Баары:

4

21

9

41

14

 

 

 

3

Самаркандек

№1 шайл. округу

Самаркандек

(УШК №8059)

7

3

13

6

 

 

 

№2 шайл. округу

Орто-Сай

(УШК №8058)

5

2

10

2

 

 

 

№3 шайл. округу

Паскы-Арык

(УШК №8060,8186)

5

2

10

3

 

 

 

№4 шпайл. округу

Жаңы-Бак

(УШК №8057)

4

2

8

3

 

 

 

Ош облусу

 

 

 

Баары:

14

74

28

157

60

 

 

 

Алай АШК

 

 

 

Баары:

2

11

4

21

10

 

 

 

4

Кабылан-Көл

№1 шайл. округу

Кабылан-Көл

(УШК №5143)

8

3

17

8

 

 

 

№2 шайл. округу

Күңгөй

(УШК №5439)

3

1

4

2

 

 

 

Ноокат АШК

 

 

 

Баары:

7

31

11

56

18

 

 

 

5

Н. Исанов

№1 шайл. округу

Чеч-Дөбө

(УШК №5372,5487)

5

2

6

2

 

 

 

№2 шайл. округу

Жар-Коргон

(УШК №5373)

6

2

12

3

 

 

 

№3 шайл. округу

Кошчан

(УШК №5374)

5

2

9

3

 

 

 

№4 шайл. округу

Жаңы-Базар

(УШК №5375)

3

1

7

2

 

 

 

№5 шайл. округу

Күнгөй-Кожоке

(УШК №5486)

6

2

11

3

 

 

 

№6 щайл. округу

Кара-Баш

(УШК№5569)

3

1

6

3

 

 

 

№7 шайл. округу

Чынкараев

(УШК №5570)

3

1

5

2

 

 

 

Кара-Кулжа АШК

 

 

 

Баары:

2

11

5

23

10

 

 

 

6

Кеңеш

№1 шайл. округу

Кеңеш

(УШК №5016)

7

3

16

6

 

 

 

№2 шайл. округу

Пор

(УШК №5471)

4

2

7

4

 

 

 

Кара-Суу АШК

 

 

 

Баары:

3

21

8

57

22

 

 

 

7

Отуз-Адыр

№1 шайл. округу

Борбордук

(УШК№5184, 5446)

9

3

24

11

 

 

 

№2 шайл. округу

Кара-Дөбө

(УШК №5185,5186)

5

2

16

7

 

 

 

№3 шайл. округу

Кыш-Абад

(УШК №5189,5190,5447)

7

3

17

4

 

 

 

Талас облусу

 

 

 

Баары:

6

53

19

90

27

 

 

 

Кара-Буура АШК

 

 

 

Бааары:

2

21

7

33

10

 

 

 

8

Шекер

№1 шайл. округу

Арчагул

(УШК №6024)

6

2

13

2

 

 

 

№2 шайл. округу

Шекер

(УШК №6025)

15

5

20

8

 

 

 

 

Баары:

3

21

8

41

12

 

 

 

9

Бейшеке

№1 шайл. округ

Кара-Буура

(УШК №6046)

5

2

6

3

 

 

 

№2 шайл. округ

Бейшеке

(УШК№6047)

7

3

15

4

 

 

 

№3 шайл. округ

Кара-Суу

(УШК №6048)

9

3

20

5

 

 

 

 

Баары:

1

11

4

16

5

 

 

 

10

Бакыян

№1 шайл. округ

Бакыян

(УШК №6049)

11

4

16

5

 

 

 

Чүй облусу

 

 

 

Баары:

6

32

14

59

22

 

 

 

Жайыл АШК

 

 

 

Баары:

2

11

5

15

6

 

 

 

11

Кызыл-Дыйкан

№1 шайл. округ Петропавловка
(УШК №7322)

7

3

9

4

 

 

 

№2 шайл. округ

Кызыл-Дыйкан

(УШК №7323)

4

2

6

2

 

 

 

Аламүдүн АШК

 

 

 

Баары:

4

21

9

44

16

 

 

 

12

Байтик

№1 шайл. округ

Байтик

(УШК №7202)

8

3

12

5

 

 

 

№2 шайл. округ

Кашка-Суу

(УШК №7203)

4

2

10

5

 

 

 

№3 шайл. округ

Арчалы

(УШК №7204)

7

3

18

5

 

 

 

№4 шайл. округ

Башкара-Суу

(УШК №7205)

2

1

4

1

 

 

 

Нарын облусу

 

 

 

Баары:

6

32

12

67

25

     

Жумгал АШК

 

 

 

Баары:

4

21

8

46

17

 

 

 

13

Чаек

№1 шайл. округ

Ак-Татыр, Ак-Секи

(УШК №4114, 4115)

9

3

18

7

 

 

 

№2 шайл. округ

Чаек

(УШК №4116)

4

2

9

4

 

 

 

№3 шайл. округ

Шортон

(УШК №4117)

3

1

8

3

 

 

 

№4 шайл. округ

Кара-Жээк, Беш-Терек

(УШК №4118, 4119)

5

2

11

3

 

 

 

 

Баары:

2

11

4

21

8

 

 

 

14

Көк-Ой

№1 шайл. округ

Көк-Ой

(УШК №4121)

9

3

17

6

 

 

 

№2 шайл. округ

Эмел-Арал

(УШК №4122, 4123)

2

1

4

2

 

 

 

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты
22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет
21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат. 
Кененирээк билүү >>
Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү
19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү.  Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:-        жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;-        жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;-        шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;-        жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;-        шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди
19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.
Кененирээк билүү >>