Түрк мамлекеттери Уюмунун Миссиясына парламенттик шайлоонун өзгөчөлүктөрү тууралуу маалымат берилди

25 ноября 2021

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасы Н.Шайлдабекова Гизмат Гозалов жетектеген Түрк мамлекеттери Уюмунун (ТМУ) байкоочулар Миссиясы менен жолугушту.   

КР БШК төрагасы 2021-жылдын 28-ноябрына белгиленген Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеӊешине депутаттарды шайлоонун өзгөчөлүктөрү тууралуу айтып берди. 

Алдыда күтүлүүчү Жогорку Кеӊештин депутаттарын шайлоо аралаш тутум боюнча өткөрүлөт, бул көз карандысыз талапкерлердин катышууга болгон суроо-талабын канааттандыруу эле, анткени, мурунку тутумдун тушунда партиялар талапкерлерди көрсөтүүдө монополисттерге айланып кеткен. Бул сунуштар, ошондой эле, 2015-жылдан 2020-жылга чейинки мониторингдик миссиялардын отчетторунда да берилген. 

Мекемелер аралык жумушчу топ Жогорку Кеӊештин депутаттарын шайлоонун мүмкүн болгон варианттарын изилдөө менен кемчиликтери болбогон бир да оптималдуу шайлоо тутуму жок экен деген тыянакка келди. Чечим кабыл алуу үчүн эки вариант сунушталды – ачык тизмелүү пропорционалдык тутум жана жабык тизмелүү аралаш тутум, мында бир мандаттуу компонент менен бирге эле жабык тизмелүү пропорционалдык компонент да бар. 

Пропорционалдык тутум боюнча көрсөтүүдө бир жыныстуу адамдардын 70%дан ашпаган талабы сакталат, аялдар менен эркектердин ортосундагы айырма үч позициядан ашпашы керек. “Электрондук талапкер” тутуму тизмени түзүүдө пайыздык катышты дароо аныктайт жана талаптар аткарылбаган учурда тизмени кабыл албай коет. 

Талапкерлердин 15%дан кем эмеси 35 жаштан ашпашы керек – бул да мурунку талап, мында жаӊылыгы – алардан үчтөн кем эмес талапкер алдыӊкы 25 талапкердин тизмесине киргизилиши керек. “Электрондук талапкер” тутуму ошондой эле бул тизмени көзөмөлдөп турат. Үчтөн кем эмес талапкер майыптыгы бар адамдардан болушу керек, алардын бирөөсү алдыӊкы 25 талапкердин тизмесине кириши керек.  

КР БШК аппаратынын маалымат бөлүмү