Башкы Жаңылыктар Республикадагы 26 колледждин студенттери өнүгүүнүн эң маанилүү максаты …

Республикадагы 26 колледждин студенттери өнүгүүнүн эң маанилүү максаты үчүн добуш берди

30-Мар, 2021

Бүгүн Борбордук шайлоо комиссиясы Билим жана илим берүү министрлиги менен биргеликте, Швейцария жана Япониянын каржылоосу менен ПРООНдун жана ЮНИСЕФтин колдоосу аркылуу өлкөдөгү 26 колледждердин 3000 студенти катышкан шайлоону моделдөө өткөрүлдү. Шайлоо процессине жаштарды катыштырууга кызыктыруу жана шайлоочулар катары алардын практикалык билимин жакшыртуу максатында ошондой эле БУУ кабыл алган Туруктуу өнүктүрүүнүн максаттары менен тааныштыруу болду.

Шайлоону моделдөө - бул жаштарды добуш берүүгө кызыктырып, чыныгы шайлоодо добуш берүүгө адат кылып алууга үндөө жолу.

Борбордук шайлоо комиссиясынын маалыматы боюнча, шайлоочулардын дээрлик 33% 18ден 30 жашка чейинки жаштар, ошол эле учурда жаштардын 40% га жакыны шайлоого катышпайт. Жаштардын шайлоого болгон кызыгуусун арттыруу үчүн Борбордук шайлоо комиссиясы ПРООН жана ЮНИСЕФтин, ошондой эле Швейцария менен Япониянын өкмөттөрүнүн биргелешкен колдоосу менен шайлоону моделдөөнү уюштурду.

Моделдөө учурунда студенттер Туруктуу өнүгүүнүн 17 максатынын бирин тандашат. 2021-жылдын 11-апрелине белгиленген жергиликтүү шайлоонун алдында мектептерде шайлоону моделдөөнү уюштуруу - бул жаштарга добуш берүү кандайча болорун көрсөтүү жана бардык шаймандарды колдонуп көрүп, өздөрүн биринчи жолу шайлоочу катары сынап көрүү мүмкүнчүлүгүн берүү. Шайлоону моделдөөгө ЮНИСЕФтин 70тен ашык ыктыярчылары уюштуруучулук жардам көрсөтүштү.

“Жаштардын шайлоого активдүү катышуусу өтө маанилүү, анткени жаштар өлкөнү өнүктүрүүдө чоң ролду ойношот. Өлкөнүн өнүгүшүндө дал ошол жаштар Кыргызстандын келечегин түзөт. Ошондуктан, жаштардын добуш берүүгө активдүү катышуусу, добуш берүү процедуралары, шайлоо процесси жөнүндөгү билимдерин жогорулатуусу, аң-сезимдүү, эркин жана жоопкерчиликтүү тандоосу абдан маанилүү."

Жаштардын добуш берүүсү үчүн теманын тандалышы кокусунан болгон жок. 2016-жылдын 1-январынан баштап Бириккен Улуттар Уюмунун тарыхый саммитинде 2015-жылы дүйнө лидерлери тарабынан кабыл алынган Туруктуу өнүгүүнүн 2030-жылга чейинки күн тартибинде белгиленген 17 Туруктуу нүгүү максаттары (ТӨМ) ишке кирди.

Швейцариянын Кыргыз Республикасындагы элчилигинин миссиясынын башчысынын орун басары Анн Мулен айым өз сөзүндө:

«Жарандык билим берүү демократиянын өнүгүшүндө абдан маанилүү ролду ойнойт, анткени ал билим гана бербестен, мамлекеттин демократиялык өнүгүүсү үчүн фундаменталдык баалуулуктарды калыптандырууга мүмкүнчүлүк берет. Изилдөөлөр көрсөткөндөй, канчалык эрте добуш берип баштасаң, өлкөнүн саясий жашоосуна жарандык катышуу ошончолук активдүү болот"

«Демократия, ошондой эле демократия кепилдеген эркиндиктер жана укуктар өз алдынча берилип жана туруктуу боло бербейт. Алар элдин тынымсыз аракетине негизделген жана таза шайлоо өткөрүү элдин талап кылынган аракеттеринин бири. Сураныч, демократия камсыз кылган эркиндиктер жана укуктар коомду өркүндөтүү үчүн колдонулушу керек. Сиздерди демократиялык коомдун мүчөсү катары дебют болгон бүгүнкү моделденген шайлоо менен куттуктайм жана Кыргызстандагы демократиянын туруктуу өнүгүүсүнө көмөктөшүүңүзгө тилектешмин”, - деди Япониянын Кыргыз Республикасындагы элчилигинин атташеси, Япониянын элчиси Сигеки Маеданын атынан катышуучуларга кайрылган Минори Симизу айым.

«Жаштардын Туруктуу өнүгүү максаттарына жетүүгө катышуусу абдан маанилүү жана биз үчүн БУУда жаштардын бул максаттарды билиши, алардын баалуулугун кабыл алышы жана аларга жетүүгө багытталган иш-чараларды ишке ашырууга активдүү катышуусу өзгөчө маанилүү. Бүгүнкү моделдөө бир жагынан, жаштарды Туруктуу өнүгүүнүн максаттары менен тааныштырууга, экинчи жагынан, шайлоо участкасында чыныгы шайлоо кандай өтүп жаткандыгын көрсөтүп, жаштарды активдүү жаш шайлоочу болууга үйрөтүүгө мүмкүнчүлүк берет», - деди ПРООНдун Кыргыз Республикасындагы туруктуу өкүлү Луиз Чемберлен айым.

«Данное моделирование позволило молодым людям, которые являются волонтерами ЮНИСЕФ, попробовать себя в роли организаторов выборов, проявить свои лидерские качества и помочь сверстникам попробовать себя в роли избирателей. Особенно приятно, что волонтеры сыграли ключевую роль в освещении данного мероприятия в социальных медиа, позволяя ребятам со всей страны наблюдать как проходит голосование в других колледжах, а также провести просветительскую работу по целям устойчивого развития по принципу равный равному».

Өз кезегинде ЮНИСЕФтин Кыргыз Республикасындагы Башчысы Кристин Жолм:

«Бул моделдөө ЮНИСЕФтин ыктыярчылары болгон жаштарга өздөрүн шайлоонун уюштуруучулары катары сынап көрүүгө, лидерлик сапаттарын көрсөтүүгө жана теңтуштарына өздөрүн шайлоочу катары көрсөтүүгө жардам берди. Өзгөчө бул иш-чараны социалдык медиада чагылдырууда ыктыярчылардын чечүүчү ролду ойногондугу абдан кубандырат, бул республиканын бардык аймактарындагы балдарга башка колледждерде добуш берүүгө байкоо жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк түзүп, ошондой эле Туруктуу өнүгүү максаттары боюнча теңчиликке теңчилик принциби аркылуу агартуу иштерин жүргүзүүгө жол ачат", - деди.

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты
22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет
21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат. 
Кененирээк билүү >>
Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү
19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү.  Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:-        жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;-        жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;-        шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;-        жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;-        шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди
19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.
Кененирээк билүү >>