Башкы Жаңылыктар БШК, Башкы прокуратура жана ИИМ шайлоонун азыркы этабындагы …

БШК, Башкы прокуратура жана ИИМ шайлоонун азыркы этабындагы мыйзам бузуулар боюнча көрүлгөн чараларды талкуулап, ЫЧКТнын шайлоо процессинин аяктоочу этабындагы милдеттерин талкуулады

31-Дек, 2020

2020-жылдын 30-декабрында КР БШК Төрагасы Н. Шайлдабекованын төрагалыгы алдында Ыкчам чара көрүүчү координациялык топтун БШКнын укук коргоо органдары менен өз ара аракеттешүү маселелери, 2021-жылдын 10-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоону даярдоо мезгилинде шайлоо мыйзамдарын бузууларга ыкчам чара көрүү боюнча жыйналышы болуп өттү.

Жыйналышка ЫЧКТнын төмөнкү мүчөлөрү катышты: КР БШК мүчөсү Шайназаров Т.У., КР Башкы прокурорунун орун басары Молдокматов А.М., КР Ички иштер министринин орун басары Урмамбетов О.Ж., КР УКМКнын өкүлдөрү, ИИМ менен Башкы прокуратуранын бөлүмчөлөрүнүн жетекчилери, ошондой эле укук коргоо органдарынын аймактык бөлүмчөлөрүнүн жана аймактык шайлоо комиссияларынын жетекчилери катышты.

Жыйналышта ЫЧКТнын алкагында КР Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоонун жүрүшүндө бузуулар боюнча арыздар, маалыматтык билдирүүлөр, шайлоо өнөктүгүнүн аяктоочу этабындагы иштердин план-графиги талкууланды.

Бузууларга ыкчам чара көрүү жана көрүлгөн чаралар тууралу жарандарга маалымдоо боюнча милдеттер коюлду. Карап чыгуунун конституциялык мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана тартибин сактоо маселеси айрыкча белгиленди.

 ЫЧКТда жарандарга андан ары ар тараптуу маалымдоо үчүн аткарылып жаткан иштердин жүрүшү, бузуу фактылары боюнча көрүлгөн чаралар,  тиешелүү учурларда териштирүүнү токтотуунун конкреттүү негиздери тууралу толук маалымат берүүнүн зарылдыгы белгиленди.

ИИМ тараптан ички иштер органдарынын аймактык бөлүмдөрүнө жокко чыгарылган, токтотулган иштер, ошондой эле учурдагы иш-чаралардын жүрүшү тууралу кеңири негиздеме берип туруу боюнча тиешелүү тапшырма берилди.

Үстүбүздөгү жылдын аягына чейин ЫЧКТга шайлоо процессин бузуулар тууралу 34 билдирүү түштү, алар текшерүү үчүн укук коргоо органдарына жөнөтүлдү. Анын ичинде: 9у – шайлоочулардын добуштарын сатып алуу боюнча; 9у – шайлоо алдындагы үгүт шарттарын бузуу боюнча; 2өө – шайлоо укуктарына тоскоолдук кылуу боюнча; 1өө – бейбаштык боюнча; 8и – администрациялык ресурсту кыянат пайдалануу боюнча; 5и – башка бузуулар боюнча. Бир катар билдирүүлөр шайлоо субъектилеринин арыздары, дагы бир бөлүгү ЖМКлардагы, социалдык түйүндөрдөгү ж.б. билдирүүлөр боюнча ЫЧКТда каралды.

Өткөндөгү өнөктүктүн сабактарын эске алып, шайлоо мыйзамдарын бузуулар боюнча иш жүргүзүү шайлоону жана референдумду өткөрүү боюнча мамлекеттик органдардын ишиндеги артыкчылыктуу багыт болуп саналат.

БШКда өз ара аракеттешүү борбору – ЫЧКТ катчылыгы түзүлгөн. Ал түшкөн билдирүүлөрдү күн сайын топтойт, талдайт, мыйзамдарга ылайык ыкчам текшерүү жана чара көрүү үчүн маалыматтарды райондук жана шаардык ЫЧКТларга жөнөтөт. Катчылыктын ишинин план-графиги иштелип чыккан. Борбордук ЫЧКТ менен аймактык ЫЧКТлардын өз ара аракеттешүүсү күндө туруктуу негизде жүргүзүлөт.

 Ички иштер министрлигинин, Башкы прокуратуранын жетекчилери, УКМКнын өкүлү өз сөздөрүндө бузуу фактыларын текшерүү, ошондой эле КР БШКнын ЫЧКТсынын Реестринде катталган сотко чейинки териштирүүлөр боюнча жүргүзүлүп жаткан ыкчам-тергөө иш-чаралары тууралу ЫЧКТга маалымат беришти.

КР Башкы прокурорунун орун басары Молдокматов А.М. КР БШКнын ЫЧКТсына түшкөн бардык билдирүүлөр боюнча укук коргоо органдары көрүп жаткан чараларга прокуратура органдары тараптан жүргүзүлгөн көзөмөл тууралу малымат берди.

Жыйналыштын катышуучуларына мурда эсепке алуу журналына катталып, андан ары номенклатуралык иштерге жокко чыгарылган билдирүүлөр боюнча түшүндүрмө берилди.

Аталган маселелерди талкуулоодо укук коргоо органдарынын аймактык бөлүмдөрүнүн, атап айтканда Өзгөн, Кара-Суу, Панфилов райондорунун жетекчилеринин сөздөрү онлайн–видеоконференция алкагында угулду.

КР ИИмдин Тергөө кызматынын начальниги, милиция полковниги С.Т. Айткурманов КР БШКнын ЫЧКТсына түшкөн 9 билдирүү боюнча материалдар шайлоо мыйзамдарын бузуу боюнча маалыматтар ырасталбагандыгына жана жазык (жорук) курамы болбогондугуна байланыштуу номенклатуралык иштерге жокко чыгарылгандыгын айтты. Ошондой эле ал шайлоо мыйзамдарын бузуу боюнча  2020-жылдын 29- декабрында “Жалпы иш” коомдук фондунан түшкөн 12 билдирүү боюнча жүргүзүлгөн текшерүү жөнүндө кабарлады.

КР Ички иштер министринин орун басары Урмамбетов О.Ж. КР ИИМ органдары тарабынан көрсөтүлгөн окуялар боюнча териштирүүнүн материалдарын КР БШКнын ЫЧКТсына ыкчам берүүнүн маанилүүлүгүн белгиледи. Алар тууралу маалымдоо Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоодо шайлоочулардын добуштарын сатып алуу  жана администрациялык ресурсту кыянат пайдалануу деңгээлин болтурбай коюуга жана төмөндөтүүгө оң таасир тийгизет.

Добуш берүү күнүнө чейин калган 10 күн ичинде укук коргоо органдарынын сотко чейинки териштирүүлөрүнүн натыйжалары боюнча КР БШКнын ЫЧКТсы тараптан контроль күчөтүлөт.

КР БШКнын ЫЧКТсынын төрагасы ЫЧКТ иши БШКнын сайтындагы ЫЧКТ реестрине маалымат берүү аркылуу жалпыга маалымдоо каражаттарында, ошондой эле прокуратура органдарынын, КР ИИМдин жана УКМКнын өкүлдөрүнүн катышуусунда добуш берүү күнүнө чейин жана добуш берүү күнү дайыма өткөрүлүүчү брифингдерде үзгүлтүксүз чагылдырыларын белгиледи.

КР БШК маалымат бөлүмү

 

 

 

 

 

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты
22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет
21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат. 
Кененирээк билүү >>
Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү
19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү.  Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:-        жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;-        жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;-        шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;-        жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;-        шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди
19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.
Кененирээк билүү >>