Башкы Жаңылыктар КР БШК төрагасы КР Президентин мѳѳнѳтүнѳн мурда шайлоону …

КР БШК төрагасы КР Президентин мѳѳнѳтүнѳн мурда шайлоону жана КР референдумун даярдоодо жана ѳткѳрүүдө шайлоочулардын тизмесин түзүү жөнүндө айтып берди

23-Дек, 2020

2021-жылдын 10-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоону жана референдумду даярдоо жана өткөрүү маселелери боюнча маалымат жыйыны болуп өттү.

Маалымат жыйынына референдумду жана КР Президентин мѳѳнѳтүнѳн мурда шайлоону даярдоодо жана ѳткѳрүүдө шайлоо комиссияларына көмөк көрсөтүү боюнча республикалык штабдын, Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча борбордук комиссиясынын, Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик каттоо кызматынын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Жер ресурстары боюнча мамлекеттик агенттигинин алдындагы “Кадастр” Мамлекеттик мекемесинин өкүлдөрү катышты.

КР БШК төрагасы Н. Шайлдабекова КР Президентин мѳѳнѳтүнѳн мурда шайлоону жана КР референдумун даярдоодо жана ѳткѳрүүдө шайлоочулардын тизмесин түзүү жөнүндө айтып берди.

“Кыргыз Республикасынын Президентин  жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жөнүндө” Кыргыз Республикасынын конституциялык Мыйзамынын 14-беренесинин 4-бөлүгүнө ылайык шайлоочулардын алдын ала тизмеси Калктын бирдиктүү мамлекеттик реестринде (мындан ары – КБМР) камтылган маалыматтардын  негизинде түзүлөт.

КБМРди түзүүнү, сактоону жана актуалдаштырууну ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган – Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик каттоо кызматы (мындан ары – МКК) жүзөгө ашырат.

2020-жылдын 10-ноябрына карата Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоодо шайлоочулардын алдын ала тизмесинде 3 544 403 шайлоочу болгон.

Иш-чаралардын календарлык планына ылайык Кыргыз Республикасынын Президентин мөөнөтүнөн мурда шайлоодо шайлоочулардын контролдук тизмеси 2020-жылдын 18-декабрында “Тизме” (https://tizme.gov.kg/) порталына жайгаштырылды. Шайлоочулардын тизмесинде 3 556 864 шайлоочу бар. Шайлоочулардын өсүшү 12 461 адамды түздү.

Ар бир шайлоочу 2020-жылдын 19-ноябрынан 2020-жылдын 29-декабрына (кошуп алганда) чейин шайлоо участогуна келип, шайлоочулардын «Тизме» мамлекеттик порталынан, 119 номуруна чалып (чалуу акысыз), 119 номуруна жеке ПИН номуру менен смс жөнөтүп, өзүн шайлоочулардын тизмесинен текшерип, тактай алат, Сиз өзүңүздүн шайлоо участогуңуздун номурун жана дарегин аласыз.

2020-жылдын 23-декабрына карата маалыматтарды шайлоочулардын тизмесиндеги маалыматтарды тактоо жөнүндө 308 арыз түшкөн, анын ичинде 137си шайлоочулар бекитилген чек араларга ылайык өз УШКсында болгондугуна байланыштуу четке кагылды, 171и аткарылды; шайлоо дарегин өзгөртүү боюнча 10 арыз түштү.

Кандай болбосун ката же болбосо так эместикти, шайлоочунун паспортунда көрсөтүлгөн жашаган жеринин дарегине дал келбестикти тапкан учурда, жашаган же келип жүргөн жери боюнча каттоо дарегине дал келбесе, шайлоочу 2020-жылдын 29-декабрына (кошуп алганда) чейин паспорттун көчүрмөсүн тиркеп, тиешелүү участкалык шайлоо комиссиясына арыз менен кайрылууга укуктуу. Бул учурда шайлоочу биометрикалык идентификациялоо жол-жобосунан өтөт”, - деди ал.

МККнын маалыматы боюнча 2004-жылдын үлгүсүндөгү (AN)   паспорту бар 269 631 шайлоочунун “Дарек-маалымдоо бюросунун” АИТсында жана “Улуттук паспорттордун мамлекеттик реестринин”  АИТсында камтылган маалыматтарда дал келбестиги бар.

1. Жашаган же келип жүргөн жери боюнча даректеринин (АСБ)  каттоосун алмаштырган, 2017-жылдын үлгүсүндөгү (eID)  паспорту бар шайлоочулар – 32 129 миң адам туруктуу жашаган жеринин дарегинин каттоосунун (АСБ)  негизинде шайлоо участкаларынын бекитилген чек араларына ылайык шайлоочулардын тизмесине киргизилет.

2. 2004-жылдын үлгүсүндөгү (AN)  паспорту бар шайлоочулар шайлоочулардын тизмесиндеги маалыматтарды тактоо жөнүндө арыз (мурдагы 1-форма) берүү үчүн тиешелүү шайлоо участогуна кайрылуусу керек. Бул учурда шайлоочу биометрикалык идентификациялоо жол-жобосунан өтөт.

БШК башчысы жашаган же келип жүргөн жерин каттоо дареги боюнча шайлоочулардын тизмесине киргизүү үчүн шайлоочулар тиешелүү шайлоо участогуна кайрылып (жашаган же келип жүргөн жеринин дареги УШКнын бекитилген чек араларына ылайык келүүсү керек), шайлоочулардын тизмесиндеги маалыматтарды тактоо жөнүндө арыз (мурдагы 1-форма) берүүгө тийиш экенин белгиледи.

“Жалпы республикалык маанидеги шайлоону өткөргөндөн кийин “Дарек-маалымдоо бюросунун” АИТсында жана “Улуттук паспорттордун мамлекеттик реестринин” АИТсында камтылган маалыматтарда дал келбестиктери бар болсо, шайлоочулар паспортунда көрсөтүлгөн жашаган жеринин дарегине ылайык шайлоо участогунун шайлоочуларынын тизмесине кайтарыларын белгилөө зарыл.

Жалпы республикалык маанидеги шайлоодо жашаган жеринин жана турган жеринин каттоосунун дарегин алмаштырган, бирок ошол эле учурда  жашаган жеринин жана турган жеринин каттоосунун дарегине ылайык паспортун алмаштырбаган шайлоочулар тиешелүү шайлоо участогуна шайлоочулардын тизмесиндеги маалыматтарды тактоо жөнүндө арыз берүүсү керек.

Бирок көп жарандар каттоо эсебин алмаштырганда 2017-жылдын үлгүсүндөгү идентификациялык картадагы чипке жазууну жаздырышпайт же 2004-жылдын үлгүсүндөгү өз паспортторун алмаштырбайт.

Маселен, 2020-жылдын мартынан тартып КРдин 30 168 жараны каттоо эсебине коюлган, анын ичинде 13 689 жарандын дарек боюнча өзгөртүүнүн электрондук идентификациялык картадагы чипке  жазууну жаздырышкан эмес.

КРдин 269 631 жаранынын 2004-жылдын үлгүсүндөгү паспорту боюнча каттоо эсебиндеги даректери паспортто жазылган даректерден айырмаланат.

Ушуга байланыштуу жарандарга чоң өтүнүч: шайлоо участогун актуалдаштыруу үчүн жаңыланган каттоо дарегин чипке өз убагында жаздырыңыздар же өзүңүздөрдүн 2004-жылдын үлгүсүндөгү паспортторуңуздарды алмаштырыңыздар.

Ошону менен бирге КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 21-апрелиндеги № 238 токтому менен бекитилген “Кыргыз Республикасынын жаранынын 2017-жылдын үлгүсүндөгү идентификациялык картасы – паспорту (ID-карта) жана Кыргыз Республикасынын жаранынын 2006-жылдын үлгүсүндөгү жалпы жарандык паспорту боюнча документтерди кабыл алуу жана аларды тариздөө, даярдоо (жекелештирүү), эсепке алуу, берүү жана жок кылуу тартиби жөнүндө” Нускамага ылайык, Кыргыз Республикасынын жарандары үй-бүлөлүк абалы, жашаган жери боюнча каттоосу өзгөрүлгөн учурда 2017-жылдын үлгүсүндөгү паспорттун чибинде камтылган маалыматтарга өзгөртүү киргизүү жөнүндө арыз менен кайрылууга милдеттүү”, - деди ал.

Маалымат үчүн:

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык 2014-2019-жылдары шайлоочулардын тизмесин түзүү жана тактоо МККга жүктөлгөн. Бул мезгилде МКК бирдиктүү идентификаторунун – жарандын ПИНинин (персоналдык (жеке) идентификациялык номеринин) базасында бирдиктүү маалыматтык мейкиндикке интеграцияланган КБМР базалык модели иштелип чыгып, ишке киргизилген. Шайлоочулардын тизмесин түзүүдө пайдаланылуучу төмөнкү автоматташтырылган маалыматтык тутумдар КБМРдин бөлүгү болуп саналат:

 - АИС «ЗАГС» - жарандык абалдын (туулгандыгы, никеге тургандыгы, никени бузгандыгы, ФАА өзгөрткөндүгү, өлгөндүгү) актыларын жазууну укуктук жактан тариздөөнү камтыйт;

- Берилген паспорттордун маалыматтар базасы – КР жаранынын өздүгүн күбөлөндүрүүчү, КР жарандыгына таандыгын ырастоочу документтерди камтыйт;

- ПИН маалыматтар базасы – жарандын КР аймагында негизги идентификациялык белгиси болуп саналат, мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын маалыматтык тутумдарынын деңгээлинде жарандардын ар түрдүү категорияларын эсепке алуу жана идентификациялоо үчүн МКК тарабынан пайдаланылат;

- АИС «Адресный регистр» - Кыргыз Республикасынын аймагында турган  кыймылсыз объектилердин даректери тууралуу маалыматтарды топтоого, жүргүзүүгө, сактоого, иштеп чыгууга жана берүүгө арналган;

- 16 жаштан жогору жарандардын биометрикалык маалыматтар базасы – КБМРдин негизин түзгөн бөлүгү, ал жарандар жөнүндө актуалдуу, сапаттуу жана толук маалыматтар базасын камтыйт, ошондой эле арыз бергенде, ошондой эле добуш берүү күнү шайлоочуларды биометрикалык идентификациялоо жүргүзүүдө пайдаланылат;

- АИС «Адресно-справочное бюро» - жашаган же келип жүргөн жери боюнча жарандарды каттоо эсебин жүргүзүүгө байланыштуу автоматташтырылган ишке арналган;

- АИС «Гражданство» - Кыргыз Республикасынын жарандыгынан чыккан КР жарандарынын кыймылына байкоо жүргүзүү үчүн пайдаланылат.

КР БШК маалымат бөлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты
22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет
21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат. 
Кененирээк билүү >>
Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү
19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү.  Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:-        жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;-        жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;-        шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;-        жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;-        шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди
19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.
Кененирээк билүү >>