Башкы Жаңылыктар БШК А.Мадумаровдун, К.Исаевдин, Б.Асановдун арызын канаатандыруудан баш тартты

БШК А.Мадумаровдун, К.Исаевдин, Б.Асановдун арызын канаатандыруудан баш тартты

12-Дек, 2020

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана рефрендум ѳткѳрүү боюнча борбордук комиссиясы 2020-жылдын 12-декбарындагы жыйынында КР Президентинин кызмат ордуна талапкер С. Жапаровду каттоодон баш тартуу тууралуу А.Мадумаровдун, К.Исаевдин, Б.Асановдун 2020-жылдын 9-декбарында КР БШКга келип түшкѳн арызын карады.

Арызда КР Конституциясынын 68-беренесинин 2-бѳлүгүнѳ ылайык КР Президентинин ыйгарым укуктарын аткарган кызмат адамы пассивдүү шайлоо укугун жогото тургандыгы белгиленген. Ушуга байланыштуу С. Жапаров КР Президентин мѳѳнѳтүнѳн мурда шайлоодо КР Президентинин кызмат ордуна талапкер болууга укуксуз. Ошону менен бирге, арыз ээлери 2020-жылдын 12-ноябрында С, Жапаров КР Президентин мѳѳнѳтүнѳн мурда шайлоого катыша тургандыгын жана КР Президентинин ыйгарым укуктарын аткарууну ѳткѳрүп бергендигин, мындай билдирүүсүн 2020-жылдын 14-ноябрында С. Жапаров тарабынан кол коюлган Премьер-министрдин кызматтык ыйгарым укуктарын убактылуу токтото туруу жѳнүндѳ тескемеси менен тастыктагандыгын билдиришкен. Ушуга байланыштуу арыз ээлери С. Жапаров КР Президентинин ыйгарым укуктарын аткаруусун ѳткѳрүп бере алмак эмес, аткени ал ѳзүндѳ КР Премьер-министринин кызмат ордун сактап турган, деп эсептешет.

Өзүнүн пассивдүү шайлоо укугун жүзѳгѳ ашыруу жана КР Президентин мѳѳнѳтүнѳн мурда шайлоого катышуу үчүн С. Жапаров КР Премьер-министринин кызмат ордунан отставкага кетүүсү зарыл болчу, мына ушул жагдай, арыз ээлеринин пикири боюнча, КР Конституциясынын 68-беренесинин бузууга алып келген. Демек, Борбордук шайлоо комиссиясы С. Жапаровдун КР Президентинин кызмат ордуна кѳрсѳтүү ниети жѳнүндѳ арызын кабыл алууга жана талапкердин ылайык келүүсүн тастыктоо жѳнүндѳ маалымкат берүүгѳ тийиш эмес болчу, бул «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин дептутаттарын шайлоо жѳнүндѳ» КР конституциялык Мыйзамынын 50-беренесин жана «Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча шайлоо комиссиялары жѳнүндѳ» КР Мыйзамынын 6-беренесин бузуу болгон, мыйзамга ылайык БШК талапкерлер үчүн бирдей укуктук шарттарды камсыз кылууга тийиш.

КР Президентинин кызмат ордуна талапкердин ыйгарым укуктуу ѳкүлү А.С. Мошин А.Мадумаровдун, К.Исаевдин, Б.Асановдун арызына жазуу жүзүндѳгү каршы пикирин билдирди, анда КР Конституциясынын 68-беренесинин 2-бѳлүгүнүн талаптары КР Президентинин ыйгарым укуктарын аткарып жаткан адамга карата жайылтыла тургандыгы баяндалган. БШКга арыз берген учурда С. Жапаров КР Президентинин милдеттерин аткарган адам эмес болчу, анткени КР Конституциясынын 66-беренесине ылайык ал эл алдында КР Президентинин милдетин аткаруу боюнча ыйгарым укуктарын ѳткѳрүп берүү жѳнүндѳ билдирүү жасаган. «Кыргыз Республикасынын Өкмѳтү жѳнүндѳ» КР конституциялык Мыйзамынын 19-беренесине ылайык КР Премьер-министринин милдеттерин аткаруу КР биринчи вице-премьер-министрине жүктѳлгѳн, ошондуктан талапкер С. Жапаровдо пассивдүү шайлоо укугунун жоктугун тастыктаган кандайдыр бир мыйзамдуу жана иш жүзүндѳ негиздер жок.

Кыргыз Республикасында шайлоо жана референдум ѳткѳрүүдѳ шайлоочулардын жана шайлоо процессинин башка катышуучуларынын даттанууларын жана арыздарын кароо боюнча Жумушчу топтун жыйынында арыз ээлеринин, кызыкдар тараптардын ѳкүлдѳрүнүн катышуусунда А.Мадумаровдун, К.Исаевдин, Б.Асановдун арызын канаатандыруудан баш тартуу тууралуу чечим кабыл алынды.

Борбордук шайлоо комиссиясы ѳзүнүн жыйынында жогоруда аталган Жумушчу топтун маалыматын жана чечимин укту жана талкуулады. КР Президентинин кызмат ордуна талапкер катары кѳрсѳтүлгѳн учурда С. Жапаров КР Президентинин ыйгарым укуктарын ѳткѳрүп бергендиги жана КР Премьер-министринин кызматтык милдеттерин аткаруусун токтоткондугу белгиленди.

Баяндалгандардын негизинде, Борбордук шайлоо комиссиясы КР Президентинин кызмат ордуна талапкер С. Жапаровдун документтерин кабыл алууда КР БШКнын иш-аракеттеринин мыйзамсыз экендиги жѳнүндѳ арыз ээлеринин жүйѳсүн негизсиз деп эсептейт.

Мына ушундай шартта Борбордук шайлоо комиссиясы А.Мадумаровдун, К.Исаевдин, Б.Асановдун арызы канаатандырылууга жатпайт деп эсептейт.

Чечим баяндалгандардын негизинде, КР Конституциясынын 6, 68-беренелеринин, «Кыргыз Республикасынын Президентин жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттарын шайлоо жѳнүндѳ» КР конституциялык Мыйзамынын 21, 43-беренелерин, “Ченемидк укуктук актылар жѳнүндѳ” КР Мыйзамынын 31-беренесин, «Кыргыз Республикасынын шайлоо жана референдум ѳткѳрүү боюнча шайлоо комиссиялары жѳнүндѳ» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 6, 7, 18-беренелерин, Кыргыз Республикасында шайлоо жана референдум ѳткѳрүүдѳ шайлоо комиссиялары тарабынан шайлоочулардын жана шайлоо процессинин башка субьекттеринин (катышуучуларынын) арыздарын (даттанууларын) кароонун тартиби жѳнүндѳ жобону жетекчиликке алып кабыл алынды.

КР БШК маалымат бѳлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар

22-Окт, 2026

КР БШКнын өкүлдөрү Жалал-Абад облусунда шайлоого даярдык көрүү маселелерин талкуулашты

2026-жылдын 21–22-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов жана БШК мүчөсү Бөдөш Мамырова Жалал-Абад облусунун Манас шаарында, Ноокен, Базар-Коргон, Аксы жана Ала-Бука райондорунда жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын жетекчилери, укук коргоо органдарынын өкүлдөрү жана шайлоо комиссияларынын мүчөлөрү менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү.Жолугушуулардын жүрүшүндө 2027-жылдын 27-январына белгиленген Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоого даярдык көрүү, шайлоо процессин мыйзам талаптарына ылайык уюштуруу жана тиешелүү мамлекеттик жана муниципалдык органдардын өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылуу маселелери каралды.БШК төрагасынын орун басары Русланбек Жакышов Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоодогу жаңы талаптар, шайлоо мыйзамдарына киргизилген өзгөртүүлөр, жаңыланган шайлоо технологиялары жана талапкерлерди колдоо тартибинин өзгөчөлүктөрү тууралуу кеңири баяндама жасады. Мындан тышкары, шайлоону даярдоо жана өткөрүүдө мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын милдеттерине жана жоопкерчилигине токтолду. Ал эми укук коргоо органдарынын өкүлдөрү менен болгон талкууда шайлоо мыйзамдарынын бузулушуна жол бербөө, шайлоочуларга жана шайлоо процессинин башка катышуучуларына мыйзамсыз кысым көрсөтүү аракеттерин алдын алуу, шайлоо процессине мыйзамсыз кийлигишүүгө бөгөт коюу жана коопсуздукту камсыз кылуу маселелери белгиленди.Жарандардын шайлоо укуктарын толук ишке ашыруусуна шарт түзүү, шайлоо процессинин бардык этаптарында мыйзам талаптарын так сактоо, шайлоочулардын укуктары менен эркиндиктерин коргоо - маанилүү багыттардын бири.

Кененирээк билүү >>

21-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөттөн мурда жүргүзүүгө жол берилбестигин дагы бир жолу эскертет

Бүгүн, 21-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын мүчөсү Тимур Оторбаевдин жетекчилиги астында Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү.Жыйындын жүрүшүндө социалдык тармактарга жүргүзүлгөн мониторингдин алкагында “Кыргыз Республикасынын Президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө” конституциялык Мыйзамынын шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн белгиленген мөөнөттөрүн жана шарттарын сактоо талаптарына каршы келүү белгилери бар материалдар аныкталып, каралды.Шайлоо мыйзамдарынын талаптарына ылайык келбеген материалдарды жарыялаган социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Санжарбек Тилеков, Айбек Теңизбай жана Туратбек Мусакеевдерге эскертүү берилип, билдирүүлөрүн өчүрүү милдеттендирилди. Аталган жарандар мындан ары мыйзамдардын талаптарын сактоого жана ушул сыяктуу бузууларга жол бербөөгө даяр экендиктерин билдиришти.Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы шайлоо алдындагы үгүт иштерин мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин жүргүзүүгө тыюу салынарын дагы бир жолу эскертет. Бул талап шайлоо алдындагы үгүттүн мыйзамдарда каралган бардык формаларына жана ыкмаларына, анын ичинде социалдык тармактарда жана башка интернет-ресурстарда тиешелүү материалдарды жайгаштырууга жана таратууга да тиешелүү.БШК жарандарды, талапкерлерди, алардын өкүлдөрүн, саясий партияларды жана шайлоо процессинин башка катышуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого, мыйзамда белгиленген мөөнөт башталганга чейин шайлоо алдындагы үгүт катары бааланышы мүмкүн болгон аракеттерден оолак болууга, ошондой эле социалдык тармактарда маалыматтарды жайгаштырууда жана таратууда жоопкерчиликтүү мамиле кылууга чакырат.Жумушчу топ өз ыйгарым укуктарынын чегинде социалдык тармактарга мониторинг жүргүзүүнү жана шайлоо мыйзамдарынын мүмкүн болгон бузуулары тууралуу материалдарды кароону улантат.Шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн мыйзамда белгиленген мөөнөттөрүн жана эрежелерин сактоо шайлоо процессинин катышуучулары үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылуунун, мыйзамдуулукту жана шайлоонун ачык-айкындуулугун сактоонун маанилүү шарты болуп саналат.

Кененирээк билүү >>

19-Окт, 2026

Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарында жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча тренингдер өткөрүлдү

2026-жылдын 15, 16 жана 19-октябрында Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоо боюнча жумушчу тобунун мүчөлөрү Баткен, Ош жана Жалал-Абад облустарындагы мамлекеттик уюмдардын жана мекемелердин өкүлдөрү үчүн тренингдерди өткөрүштү. Тренингдердин негизги максаты – жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруу маселелери боюнча маалымдуулукту жогорулатуу жана тиешелүү адистердин компетенцияларын өнүктүрүү. Окутуу программасы жалпы шайлоо укугунун негизги принциптеринен тартып, жарандардын айрым категорияларынын шайлоого катышуусун уюштуруунун практикалык маселелерине чейинки темаларды камтыды. Тренингдерге жалпысынан 225 адам катышты. Алардын арасында Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Коргоо министрлигинин, Министрлер Кабинетине караштуу Мамлекеттик чек ара кызматынын, Министрлер Кабинетине караштуу Жазаларды аткаруу мамлекеттик кызматынын, ошондой эле Баткен, Ош жана Манас шаарларынын мэрияларынын өкүлдөрү болушту. Теориялык жана практикалык сабактардын жүрүшүндө катышуучулар төмөнкү негизги маселелерди кеңири талкуулашты:- жалпы шайлоо укугу жана шайлоо укугун чектөөгө байланышкан маселелер, анын ичинде жарандардын айрым категорияларына тиешелүү жагдайлар;- жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын камсыздоодо шайлоо комиссиялары менен мамлекеттик органдардын өз ара аракеттенүүсү;- шайлоо комиссияларынын электрондук порталдары жана шайлоо процесстерин санариптик форматта уюштуруу;- жарандардын айрым категорияларын маалымдоо жана шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүү тартиби;- шайлоо участогунан тышкары жерде добуш берүүнү уюштуруу тартиби жана добуш берүүнүн купуялуулугун камсыздоо.Талкуулардын жүрүшүндө катышуучулар жарандардын айрым категорияларынын шайлоо укуктарын ишке ашырууда алардын укуктарын коргоо механизмдерине, шайлоо процессине тоскоолдуксуз катышуусу үчүн зарыл шарттарды түзүү маселелерине өзгөчө көңүл бурушту. Өткөрүлгөн тренингдер мамлекеттик органдардын жана мекемелердин өкүлдөрүнүн шайлоо укуктарын камсыздоо жаатындагы билимдерин тереңдетүүгө, ведомстволор аралык кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана жарандардын айрым категорияларынын шайлоо процессине толук кандуу катышуусуна өбөлгө түзүүгө багытталды

Кененирээк билүү >>

19-Окт, 2026

КР БШКсы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүү тартибин бузган бир катар жарандарга эскертүү берди

Бүгүн, 19-октябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Шайлоочуларды жана шайлоо процессинин башка субъекттерин маалымдоо маселелери жана үгүт жүргүзүү эрежелери боюнча Жумушчу топтун жыйыны өттү. Жыйында мыйзамда белгиленген үгүт жүргүзүү мөөнөтү башталганга чейин талапкерлерди колдоого же аларга каршы үгүттөөгө байланышкан мыйзам бузуулар боюнча тиешелүү чаралар көрүлдү. Атап айтканда, социалдык тармактар аркылуу белгилүү бир талапкерге добуш берүүгө же бербөөгө чакыруу, талапкерлерди шайлоого же шайлабоого багытталган материалдарды таратуу, ошондой эле шайлоочулардын тандоосуна таасир этүү максатында сурамжылоолорду уюштуруу жана алардын жыйынтыктарын пайдалануу фактылары каралды.Аныкталган мыйзам бузуулар боюнча Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин тиешелүү беренелерине ылайык, социалдык тармактардын активдүү колдонуучулары Залкарбек Кудайбердиев, Бахтияр Кыдыралиев, Малик Исмаилбек уулуна жана Жыргалбек Ибраимовдорго эскертүү берилди. Жогорудагы жарандар Жумушчу топ тарабынан айтылган сын-пикирлерди, сунуштарды эске алып, социалдык тармактардагы жарыялаган билдирүүлөрүн өчүрүүгө жана башка мындай аракеттерге барбай тургандыктарын билдиришти. Борбордук шайлоо комиссиясы бардык жарандарды, жалпыга маалымдоо каражаттарын жана социалдык тармактардын колдонуучуларын шайлоо мыйзамдарынын талаптарын так сактоого чакырат.

Кененирээк билүү >>