Бүгүн – үстүбүздөгү жылдын 24-сентябрында 2020-жылдын 4-октябрына дайындалган Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине шайлоону даярдоо маселелери боюнча биргелешкен басма сөз жыйыны болуп өттү.

Басма сөз жыйынына Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Төрагасы Н. Шайлдабекова, Башкы прокурордун орун басары Н. Дюшембиев, ички иштер министринин орун басары М. Каниметов, ошондой эле МКК төрагасы А. Мамбеталиев катышты.

БШК Төрагасы Н. Шайлдабекова чогулгандарга 4-октябрда өтүүчү парламенттик шайлоонун жүрүшүндө 3 миллиона 523 миң кыргызстандык добуш бере алаарын маалымдады. Анын айтымында бул 2015-жылдагы  Жогорку Кенешке шайлоонун жыйынтыгына салыштырганда 762 735 адамга же 27,6 пайызга көп.

Н. Шайлдабекова 2017-жылдагы президенттик шайлоодо андан эки жыл мурдагыга салыштырганда 497 762 адамга көп болгонун билдирди. Анда өсүү 16,5 пайызды түзгөн.

Басма сөз жыйынынын жүрүшүндө МКК төрагасы Акын Мамбеталиев бүгүнкүгө карата паспорт столдорунда жана Калкты тейлөө борборлорунда, ошондой эле чогултуучу туруктуу мобилдик пункттарда жайгашкан чогултуу пункттарында биометрикалык маалыматтарын тапшырган жарандар шайлоочулардын тизмелерине киргизилип жатканын айтты. Августтун аягынан тартып Республикалык штабдын буйругуна ылайык биометрикалык маалыматтарды чогултуу боюнча күчөтүлгөн иштер башталды. Кыргызстанда 18 жаш курагынан ашкан жарактуу паспорттору бар 437 миң 384 жаран биометрикалык каттоодон өткөн эмес.

“Үстүбүздөгү жылдын 8-январына карата биометриясы жок жарандардын саны 543 миң 464 адамды түзгөн, кыскаруу 11,16 пайызды же 106 миң 80 адамды түздү”, - деп белгиледи ал.

Прокуратура органдары шайлоо мыйзамдарынын сакталышын текшерүү максатында 23-сентябрга карата 63 текшерүү жүргүзүп, 125 бузууну аныктады, анын натыйжасында 67 чара көрүү актылары чыгарылды. Бузуулар негизинен Кыргыз Республикасынын шайлоо мыйзамдарынын, жарандык муниципалдык кызмат жөнүндө мыйзамдардын, ички иштер органдары жөнүндө, коомдук саламаттык сактоо жөнүндө, ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдардын укуктары жана кепилдиктери жөнүндө мыйзамдардын, ошондой эле биометрикалык каттоо жөнүндө мыйзамдын талаптарынын сакталышына тийиштүү. 8 сунуштама, 44 жазма-буйрук жана 15 эскертүү берилди.

Жазык кодекси боюнча:

- “шайлоо укуктарын жүзөгө ашырууга тоскоолдук кылуу” беренеси боюнча – 2 иш;

- “шайлоочуларды сатып алуу” беренеси боюнча – 40 иш;

- “шайлоо өнөктүгүн каржылоо тартибин бузуу” беренеси боюнча – бир иш;

- “шайлоо документтерин бурмалоо” беренеси боюнча – 25 иш;

- башка беренелер боюнча – 14 иш.

Жоруктар жөнүндө кодекси боюнча:

- “административдик ресурсту кыянаттык менен пайдалануу” беренеси боюнча – 11 иш;

- “бөтөн мүлктү жок кылуу же зыянга учуратуу” беренеси боюнча – 22 иш;

- 90-берене (Орчундуу эмес өлчөмдө уурдоо) беренеси боюнча – 8 иш;

- 119-берене (Майда бейбаштык) беренеси боюнча – 5 иш.

Ички иштер министринин орун басары Мирлан Каниметов 2 420 шайлоо участогунда милициянын 11 507 кызматкери тартип сактоону камсыздай турганы жөнүндө катышуучуларга маалымдады.

Ошондой эле республикадагы шайлоо алдындагы үгүт жүргүзүүнүн жүрүшүндөгү укук бузуулар, аларга карата ИИМ көрүп жаткан чаралар тууралу айтылды.

КР БШК маалымат бөлүмү