Башкы Жаңылыктар БШК жана ЕККУнун ДИАУБу алдыдагы парламенттик шайлоону даярдоону …

БШК жана ЕККУнун ДИАУБу алдыдагы парламенттик шайлоону даярдоону талкуулады

08-Сен, 2020

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясынын Төрагасы Н. Шайлдабекованын ЕККУнун ДИАУБунун Бозеруп Томас Вильгельм башында турган миссиясынын мүчөлөрү менен 2020-жылдын 4-октябрына дайындалган Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине шайлоого байкоо жүргүзүү маселелери боюнча жолугушуусу болду.

ЕККУнун ДИАУБунун миссиясынын башчысы Бозеруп Томас Вильгельм шайлоого байкоо жүргүзүүгө чакырганы үчүн Кыргыз Республикасынын Борбордук шайлоо комиссиясына ыраазычылык билдирди. Ал ЕККУнун ДИАУБунун 12 эксперттен турган командасы Бишкекке 2-сентябрда келгенин билдирди. Келерки жумада Кыргызстанга 18 узак мөөнөттүү байкоочулар күтүлүп жатат, алар өлкө боюнча тиешелүү аймактарга бөлүштүрүлөт.

“ДИАУБ Кыргызстанда көп убакыт болду жана азыр дагы болууда. Бул биз байкоо жүргүзө турган он экинчи шайлоо. Биздин байкоо жүргүзүүнүн негизи – бул көз карандысыздык. Байкоо жүргүзүүдөгү эле эмес, шайлоодон кийинки дагы көз карандысыздык”, - деп айтты ал.

Н. Шайлдабекова Кыргызстан реформасы 2013-2014-жылдары башталган шайлоо тутумун өркүндөтүү процессинде экенин айтып берди. “2018-жылы Туруктуу өнүктүрүү боюнча улуттук кеңеш шайлоо мыйзамдарын өркүндөтүү Стратегиясын кабыл алды, ал мурдагы шайлоо өнөктүктөрүндө ЕККУнун ДИАУБунун эл аралык байкоочулары берген сунуштарды ишке ашыруу боюнча чараларды дагы камтыйт. Парламент менен өз ара аракеттешүүнүн натыйжасында ал сунуштарды мыйзам чыгаруу деңгээлинде ишке ашырууга мүмкүн болду. Кыргызстан демократиялык шайлоодо ЕККУнун мүчөсү катары өлкө алган милдеттенмелер боюнча эл аралык стандарттарды жана ченемдерди жактырат”, - деп айтты ал.  

Төрага шайлоо мыйзамдарын өркүндөтүү Стратегиясын иштеп чыгуу жана аны ишке ашыруу процессинде ЕККУнун Бишкектеги Программалык кеңсеси жана ЕККУнун ДИАУБунун эксперттери тарабынан көрсөтүлүп жаткан колдоонун маанилүү жана натыйжалуу экенин белгиледи.

Н. Шайлдабекова айтуусу боюнча шайлоо өнөктүгү өзүнүн эң жогорку жигердүү баскычына чыкты – 4-сентябрдан тартып үгүт өнөктүгү башталды.

“Каттоо этабынын жыйынтыгы боюнча 15 саясий партиянын талапкерлеринин тизмеси катталды. Алдыдагы шайлоонун өзгөчөлүктөрүнүн бири – шайлоо өнөктүгүн каржылоонун ачык-айкындуулугу. Партиялардын фонддорундагы каражаттардын кыймылын чагылдыруу ишке ашырылууда. Азыр шайлоо фонддорун түзүүнүн мыйзамдуулугуна байкоо жүргүзүүгөжана аны текшерүүгө мүмкүнчүлүк берүүчү усулду иштеп чыгуудабыз.

Мыйзам боюнча бул шайлоодо дебаттардын саны көбөйтүлүп, концерт, мелдеш ж.б. өткөрүү сыяктуу ар түрдүү үгүт форматтарынын саны чектетилди. Мыйзамга дебаттардын саны талапкерлерге берилүүчү акысыз обо убактысынын жарымынан кем эмес бөлүгүн түзүүгө тийиш деген ченем киргизилди.

Кийинки жумадан тартып тв-каналдарда дебат программасы башталат, ал жаштардын, талапкер аялдардын дебаттарын, лидерлердин жалпы улуттук дебаттарын камтыйт. Шайлоочулар талапкерлердин сапаттары тууралу көбүрөөк маалымат алсын үчүн дебаттардын жүрүшүнө колдоо тобунун катышуусуна тыюу салынды.

Жолугушууда Кыргызстанда добуштарды сатып алууга жана администрациялык ресурсту пайдаланууга каршы натыйжалуу санкциялар боюнча мыйзам кабыл алынганы белгиленди. Шайлоонун инклюзивдүүлүгү боюнча чаралар тууралу айтылды.

 “Тизме” порталында шайлоочулардын тизмеси тууралу жалпы маалымат бар, андан өз шайлоо участогун таап, орун которуштуруу тарыхы менен таанышууга мүмкүн болот. Кыргызстанда шайлоо комиссиясына тиешелүү арыз берип же портал аркылуу добуш берүү күнүнө чейин 15 күндөн кечиктирбестен өз шайлоо дарегин өзгөртүү мүмкүнчүлүгү бар. Шайлоо участокторунун картасы шайлоочуларга шайлоо участокторунун чек аралары менен таанышууга, жакын жайгашкан шайлоо участогун табууга көмөктөшөт. Шайлоону андан ары санариптештирүү алкагында шайлоочунун электрондук кабинети сервиси киргизилген, анда авторлоштуруудан өтүп, электрондук форматта арыз берүү мүмкүн болот. Мында Өкмөт бекиткен авторлоштуруунун бирдиктүү тутуму – электрондук санариптик кол тамга жана ID-картанын коду колдонулат.

Бир нече күн мурда Өкмөт электрондук санариптик кол тамганы (ЭСК) каттоону акысыз жүргүзүү жөнүндө чечим кабыл алды, бул шайлоочулар тарабынан ЭСКны каттоосун активдештирди жана, шексиз түрдө, жарандардын мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү электрондук форматта алуусун кеңейтүү үчүн маанилүү негиз болуп калат”, - деп айтты Н.Шайлдабекова.

Жолугушууда БШК тарабынан ЕККУнун ДИАУБунун байкоочулары үчүн шайлоо процессинин ар кандай маанилүү өңүттөрү боюнча брифингдерди өткөрүү макулдашылды.

КР БШК маалымат бөлүмү 

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду
17-Ноя, 2026

КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду

17-ноябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясында БШКнын алдындагы Жарандык билим берүү жана шайлоо технологиялары борбору (ЖБШТБ) менен Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобунун ортосунда кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюлду. Кызматташтык «Жаштардын тандоосу - келечек биздин колубузда» аттуу билим берүү демилгесин ишке ашырууга багытталган.Программа студенттердин жарандык жана шайлоо сабаттуулугун жогорулатууга, сынчыл ой жүгүртүүсүн жана медиасабаттуулугун өнүктүрүүгө багытталган. Ал 2026-жылдын 18-ноябрынан 18-декабрына чейин Бишкек шаарында өткөрүлүп, борбор калаадагы сегиз жогорку окуу жайынан 40 студентти камтыйт.Катышуучуларды шайлоо мыйзамдары, шайлоо укуктары жана добуш берүү жол-жоболору боюнча лекциялар, семинарлар жана практикалык сабактар, ошондой эле медиасабаттуулук жана жалган маалыматтарга каршы аракеттенүү боюнча тренингдер күтөт. Программанын жыйынтыгында университеттер аралык сынак өткөрүлүп, анда студенттерден түзүлгөн сегиз команда өз демилгелерин сунуштайт.Бул жаштар демилгесинин автору жана демилгечиси - Rise Up Kyrgyzstan тобу. Анын өкүлдөрү демилгенин концепциясын иштеп чыгып, иш-чаралардын календардык планын даярдап, кызматташуу сунушу менен КР БШКга кайрылышкан.Меморандумга БШКнын алдындагы ЖБШТБнын директору Анара Бейшембаева жана Rise Up Kyrgyzstan тобунун жетекчиси Нурмира Мурзакматова кол коюшту.«Жаштардын шайлоо процесси тууралуу билимин кеңейтүүгө болгон умтулуусун кубаттайбыз. Бул демилгенин өзгөчөлүгү - аны жаштардын өздөрү иштеп чыгышкан. Борбор зарыл болгон эксперттик жана усулдук колдоо көрсөтүүгө даяр», - деп белгиледи А. Бейшембаева.«Жаштар ишенимдүү маалымат алып, өздөрүнүн жарандык укуктары менен милдеттерин билип, коомдук турмушка аң-сезимдүү катышуусу биз үчүн маанилүү. Биздин демилгебиз колдоо тапканына кубанычтабыз», - деп баса белгиледи Н. Мурзакматова.2026-жылдын ноябрь айында Rise Up Kyrgyzstan тобу аталган демилгени Берлин шаарында өткөн Germany & Central Asia 2027 эл аралык форумунда да тааныштырган. Германиянын Copernicus Berlin уюму демилгеге кызыгуу билдирип, аны эл аралык аудиторияга чыгарууга сунуштаган.Тараптардын кызматташтыгы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, ыктыярдуулук, өз ара урматтоо, ачыктык жана саясий бейтараптуулук принциптеринин негизинде жүргүзүлөт. Демилге билим берүү мүнөзүнө ээ.
Кененирээк билүү >>
Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады
13-Ноя, 2026

Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады

Бүгүн, 13-ноябрда, Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлерди көрсөтүү үчүн белгиленген мөөнөт аяктады. Алдын ала жыйынтыктар боюнча, президенттик шайлоого катышууга 11 адам талапкерлигин койду.Учурда талапкерлерди колдоо максатында шайлоочулардын электрондук кол тамгаларын чогултуу уланууда. Бул этап 2026-жылдын 8-декабрына чейин созулат. Мыйзамдарга ылайык, каттоодон өтүү үчүн ар бир талапкер кеминде 30 миң шайлоочунун кол тамгасын чогултууга тийиш.Каттоодон өтүү үчүн зарыл болгон документтерди кабыл алуу 2026-жылдын 13-декабрына чейин уланат. Талапкерлер жана алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү жетишпеген документтерди белгиленген тартипте тапшыра алышат.Кыргыз Республикасынын Президенттигине талапкерлерди каттоо 2026-жылдын 23-декабрына чейин жүргүзүлөт.Эскерте кетсек, Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо 2027-жылдын 27-январына белгиленген. 
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады
12-Ноя, 2026

КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 12-ноябрдагы жыйынында Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлер Адылов Бакытбек Адыловичтин жана Сооронкулова Клара Сыргакбековнанын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады.Адылов Бакытбек Адыловичтин шайлоо маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Исматуллаев Эркин Эргашходжаевич.Сооронкулова Клара Сыргакбековнанын шайлоо маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Джурабаева Гульнар Курашбековна, каржы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Суранова Перизаткан Юлдашалиевна.Талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнө белгиленген үлгүдөгү каттоо күбөлүктөрү берилет.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы жергиликтүү кеңештердин бир катар депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотту
12-Ноя, 2026

КР БШКсы жергиликтүү кеңештердин бир катар депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотту

Бүгүн, 12-ноябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы өз жыйынында Чүй, Базар-Коргон, Ала-Бука жана Нарын аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, катталган талапкерлерди депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен чыгаруу жана бош калган мандаттарды кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитти.• Чүй районунун Бурана айылдык кеңешинин депутаты Сейдекматова Айнура Орозобековнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Отунчиева Нурбюбю Абдрахмановнага өткөрүлүп берилди;   • Базар-Коргон шаардык кеңешинин депутаттары Мамануров Хасанбай Мамажанович, Юсупов Зайнобидин Абдумухтарович жана Масиров Тилек Алибаевичтин (“Жаңы Кыргызстан” депутаттык фракциясынан) ыйгарым укуктары берген арыздарынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандаттар шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкерлер Абдуллаев Ахмаджан Закиржанович, Собиржонов Бунёдбек Сотболдиевич жана  Шеркулов Исламбек Батырбековичке (“Жаңы Кыргызстан” саясий партиясынан) өткөрүлүп берилди;• Ала-Бука районунун Ала-Бука айылдык кеңешинин депутаты Кулбаева Зулайка Эшматовнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Ботобекова Гулина Рысбековнага өткөрүлүп берилди;   •Нарын районунун Миң-Булак айылдык кеңешинин депутаттары Мукамбетов Ишенбек Кадыракунович жана Муратбек уулу Жээнбектин ыйгарым укуктары берген арыздарынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандаттар шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкерлер Ыманакунов Атабек Турдакуновичке жана Талантбек уулу Арсенге өткөрүлүп берилди.
Кененирээк билүү >>