КР Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук шайлоо комиссиясы “Жарандык платформа” коомдук уюму менен биргеликте жана ПРООНдун колдоосу менен саясый партиялардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү үчүн, “Партиялардын шайлоо каражаттарынын сарпталышынын ачыктыгы жана отчеттуулугу. Манипуляция аракеттерине тыюу салуу” аталышындагы тренинг өткөрдү.
ПРООНдун шайлоону колдоо долбоорунун эксперти, КР БШК көзөмөлдөө-ревизиондук тобунун мүчөсү Раида Баширова саясый партиялардын шайлоо фонддорундагы каражаттарды сарптоонун ачыктыгын жана отчеттулугун сактоо боюнча айтып берди.
Анын айтымында Кыргыз Республикасынын шайлоо мыйзамдары шайлоо кампаниясын каржылоонун ачык болуусун камсыздайт жана алар эл аралык талаптарга максималдуу туура келет.
“БШК өзүнүн сайтында “Талапкер” деген атайын платформаны түзгөн, ал жерден шайлоочулар саясый партиялардын шайлоо фонддоруна каражаттардын түшүүсү жана сарпталышы, алардын финансылык отчеттору тууралуу маалыматтарды туруктуу алып турушат. БШК сайтында шайлоо фонддорундагы каражаттардын кыймылы тууралуу жумалык маалыматтар: фонддун каражат түшкөн булактары боюнча – качан, ким, канча каражатты фондго кошту, чыгымдары боюнча, товарлар же кызмат көрсөтүүлөр боюнча кимге канча төлөнгөнү да жарыяланып турат”, - деди ал.
Шайлоо фондун түзгөн бардык каражаттар банк мекемесиндеги атайын эсептерге түшүүсү зарыл. Боршайком тарабынан саясый партиялардын шайлоо фонддорунун атайын эсептерин ачуу үчүн ААК “РСК Банк”, ААК “Айыл Банк” банктары тандалган.
Бишкек аймактык шайлоо комиссиясынын төрагасы Кайрат Маматов шайлоо дарегин өзгөртүү, шайлоо даректерин өзгөртүү боюнча манипуляцияларды жасоонун жоопкерчилиги, натыйжалары тууралуу айтып берди.
Биометрикалык каттоого байланыштуу шайлоолордун максималдуу ишенимдүү болуп жаткандыгы да тренингде айтылды. Шайлоочулардын тизмеси ай сайын “Тизме” (https://tizme.gov.kg/) порталында актуалдаштырылып турат. 26-июлдан 19-сентябрга чейин жарандар өздөрүн шайлоочулардын тизмесинен текшере алышат. Жарандарга ыңгайлуу болушу үчүн, БШК тизмелерди тактоолорду 20 күнгө узартты.
Ар бир жаран өзүн https://tizme.gov.kg/ порталы аркылуу да, 119 кыска номуруна өзүнүн персоналдуу идентификациялык (ПИН) номерин көрсөтүп, SMS жиберүү менен да текшере алат. Абонент жооп катары өзүнүн шайлоо участогунун номерин алат.
Чет мамлекеттерде жүргөн же жашашкан жарандар үчүн, шайлоо укугу консулдук каттоодон да жогору коюлган, анткени шайлоочу шайлоодо добуш берүү ниетин чет өлкөдө жашаган шайлоо дареги боюнча же жүргөн жеринде арыз берүү (2 формасы боюнча) менен билдире алат. Ошол эле учурда чет өлкөдөгү мекеме шайлоочуну убактылуу консулдук каттоого алып, бирок консулдук жыйымды албайт.
Мындай иш-чаралардын бардыгы 2020-жылдын 4-октябрына дайындалган КР Жогорку Кеңешине депутаттарды шайлоонун ачыктыгын камсыдоого багытталган.
КР БШК Маалыматтык бөлүмү
