Башкы Жаңылыктар Боршайком эл аралык коомдук байкоочуларга шайлоолордун ачыктыгын жана …

Боршайком эл аралык коомдук байкоочуларга шайлоолордун ачыктыгын жана ишенимдүүлүгүн камсыздоо жөнүндө айтып берди

16-Сен, 2020

16-сентябрда КР Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы эл аралык коомдук байкоочулар жана саясый партиялардын байкоочулары үчүн, 2020-жылдын 4-октябрына дайындалган КР Жогорку Кеңешине депутаттарды шайлоону ачык жана ишенимдүү өткөрүүнү камсыздоо маселелери боюнча брифинг өткөрдү.

КР БШК төрайымы Нуржан Шайлдабекова Кыргыз Республикасынын шайлоо системасына санариптик технологиялар кирип жаткандыгын, Кыргызстандын шайлоо моделинин артыкчылыктары, жетишкендиктери тууралуу айтып берди.

“Шайлоонун ачык, акыйкат жана ишенимдүү өтүшүнө жетишүү үчүн Боршайком шайлоо процессине максималдуу түрдө санариптик технологияларды киргизип жатат. Кыргызстанда шайлоочулардын тизмесин тузүү жана шайлоого катышуу биометрикалык каттоонун негизинде жүргүзүлөт, бул манипуляцияларды жасоодон алыс болуп, шайлоочулардын тизмесинин аныктыгын камсыз кылат. Добуш берүүнүн жыйынтыгын эсептөө үчүн автоматтык түрдө эсептөөчү урналар жана кол менен эсептөө колдонулат. Тизме (https://tizme.gov.kg/) порталы иштелип чыгып, анда шайлоочулардын тизмеси облустар, гендердик, жаш курагы боюнча берилип, ошондой эле шайлоочулардын тизмесинин статистикасын да камтыйт. Бул шайлоо учурунда жума сайын жаңыртылып, шайлоо аралыгындагы убакытта ай сайын жаңыртылып турат”, - деди Н. Шайлдабекова.

КР БШК жетекчисинин айтымында 4-октябрда өтө турган шайлоого даярдыктын жүрүшүндө “Шайлоочунун кабинети” сервиси иштелип чыкты.

“Бул сервис жарандардын шайлоо укуктарын активдүү ишке ашыруунун шарттарын жакшыртууну арыз берүүлөрдүн мүмкүндүгүн кеңейтүү аркылуу жардам берет. Системада электрондук катталууга берүү үчүн зарыл маалымат, берилген арыздарды иштеп чыгуунун абалы жөнүндө маалымат, шайлоочу бекитилген шайлоо участогу жөнүндө, эскертме жана орун алмашуулардын таржымалы сыяктуу маалыматтар камтылат”, - деди Н. Шайлдабекова.

“Боршайкомдун сайтында “Талапкерлер жана партиялар” деген бөлүм бар, анда алдыдагы шайлоого катышууга катталган партиялар менен талапкерлердин программалары жана алардын каржылык отчеттору тууралуу маалыматтар жайгашкан. Ошол эле жерден ар бир партия тууралуу жалпы маалымат алууга болот: байланыш маалыматтары, аймактык өкүлчүлүктөрү, жетекчи органдары, партиянын мүчөлөрүнүн саны, логотиптер, катталуу күнү, чакырыктары, шайлоого катышууларынын тарыхы жана башка маалыматтар жайгашкан. Шайлоонун маанилүү удулу партиялар менен талапкерлердин чыгымдарынын бардык беренелерин каржылоо булактарын көрсөтүшкөндүгү болуп эсептелет”, - деди КР БШК жетекчиси.

Шайлоо учурунда шайлоочуну идентификациялоого колдонулуучу жабдууга жана добуштарды автоматтык түрдө саноого өзгөчө көңүл бурулуп жатат.

“Добуш берүү аяктаган соң маалыматтар автоматтык режимде БШКнын борбордук сервериндеги БАСка (Башкаруунун автоматтык ситемасы) байланыштын корголгон каналы аркылуу жиберилет. БАСтагы 97 пайыз маалыматтар участкалык шайлоо комиссияларындагы добуш берүү аяктаган соң бир жарым сааттын ичинде келип түшөт. Ошол эле учурда добуш берүү учурунда күнү бою маалыматтар Маалыматтык шайлоо системасында жаңыртылып турат жана ал көпчүлүккө жеткиликтүү болот”, - деди БШК башчысы.

Брифингде 2020-жылдагы КР Жогорку Кеңешине депутаттарды шайлоо боюнча маалыматтарды берүү жана агитация кампаниясынын жүрүшүндөгү өзгөчөлүктөр да айтылды.

“Азыркы шайлоо кампаниясынын алкагында абдан маанилүү жаңылык инклюзивдик компонентти күчөтүү болуп калды. Талапкерлер, саясый партиялар агитациялык материалдарды сурдокотормочунун жардамы же субтитр колдонуу менен, окууга ыңгайлуу чоңойтулган тамгаларды колдонуу, ошондой эле Брайль тамгаларын колдонуп же дагы башка атайын каражаттарды колдонуу менен ден соолугу боюнча мүмкүнчүлүгу чектелген жарандар үчүн, агитациялык материалдардын жалпы санынын бир пайыздан кем эмесин ушундай чыгарууга милдеттүү болушту”, - деп айтып берди эксперт Тагай Абдысатаров.

Ал добуш берүү үчун имараттагы жабдуулар (столдор, кабиналар, добуш берүү үчун ящиктер), ошондой эле маалыматтык стенддер добуш берүүнүн жашыруундугун сактоого жетишүү менен жайгаштырыла тургандыгын белгиледи. Добуш берүүчү кабиналар кресло-коляска колдонгон шайлоочулар тоскоолдуксуз кирип-чыгуусу үчүн ыңгайлуу болушу жана оптикалык түздөө каражаттары менен (лупалар, жарыгы менен лупалар жана башка), кошумча жарык, стул, атайын трафарет менен жабдылышы керек.

КР БШК Маалыматтык бөлүмү

Башка жаңылыктар

Бардык жаңылыктар
КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду
17-Ноя, 2026

КР БШКсы Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобу менен кызматташуу жөнүндө меморандумга кол койду

17-ноябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясында БШКнын алдындагы Жарандык билим берүү жана шайлоо технологиялары борбору (ЖБШТБ) менен Rise Up Kyrgyzstan жаштар демилгелүү тобунун ортосунда кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюлду. Кызматташтык «Жаштардын тандоосу - келечек биздин колубузда» аттуу билим берүү демилгесин ишке ашырууга багытталган.Программа студенттердин жарандык жана шайлоо сабаттуулугун жогорулатууга, сынчыл ой жүгүртүүсүн жана медиасабаттуулугун өнүктүрүүгө багытталган. Ал 2026-жылдын 18-ноябрынан 18-декабрына чейин Бишкек шаарында өткөрүлүп, борбор калаадагы сегиз жогорку окуу жайынан 40 студентти камтыйт.Катышуучуларды шайлоо мыйзамдары, шайлоо укуктары жана добуш берүү жол-жоболору боюнча лекциялар, семинарлар жана практикалык сабактар, ошондой эле медиасабаттуулук жана жалган маалыматтарга каршы аракеттенүү боюнча тренингдер күтөт. Программанын жыйынтыгында университеттер аралык сынак өткөрүлүп, анда студенттерден түзүлгөн сегиз команда өз демилгелерин сунуштайт.Бул жаштар демилгесинин автору жана демилгечиси - Rise Up Kyrgyzstan тобу. Анын өкүлдөрү демилгенин концепциясын иштеп чыгып, иш-чаралардын календардык планын даярдап, кызматташуу сунушу менен КР БШКга кайрылышкан.Меморандумга БШКнын алдындагы ЖБШТБнын директору Анара Бейшембаева жана Rise Up Kyrgyzstan тобунун жетекчиси Нурмира Мурзакматова кол коюшту.«Жаштардын шайлоо процесси тууралуу билимин кеңейтүүгө болгон умтулуусун кубаттайбыз. Бул демилгенин өзгөчөлүгү - аны жаштардын өздөрү иштеп чыгышкан. Борбор зарыл болгон эксперттик жана усулдук колдоо көрсөтүүгө даяр», - деп белгиледи А. Бейшембаева.«Жаштар ишенимдүү маалымат алып, өздөрүнүн жарандык укуктары менен милдеттерин билип, коомдук турмушка аң-сезимдүү катышуусу биз үчүн маанилүү. Биздин демилгебиз колдоо тапканына кубанычтабыз», - деп баса белгиледи Н. Мурзакматова.2026-жылдын ноябрь айында Rise Up Kyrgyzstan тобу аталган демилгени Берлин шаарында өткөн Germany & Central Asia 2027 эл аралык форумунда да тааныштырган. Германиянын Copernicus Berlin уюму демилгеге кызыгуу билдирип, аны эл аралык аудиторияга чыгарууга сунуштаган.Тараптардын кызматташтыгы Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, ыктыярдуулук, өз ара урматтоо, ачыктык жана саясий бейтараптуулук принциптеринин негизинде жүргүзүлөт. Демилге билим берүү мүнөзүнө ээ.
Кененирээк билүү >>
Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады
13-Ноя, 2026

Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлерди көрсөтүү мөөнөтү аяктады

Бүгүн, 13-ноябрда, Кыргыз Республикасынын Президенти кызматына талапкерлерди көрсөтүү үчүн белгиленген мөөнөт аяктады. Алдын ала жыйынтыктар боюнча, президенттик шайлоого катышууга 11 адам талапкерлигин койду.Учурда талапкерлерди колдоо максатында шайлоочулардын электрондук кол тамгаларын чогултуу уланууда. Бул этап 2026-жылдын 8-декабрына чейин созулат. Мыйзамдарга ылайык, каттоодон өтүү үчүн ар бир талапкер кеминде 30 миң шайлоочунун кол тамгасын чогултууга тийиш.Каттоодон өтүү үчүн зарыл болгон документтерди кабыл алуу 2026-жылдын 13-декабрына чейин уланат. Талапкерлер жана алардын ыйгарым укуктуу өкүлдөрү жетишпеген документтерди белгиленген тартипте тапшыра алышат.Кыргыз Республикасынын Президенттигине талапкерлерди каттоо 2026-жылдын 23-декабрына чейин жүргүзүлөт.Эскерте кетсек, Кыргыз Республикасынын Президентин шайлоо 2027-жылдын 27-январына белгиленген. 
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады
12-Ноя, 2026

КР БШКсы Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады

Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы бүгүн, 12-ноябрдагы жыйынында Кыргыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна талапкерлер Адылов Бакытбек Адыловичтин жана Сооронкулова Клара Сыргакбековнанын ыйгарым укуктуу өкүлдөрүн каттады.Адылов Бакытбек Адыловичтин шайлоо маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Исматуллаев Эркин Эргашходжаевич.Сооронкулова Клара Сыргакбековнанын шайлоо маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Джурабаева Гульнар Курашбековна, каржы маселелери боюнча ыйгарым укуктуу өкүлү - Суранова Перизаткан Юлдашалиевна.Талапкерлердин ыйгарым укуктуу өкүлдөрүнө белгиленген үлгүдөгү каттоо күбөлүктөрү берилет.
Кененирээк билүү >>
КР БШКсы жергиликтүү кеңештердин бир катар депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотту
12-Ноя, 2026

КР БШКсы жергиликтүү кеңештердин бир катар депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотту

Бүгүн, 12-ноябрда Кыргыз Республикасынын Шайлоо жана референдум өткөрүү боюнча борбордук комиссиясы өз жыйынында Чүй, Базар-Коргон, Ала-Бука жана Нарын аймактык шайлоо комиссияларынын жергиликтүү кеңештеринин депутаттарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу, катталган талапкерлерди депутаттыкка талапкерлердин тизмесинен чыгаруу жана бош калган мандаттарды кийинки талапкерлерге өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерин бекитти.• Чүй районунун Бурана айылдык кеңешинин депутаты Сейдекматова Айнура Орозобековнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Отунчиева Нурбюбю Абдрахмановнага өткөрүлүп берилди;   • Базар-Коргон шаардык кеңешинин депутаттары Мамануров Хасанбай Мамажанович, Юсупов Зайнобидин Абдумухтарович жана Масиров Тилек Алибаевичтин (“Жаңы Кыргызстан” депутаттык фракциясынан) ыйгарым укуктары берген арыздарынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандаттар шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкерлер Абдуллаев Ахмаджан Закиржанович, Собиржонов Бунёдбек Сотболдиевич жана  Шеркулов Исламбек Батырбековичке (“Жаңы Кыргызстан” саясий партиясынан) өткөрүлүп берилди;• Ала-Бука районунун Ала-Бука айылдык кеңешинин депутаты Кулбаева Зулайка Эшматовнанын ыйгарым укуктары берген арызынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандат шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкер Ботобекова Гулина Рысбековнага өткөрүлүп берилди;   •Нарын районунун Миң-Булак айылдык кеңешинин депутаттары Мукамбетов Ишенбек Кадыракунович жана Муратбек уулу Жээнбектин ыйгарым укуктары берген арыздарынын негизинде мөөнөтүнөн мурда токтотулуп, бош калган мандаттар шайлоочулардын добуштарынын көбүн алып шайланган кийинки талапкерлер Ыманакунов Атабек Турдакуновичке жана Талантбек уулу Арсенге өткөрүлүп берилди.
Кененирээк билүү >>